Архивы Дин - Tatar Today - татар яңалыклары.

Казанда Ураза гаете ничек узачак?

Рамиля Валиахметова — Wed, 18 Mar 2026 12:22:28 +0000

20 мартта мөселманнар өчен иң мөһим бәйрәмнәрнең берсе – Ураза гаете узачак. Бәйрәм кайда уза, гает намазлары ничәдә башлана һәм шәһәр транспорты ничек йөриячәк?

Бу атнада Татарстан халкы өч көн рәттән ял итәчәк – җомга көнне, 20 мартта, мөселманнар Ураза гаетен билгеләп үтә. Эшлекле дүшәмбедә шәһәр башкарма комитетының иҗтимагый оешмалар белән элемтә бүлеге җитәкчесе Илгиз Сарманов хәбәр иткәнчә, ял көне Татарстан Рәисе карары белән расланган.

Ураза гаете мөселман календаре буенча Шәүвәл аеның беренче көнендә билгеләп үтелә. Ул Рамазан ае төгәлләнүне белдерә.

Бу көнне мөселманнар намаз укый, шөкер кыла һәм мохтаҗларга булыша. Әлеге бәйрәм туганнар белән очрашып уртак табында сыйлану белән үрелеп бара.

Шәһәр транспорты иртәнге биштән эшли башлый

Гает көнне мәчетләрдә бәйрәм чаралары иртәнге 6:30 сәгатьтә Коръән аятьләре уку белән башланып китә. 7:00 сәгатьтә гает вәгазе булачак, ә 7:30 сәгатьтә гает намазын укый башлыйлар.

Шәһәр халкы мәчетләргә вакытында барып җитә алсын өчен, шәһәр транспорты иртәнге 5:00 сәгатьтә йөри башлаячак.

Үзгәрешләр түбәндәге маршрутларда була:

№ 1, 2, 5, 6, 10, 10а, 15, 23, 29, 30, 31, 35, 35а, 37а, 43, 47, 53, 54, 55, 56, 63, 68, 74, 75, 91 автобуслар

№ 1, 2, 12 троллейбуслар

№ 5 һәм 5а трамвайлары.

Мәчеткә бара алмаган кешеләр өчен Татарстан мөфтие Камил хәзрәт Сәмигуллин вәгазен «ТНВ-Татарстан» һәм «ТНВ-Планета» телеканаллары туры эфирда күрсәтәчәк.

Иске Татар бистәсендә «Рамазан-фест» узачак

13:00 сәгатьтә «Рамазан-фест» узачак. Бәйрәм мәйданчыклары Иске Татар бистәсендә Шиһабетдин Мәрҗани һәм Каюм Насыйри урамнарында ачыла.

Бәйрәм программасында театральләштерелгән чаралар, лекцияләр һәм балалар өчен мастер-класслар планлаштырылган. Кунаклар өчен шулай ук ярминкә һәм татар милли ризыклары сатыла торган фуд-корт эшләячәк. Бәйрәм чаралары бөтен яшьтәге кешеләр өчен каралган.

Ураза гаетендә тәртип һәм иминлекне тәэмин итү өчен шәһәрнең бөтен оператив хезмәтләре җәлеп ителәчәк.

«Барыгызга да якты, матур бәйрәм телибез», – дип мөрәҗәгать итте Казан халкына шәһәр башкарма комитеты башлыгы Рөстәм Гаффаров.

ЧЫГАНАК: https://www.tatar-inform.ru/news/ramazan-fest-molitvy-i-trexdnevnye-vyxodnye-kak-vstretyat-uraza-bairam-v-kazani-6020643

Запись Казанда Ураза гаете ничек узачак? впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Нигә Рамазан аенда ураза тоту җиңелрәк?

Рамиля Валиахметова — Sat, 28 Feb 2026 10:27:32 +0000

“Рамазан уразасы турында күп кенә хәдисләр риваять ителә. Әбү Һөрайра радыяллаһу ганһе Пәйгамбәребез Мөхәммәд салләллаһу галәйһи вә сәлләмнең әлеге сүзләрен тапшырган:

“Рамазан ае кергәч, җәннәт ишекләре ачыла, җәһәннәм ишекләре ябыла, шайтаннар баглана”.

Шушы хәдистән аңлашылганча, Рамазан аенда Аллаһның рәхмәте иңәр, шайтаннар бикләнер, багланыр, ураза тотарга комачауламас.

Шуңа да күпләребезнең, башка айлардан аермалы буларак, Рамазан аенда ураза тоту аеруча җиңел булуын һәм гөнаһлар да аз кылынуын сизгәне бардыр. Килешәсезме?

Һәркемгә дә бәрәкәтле, игелекле көннәр теләп калам. Аллаһы Тәгалә без кылган гамәл-гыйбадәтләрне кабул кылса иде”, – дип яза Тимергали хәзрәт Юлдашев.

ЧЫГАНАК: https://kiziltan.ru/articles/iman/2026-02-26/nig-ramazan-aenda-uraza-totu-i-elr-k-4593472

Запись Нигә Рамазан аенда ураза тоту җиңелрәк? впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Кемнәрнең ураза тотуы дөрес булмый?

Рамиля Валиахметова — Fri, 20 Feb 2026 07:01:15 +0000

Фарыз уразаны тоту шартлары турында Татарстан Диния нәзарәте сайтында аңлаталар.

Хаста булмау. Хаста кешеләрнең ураза тотулары фарыз түгел. Әгәр ураза тота ала икән, уразасы дөрес була.

Аллаһы Тәгалә әйткән:

«Санаулы көннәрдә [ураза сезгә фарыз кылынды]. Ләкин арагыздан кем дә кем [ураза аңа зарар китерерлек дәрәҗәдә] авыру яки сәфәрдә булса, [уразаны калдыра ала, ләкин тота алмаган көннәре урынына сәламәтләнгәч яки сәфәре тәмамлангач] башка санаулы көннәр [тотарга тиеш]. Аңа [фидиягә] көчләре җиткәннәргә исә бер фәкыйрьне [көненә ике мәртәбә ашатып] туендырырлык фидия [йөкләнә]. Кем үз иреге белән [фидиягә күбрәк сарыф итеп] бер игелек кылса, бу аның үзе өчен хәерлерәк. [Фидия түләвегезгә караганда] Ураза тотуыгыз сезнең өчен хәерлерәк. Әгәр сез [уразадагы фазыйләтне] белсәгез иде».

«Әл-Бәкара / Сыер» сүрәсе, 2:184

Ләкин бер хәдистә: «Аллаһның рөхсәтен кабул итмәгән кешенең Гарәфәт (башка бер риваятьтә Өхед) таулары кадәр гөнаһысы бар», – диелгән.

Үлем хасталыгы булган кешенең ураза тотуын дәвам итүе, сәламәтлегенә зыян салуы сәбәпле, аны гөнаһлы итә.

Мокыйм булу (бер урында урнашып яшәү). Сәфәр кылучыларга ураза тоту фарыз түгел. Тоткан очракта уразалары дөрес була. Мәсәлән, ураза тотуларының хәерлерәк булуы югарыдагы аятьтә китерелгән.

Күрем яки нифас хәлендә булган хатын-кызларның ураза тотулары дөрес түгел. Күрем яки нифаслы булулары сәбәпле тота алмаган уразаларын Рамазан узганнан соң каза кылалар. Бу очракта, укылмый калган намазлары каза кылынмый. Чөнки намаз көненә биш тапкыр укыла, ураза исә елга бер тапкыр бер айда гына тотыла. Хатыннарның тота алмаган уразалары ун көннән артмаганга, ел дәвамында ул калдырган ураза көннәрен каза кылуда бернинди дә кыенлык юк. Намаз казасының әмер ителүеннән бик зур кыенлыклар барлыкка килгәнгә, Аллаһы Тәгалә хатын-кызларга мәрхәмәте йөзеннән, бу сәбәпле калдырган намазларын каза кылырга кушмаган, диелә бу аңлатмада.

ЧЫГАНАК: Татарстан Диния нәзарәте сайты

Запись Кемнәрнең ураза тотуы дөрес булмый? впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Казанда сәхәр һәм ифтар вакытлары

Рамиля Валиахметова — Thu, 19 Feb 2026 11:40:54 +0000

Изге Рамазан ае башланды. Ураза 19 мартка кадәр дәвам итәчәк. 20 мартта Ураза гаете була.

Намаз вакытлары таблицасы Татарстан Диния нәзарәте сайтында чыкты.

ЧЫГАНАК: https://dumrt.ru/help-info/prayertime/?t=190226

Запись Казанда сәхәр һәм ифтар вакытлары впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Ураза нәрсә ул?

Рамиля Валиахметова — Tue, 17 Feb 2026 12:45:23 +0000

Татарстан Диния нәзарәте сайтында «Рамазан – 2026: төп сораулар» бүлегендә ураза төшенчәсе турында аңлаталар.

«Ураза гарәпчә «саум» дип атала. «Саум»ның лексик мәгънәсе «берәр нәрсәдән ерагаю, читләшү, берәр нәрсәгә каршы тору» дигәнне белдерә. Менә, мәсәлән, Аллаһы Тәгалә Мәрьям турында болай дип әйткән:

اِنَّى نَذَرْتُ لِلرَّحْمٰنِ صَوْمًا

«Мин Аллаһ ризалыгы өчен һичкем белән сөйләшмәскә нәзер әйттем, шуның өчен бу көндә һичкем белән сөйләшмим» («Мәрьям» сүрәсе, 26 нчы аять).

Уразаның шәригатьтә мәгънәсе ураза тотучы кешеләрнең үзләрен икенче фәҗердән (таң атканнан) алып кояш батканчыга кадәр ашау-эчүдән һәм җенси якынлыктан тыюларын белдерә.

Икенче фәҗер – «имсак» вакыты. Гарәп телендә «имсак» үз-үзеңне тыю дигән мәгънәне белдерә. Имсак вакытында ястү намазының вакыты чыгып, иртәнге намазның вакыты керә.

Шушы вакытта сәхәр ашалып бетеп, ураза башлана. Моннан соң ураза тотучы кеше үзен ашаудан да, эчүдән дә, җенси якынлыклардан да тыя.

Кояш баткан вакыт ифтар вакыты була. Бу вакыттан алып ураза тоткан кешеләр өчен тыелган нәрсәләр рөхсәт ителә. Ахшам намазының вакыты да кергән була.

Имсак мофтыйрат (уразаны бозучы) дип аталган нәрсәләрдән нәфесне чынлыкта яки хөкем рәвешендә тыя. Ялгышып яки онытылып китеп берәр ризык алып капкан чакта хөкмән (хөкемле) имсак барлыкка килә һәм ураза бозылмый.

Имсакның капма-каршысы – ифтар. Бер дә ураза тотмау да – ифтар, уразадагы кешеләрнең, кояш баткач, авыз ачулары да ифтар була.

Ураза тотканда уразаны бозарлык берәр нәрсә эшләү дә ифтар санала. Ифтар кылган кеше дә, уразаны бозган нәрсәләрнең һәркайсы да مُفْطِرْ «мофтыйр» дип атала. Барысы бергә مُفْطِرَاتْ «мофтыйрат» дип исемләнә.

Рамазан аен شَهْرِ صِيَامْ «Шәһри Сыйам» дип әйтәләр, Ураза бәйрәмен, тыелган вакыт тәмамланганга күрә, عيد فِطْرْ «Гийд әл-Фитыр» (ураза төгәлләнү бәйрәме) дип атыйлар», диелә бу хәбәрдә.

«Рамазан – 2026: төп сораулар»

Запись Ураза нәрсә ул? впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Ураза тоту сәламәтлеккә зыян китерәме?

Рамиля Валиахметова — Fri, 13 Feb 2026 07:51:58 +0000

«Хозур дин турында» телеграм-каналында ураза тотуның сәламәтлеккә йогынтысы турында аңлаталар.

«Ураза тоту сәламәтлеккә зыян китерә» – болай дип уйлау – Рамазан ае белән бәйле тагын бер ялгыш фикер, хата, диелә бу хәбәрдә.

«Еш кына кайбер кешеләрдән «Мин ач тора алмыйм, миңа килешми, авырый башлыйм». – дигән сүзләр иешетергә туры килә.

Дөрестән дә, кайбер кешеләргә (авыру сәбәпле) даими рәвештә су һәм дару эчеп торырга кирәк. Андый очракларда ураза тоту-тотмау мәсьәләсен табиб белән бергә хәл итәләр.

Ә калган очракларда, кеше үзенең әзерлексезлеген авыруга санап, ялгыш фикергә ышанып, ураза тоту кебек зур әҗер-саваплы гамәлдән үзен мәхрүм итә.

Авырлык дөрес тукланмау, авыр, зыянлы ризыклар ашау аркасында килеп туа. Шуңа да сәламәтлегебезнең әманәт булуын исәптә тотып, Рамазан ае башланыр алдыннан саулыгыбызга тагын да игътибарлы булыйк.

Ашказаны, эчәклекләр белән кыенлыклары булган кешеләр Рамазан ае алдыннан табибларга күренеп, сәламәтлекләрен тикшертсәләр яхшы булыр.

Табиб нинди дә булса дарулар язып, кирәкле киңәшләрен бирергә мөмкин. Без, үз чиратыбызда, аның күрсәтмәләренә җитди карарга тиеш булабыз, чөнки уразабызны камил итеп тотарга телибез», диелә бу текстта.

«Хозур дин турында» телеграм-каналы

Запись Ураза тоту сәламәтлеккә зыян китерәме? впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Намазда ялгышсаң, нишләргә?

Рамиля Валиахметова — Sat, 31 Jan 2026 09:33:41 +0000

«Хозур дин турында» телеграм-каналында намазда ялгышу очраклары турында аңлаталар.

«Кичә мин өйлә намазын укыганда, дүртенче рәкәгатьтән соң, онытылып китеп, өченче рәкәгать дип уйлап, киләсе рәкәгатькә басканмын. Аннары гына моның бишенче рәкәгать икәне башыма килде. Аннары, мин намаздан чыгып, аны кабаттан укыдым, чөнки нишләргә кирәк икәнлеген белмәдем».

Имам Кудури рахмәтуллаһи галәйһи «Мохтәсар Әл-Кудури» хезмәтендә болай дип яза: «Соңгы утыруда ялгышкан (ягъни, гомумән, соңгы утыруны башкармаган) кеше, (ялгышлык белән) бишенче рәкәгатькә басып, әгәр ул бишенче рәкәгатьнең сәҗдәсен үтәргә өлгермәгән булса, утыруга кире кайтырга тиеш. Аннары ялгышлыктан соң үтәлә торган сәҗдәи сәһү кыла, бишенче рәкәгать укылмый.

Әгәр ул бишенче рәкәгатьтә сәҗдә кылып өлгергән булса (ягъни исенә төшергәнче бишенче рәкәгатьнең сәҗдәсен үтәргә өлгерсә), аның фарыз намазы юкка чыга һәм ул нәфел намазына әверелә һәм аңа алтынчы (!) рәкәгатьне өстәргә кирәк.

гәр намаз укучы кеше дүртенче рәкәгатьтән соң «Әттәхият» дәвамлылыгында утырса, һәм шуннан соң, бу беренче утырудыр дип, сәлам бирмичә торса, ул бишенче рәкәгатьнең сәҗдәсен башкарганчы кәгъдәгә кайта (аннары сәҗдәи сәһү башкара).

гәр ул бишенче рәкәгатьне сәҗдә белән башкарырга өлгергән булса, аңа тагын бер рәкәгать һәм сәҗдәи сәһү өсти, аның фарыз намазы дөрес була, ә ахыргы ике рәкәгате аның өчен нәфел намазы була».

Сезнең очракта исә, искә төшерүгә үк, кабаттан утырырга һәм, сәҗдәи сәһү кылып, намазны төгәлләргә кирәк иде. Аллаһы яхшы белүче.

«Хозур дин турында» телеграм-каналы

Запись Намазда ялгышсаң, нишләргә? впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

2026 елда Рамазан өчен фитыр, фидия һәм нисаб күләмен, гает уздыру тәртибен билгеләделәр

Рамиля Валиахметова — Tue, 20 Jan 2026 08:07:42 +0000

18 февральдә, кояш баеганнан соң, Рамазан-шәриф ае керә. Татарстан Диния нәзарәтенең Голәмәләр шурасы һәм Казыйлар шурасы тарафыннан фитыр сәдакасы, фидия һәм нисаб күләме буенча карарлар кабул ителде. Бу турыда Татарстан Диния нәзарәте хәбәр итте.

Фитыр сәдакасын түләү өчен нисаб күләме – 120 мең сум (көмеш буенча), зәкят чыгару өчен нисаб күләме – 940 мең сум (алтын буенча) билгеләнде.

Фитыр сәдакасының аз күләме – 200 сум, зәкят чыгарырлык байлыгы булган кешеләргә – 1200 сум.

Моннан тыш, сәламәтлеккә бәйле рәвештә ураза тоту мөмкинлегенә ия булмаган һәм аны башка вакытта да, каза кылып, үти алмаучылар өчен тотылмый калган һәр көн өчен 450 сум күләмендә фидия билгеләнде.

Рамазан уразасы 2026 елның 19 февралендә (пәнҗешәмбе) тотыла башлый.

Беренче тәравих намазы 2026 елның 18 февралендә ястү намазыннан соң укыла.

Татарстан мәчетләрендә тәравих намазы хәнәфи мәзһәбе буенча 20 рәкәгать итеп үтәлә. Кадер кичәсе – 16 мартта.

Быел ураза 29 көн тотыла. Уразаның соңгы көне – 19 мартта. Ураза бәйрәме быел 2026 елның 20 мартына (җомга) туры килә.

Татарстан шәһәрләре өчен:

6.30 сәгатьтә – Коръән уку,
7.00 сәгатьтә – вәгазь,
7:30 сәгатьтә – гает намазы.

Авыл җирлекләрендә гает намазын кояш чыгып ярты сәгать вакыт узгач уку тәкъдим ителә.

ЧЫГАНАК: https://intertat.tatar/news/2026-elda-ramazan-ocen-fityr-fidiya-ham-nisab-kulamen-gaet-uzdyru-tartiben-bilgeladelar-5877782

Запись 2026 елда Рамазан өчен фитыр, фидия һәм нисаб күләмен, гает уздыру тәртибен билгеләделәр впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Ураза һәм Корбан гаете көннәре расланды

Рамиля Валиахметова — Mon, 19 Jan 2026 11:48:20 +0000

Татарстан Рәисе Рөстәм Миңнеханов Ураза һәм Корбан гаете даталарын раслады. Республика җитәкчесе шул хактагы карарны имзалады.

Ураза бәйрәме 20 мартка туры килә. Корбан бәйрәме 27 майда була.

Ике гает тә эш көненә туры килә, республика законнары буенча алар икесе дә эшләми торган көннәр була.

Быел Рамазан ае 19 февральдә башлана, 20 мартта тәмамлана.

ЧЫГАНАК: https://rais.tatarstan.ru/file/laws/laws/laws_578541.pdf

Запись Ураза һәм Корбан гаете көннәре расланды впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Ни өчен карминлы ризык ашарга ярамый?

Рамиля Валиахметова — Thu, 15 Jan 2026 12:39:47 +0000

«Гадәттә, без кибеттән йогурт, татлы сулар, кетчуп, конфет һәм башка төрле ризыкларны сатып алганда, аларның составын тикшереп тә тормыйбыз. Күбебез алар составында харам, ягъни ашарга ярамый торган компонентлар булу ихтималын күз алдына да китерми.

Бүгенге көндә азык-төлек җитештерүдә кармин кислотасыннан ясала торган кызыл буяу матдәсе киң кулланыла башлады. Бу хәрам матдә ризык составында кармин, кошениль, киноварь, Е120 атамалары астында күрсәтелгән булырга мөмкин.

Кармин кислотасы кошениль дип атала торган бөҗәктән ясала. Бөҗәкләрне йомырка салырга әзерләнгән вакытларында опунция дигән үсемлекләрдән җыеп алалар. Аннары киптереп, порошок хәленә җиткереп төяләр дә, махсус эремәдә тотып, кармин ясыйлар. Билгеле булганча, динебездә кимерүче хайваннарны, бөҗәкләрне, җир-су хайваннарын, шулай ук суалчаннарны ризык итеп кулланырга ярамый. Бу саранчага гына кагылмый, чөнки аның хәләллегенә хәдис бар.

Кармин нәрсәдә булырга мөмкин: кызыл төсле җиләкле йогурт, кызыл төсле җиләкле татлы сулар, кетчуп, кызыл эчле конфет, кызыл эчлекле печенье, камыр ризыгы, кызыл төсле имбирь һ.б. Шул сәбәпле, ал һәм кызыл төстәге ашамлыкларны сайлаганда, аеруча сак булырга һәм ризыкның составын яхшылап өйрәнергә кирәк», – дип язылган.

 «Хозур дин турында» телеграм-каналы

Запись Ни өчен карминлы ризык ашарга ярамый? впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..