Авитаминоз нәрсә ул һәм аны ничек ачыкларга?

Витаминнар һәм минералларны кабул итүче күп кенә кешеләр бу матдәләрне организмның сәламәтлеген саклау һәм дөрес эшләү өчен кирәк, дип саный. Чынлыкта, без азыктан, әгәр дә ул төрле һәм балансланган булса, барлык кирәкле матдәләрне алабыз. Әмма кайбер очракларда, чыннан да, махсус өстәмәләр кирәк – ул минераль комплекслар булган поливитаминнар яки “чиста” витаминнар. Мондый өстәлмәләрне даими һәм контрольсез куллану проблемалар китереп чыгарырга мөмкин, шуңа күрә дозировканы табиб билгеләргә һәм исәпләргә тиеш.

Нәрсә соң ул авитаминоз?

Күпләр авитаминоз – ул витаминнар җитмәү дип саный. Ләкин, чынлыкта, без ешрак бер генә микро- яки макроэлемент җитмәү белән очрашабыз. Бу хәзерге дөньяда кешеләр җитәрлек дәрәҗәдә туклана алганга барлыкка килә – хәзер ел әйләнәсе җиләк-җимеш, яшелчә, яшел тәмләткечләр, чикләвекләр, ит һәм сөт продуктлары бар һәм аны җитәрлек дәрәҗәдә кулланып була. Ниндидер витаминның җитмәве авитаминоз булмаса, нәрсә соң ул чынлыкта?

Авитаминоз – организмның тереклек эшчәнлеге өчен куркыныч һәм кискен витаминнар яки минераллар җитмәү ул.

Авитаминозның сәбәпләре – комплекслы:

– баланссыз туклану;

– витаминнарны үзләштерүне бозуга китерә торган ашказаны-эчәк тракты авырулары;

– алкоголь кулланучы һәм тәмәке тартучы затларда очрый торган матдәләр алмашы процессларын бозу;

– хәвеф-хәтәр төркемендә авырлы хатын-кызлар бар.

Мәсәлән, В төркеме витаминнары – ул тулы бер матдәләр җыелмасы.

– В1-В3 витаминнары нерв системасын саклау өчен кирәк.

– В6 витамины – аксымнар һәм углеводлар метаболизмы өчен, шулай ук гемоглобин ясалу өчен.

– В9 витамины (яки фолий кислотасы) – эритроцитлар өчен, шулай ук йөклелек вакытында яралгының нерв системасын үстерү өчен.

– В12 витамины – фолий кислотасы метаболизмы өчен. Фолий кислотасының да, В12 витаминының да җитәрлек булмавы турында түбәндәге симптомнар сөйли ала:

* даими арыганлык,

* хәтер һәм игътибар кимү,

* ярсынучанлык,

* аппетитның булмавы.

Витаминнар эчәргә кирәкме?

Әйе, әгәр сез куркыныч зонасында булсагыз, сәламәт яшәү рәвеше алып бармыйсыз һәм начар тукланасыз икән, әлбәттә, кирәк. Әмма витаминнарны мөстәкыйль рәвештә үзеңә үзең язып куярга кирәк түгел, ә табибка мөрәҗәгать итәргә кирәк. Теге яки бу симптомнар булганда табиб витаминлы-минераль комплексы дәвалану тәкъдим итәчәк.

Запись Көзге авитаминоз булмасын дисәгез… впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Кышкы чорда кирәкле витаминнарны төрле ысуллар белән алырга була. Аларны В.М. Горбатов исемендәге азык-төлек системаларының Федераль фәнни үзәге эксперты, медицина фәннәре докторы Валерий Сергеев санап күрсәтте. 

Мәгълүмат: tatar-inform.tatar

Запись Тиешле витаминнарны кышын ничек алырга кирәк? – табиб киңәше впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

В витамины терәк-хәрәкәт системасын ныгыта, әлеге витамин сөт продуктларында, йомырка, балык, бавыр, яшелчәләрдә бар. А витамины фосфор белән кальцийны үзләштерергә булыша. Ул «кызыл» продуктларда күп: болгар борычы, помидор, абрикос, кызыл ит, брокколи, сыр, балык, кишердә. С һәм Е витаминнары организмдагы тернәкләнү процессларын тизләтә, ялкынсынуны бетерә. Организмыгызны әлеге витаминга баету өчен, рационыгызга алма, гөлҗимеш, цитруслылар, чөгендер, брокколи, манго һәм үсемлек мае кертегез.
Остеохондрозны дәвалауда кальций мөһим роль уйный, ул, белгәнегезчә, сөт продуктларында күп. Кальцийны үзләштерү өчен D витамины кирәк. Аны йомырка сарысыннан, сыер маеннан һәм эремчектән эзләгез. Селен зыян күргән тукымаларны яңадан торгызу өчен мөһим. Моның өчен креветка, арыш ипие һәм тәрәч балыгы (треска) ашагыз. Магний нерв системасы өчен җавап бирә, ул терәк-хәрәкәт аппараты эшчәнлеге белән турыдан-туры бәйле. Әлеге микроэлемент карабодайда, фасоль, чикләвек, ачы шоколадта бар. Буыннар сәламәтлеге өчен Омега-3 тә кирәк. Аның өчен әстерхан чикләвеге, арахис, майлы балык, үсемлек маен кулланыгыз.

Нәрсәләр ашарга ярамый?

Беренче чиратта рационнан итнең майлы сортларын, кыздырылган ризыкларны, баллы газлы суларны, туңдырманы алып ыргытыгыз. Составында фосфат булган ризыкларны ашамагыз, фосфат организмда җыелып бара һәм остеопороз китереп чыгара. Мондый продуктларга куертылган сөт (сгущенка), спиртлы эчемлекләр, йомшак сыр (плавленый), краб таякчыклары, чүпрәле ак күмәч, казылык керә. Кузгалак, шпинат, редистан да баш тартыгыз, чөнки аларда буыннар өчен зарарлы булган кузгалак кислотасы бар. Составында пурин булган продуктларны да сак кулланыгыз: каһвә, кара һәм яшел чәй, шоколад, бавыр. Кыздырылган әйбер урынына парда пешкәнен ашагыз, газлы суны сок яки компотка алыштырыгыз, баллы ризыклардан күрәгә, кара җимешкә күчегез. Тозны да чамалап кына ашарга кирәк, чөнки ул организмдагы сыеклыкны тоткарлый.

Сәламәт булыгыз

Запись Буыннар сызлаганда нәрсә ашарга ярый, ә нәрсә ярамый? [киңәш] впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..