Авитаминоз нәрсә ул һәм аны ничек ачыкларга?

Витаминнар һәм минералларны кабул итүче күп кенә кешеләр бу матдәләрне организмның сәламәтлеген саклау һәм дөрес эшләү өчен кирәк, дип саный. Чынлыкта, без азыктан, әгәр дә ул төрле һәм балансланган булса, барлык кирәкле матдәләрне алабыз. Әмма кайбер очракларда, чыннан да, махсус өстәмәләр кирәк – ул минераль комплекслар булган поливитаминнар яки “чиста” витаминнар. Мондый өстәлмәләрне даими һәм контрольсез куллану проблемалар китереп чыгарырга мөмкин, шуңа күрә дозировканы табиб билгеләргә һәм исәпләргә тиеш.

Нәрсә соң ул авитаминоз?

Күпләр авитаминоз – ул витаминнар җитмәү дип саный. Ләкин, чынлыкта, без ешрак бер генә микро- яки макроэлемент җитмәү белән очрашабыз. Бу хәзерге дөньяда кешеләр җитәрлек дәрәҗәдә туклана алганга барлыкка килә – хәзер ел әйләнәсе җиләк-җимеш, яшелчә, яшел тәмләткечләр, чикләвекләр, ит һәм сөт продуктлары бар һәм аны җитәрлек дәрәҗәдә кулланып була. Ниндидер витаминның җитмәве авитаминоз булмаса, нәрсә соң ул чынлыкта?

Авитаминоз – организмның тереклек эшчәнлеге өчен куркыныч һәм кискен витаминнар яки минераллар җитмәү ул.

Авитаминозның сәбәпләре – комплекслы:

– баланссыз туклану;

– витаминнарны үзләштерүне бозуга китерә торган ашказаны-эчәк тракты авырулары;

– алкоголь кулланучы һәм тәмәке тартучы затларда очрый торган матдәләр алмашы процессларын бозу;

– хәвеф-хәтәр төркемендә авырлы хатын-кызлар бар.

Мәсәлән, В төркеме витаминнары – ул тулы бер матдәләр җыелмасы.

– В1-В3 витаминнары нерв системасын саклау өчен кирәк.

– В6 витамины – аксымнар һәм углеводлар метаболизмы өчен, шулай ук гемоглобин ясалу өчен.

– В9 витамины (яки фолий кислотасы) – эритроцитлар өчен, шулай ук йөклелек вакытында яралгының нерв системасын үстерү өчен.

– В12 витамины – фолий кислотасы метаболизмы өчен. Фолий кислотасының да, В12 витаминының да җитәрлек булмавы турында түбәндәге симптомнар сөйли ала:

* даими арыганлык,

* хәтер һәм игътибар кимү,

* ярсынучанлык,

* аппетитның булмавы.

Витаминнар эчәргә кирәкме?

Әйе, әгәр сез куркыныч зонасында булсагыз, сәламәт яшәү рәвеше алып бармыйсыз һәм начар тукланасыз икән, әлбәттә, кирәк. Әмма витаминнарны мөстәкыйль рәвештә үзеңә үзең язып куярга кирәк түгел, ә табибка мөрәҗәгать итәргә кирәк. Теге яки бу симптомнар булганда табиб витаминлы-минераль комплексы дәвалану тәкъдим итәчәк.

Запись Көзге авитаминоз булмасын дисәгез… впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Әмма авырлыклар кичерергә дә насыйп булган икән аңа. Табам дигәндә генә тулгагы бетә. “Миңа система куярга тиеш булганнар. Акушер янәшәмдә булса да, табиб рөхсәтеннән башка моны эшләмәде. Ул арада карынымдагы сабый җәрәхәт алып өлгергән. Башта хәтта сулый да алмады. Йөрәге ярдәм күрсәткәч кенә эшләп китте”, – ди Галия.

Әминәне үлемнән коткарып калсалар да, ул бер кочак авыру белән дөньяга килә. Муенына зыян килгән, аяк-куллары им­гәнә. “Кызыбыз әле дә башын тота алмый. Туганда им­гән­гәнен белсәк тә, тагын ниндидер авыруы бардыр дип уйлап та карамадык. Баксаң, карынымда вакытта баланың баш миен­дәге кайбер күзәнәкләре үлгән икән. Невропатологка күренергә баргач, Әминәдә ДЦП диагнозы барлыгын әйттеләр. Шул көннән бир­ле мин аны кая гына йөрт­мәдем. Казанга да күрше авылга барган шикелле генә йөри башладык. Кызыма күп кенә дарулар килешмәде. Ашказаны авыртып та тилмерде. Авырганда бик нык ябыкты. Инвадидлык кәгазе булмагач, күп кенә җирләрдә дә­ва­лана алмый идек”, – ди Галия.

Әминәнең авыру икәнен озак раслатырга туры килә. Галиянең кермәгән ишеге калмый. Әмма ул барыбер теләгәненә ирешә. Инвалидлык артыннан йөрмәс иде дә бит, дәваланырга кирәк. Тө­гәл диагнозлары булмаганда, бернинди тернәкләндерү үзәк­ләре дә кечкенә баланы дәва­ларга алынмый икән. Бар документларны әзерләп бетергәч, Галия Кытайда урнашкан бер клиника белән элемтәгә керә. Хәтта баласын андагы белгечләргә күрсәтә. Алар исә Әминәнең терелүенә өмет бирәләр. Галия үзе дә биредә дәваланганнан соң баласында үзгәрешләр күрә. Сабый утырырга өйрәнгән.

– Табиблар да, ДЦПлы балаларны вакытында дәваларга кирәк, диләр бит. Буыннары катмаган вакытта күнегүләр эшләү дә нәтиҗәсен бирә. Көтеп алган баламның савыгуын бик телим. Әмма кызым авыргач, гаиләдә бары тик ирем генә эшли. Бар тапкан акчасы тормыш итәргә китә. Гаиләбез дә ишле бит. Әле өстәвенә Әминәгә һәрдаим дарулар алырга кирәк. Дөрес, якыннарыбыз, дусларыбыз, туганнарыбыз ярдәменнән ташламый. Тик дәвалана башлагач, бу акчалар тиз бетә. Шуңа да газета укучылардан ярдәм сорарга булдык, – ди Галия.

Андыйлар өчен исәп-хисап реквизитлары:

КАРТА ХОУМ КРЕДИТ:
4454 3441 1004 5254
КАРТА СБ: 4276 8801 0938 4036
КИВИ КОШЕЛЕК: +79172307771
БИЛАЙН: 89061171077
МТС: +79172307771

Запись “Карынымдагы сабый җәрәхәт алып өлгергән… Башта хәтта сулый да алмады” впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..