Менә шушы Фәридә апа үзенең этен беркайчан да бәйгә такмады. Эшкә барганда-кайтканда эт талап аптырата иде. Котыртмыйм да, үртәмим дә – туры барган җирдән килеп аякны тешли иде. Чалбар балагын да ертканы бар. “Бәйгә куегыз этне, Фәридә апа!” – дип,әллә ничә тапкыр әйткәнем булды. Тешләгән эзләрен дә күрсәтәм үзенә. Ә аның исе дә китми, болай гына бит ул, ди. Шулай да, соңгысында кисәтү ясадым: тагын тешләсә, атам да үтерәм, дидем. Чынга алмагандыр инде.

Минем дә яшь, кызу чак бит. Ул көн озак көттермәде. Көндез эштән кайтып барганда тагын килеп каптырды бу минем. Фәридә апаларның күршесендә аучы Хәмит абый яши иде. Аның өендә мылтык гел торды. Аның да ишелгалдында гына йөргәнен күреп алдым да: “Кая, Хәмит абый, бир әле мылтыгыңны”, – дип сорадым. Ул да “юк” димәде. Алып чыгып, кулыма тоттырды да, мин шундук эткә төбәп аттым да. Ядрә этнең эченә эләккән булган. Мин аттым да, оныттым. Ә ул бер атна нужаланып ятып үлгән икән.

Фәридә апа соңыннан үзе әйтте шулай дип. “Чын күңелемнән рәнҗим мин сиңа, Рашат. Гомер буе хатын рәхәтен күрмә!” – диде. Хәзерге акылларым булса, башкача эшләргән булыр идем дә бит. Әмма яшь чакта аны-моны уйлыйсың мени ул? Үткән саен аяктан тешләп калган этне игътибарсыз калдырмас идем калдыруын. Бәлки участковый чакыртып хәл итәргә кирәк булгандыр. Бәлки тагын башка юлын табар идем.

Ул чагында Фәридә апа әйтте дә, китеп барды. Мин дә артыгын кайгырмадым. Гомергә эшле булдым, ашлы булдым, бернигә мохтаҗлык кичермәдем. Хәзер дә бик җиткән минем тормыш. Әмма хатыннан гына бәхет булмады. Әллә кайчан әйтелгән сүзләр әле хәзер генә исемә төште минем. Фәридә апаның рәнҗешле сүзләре төште бит миңа. Мин өйләнеп тә карадым, яшәп тә карадым, әмма нидер барып чыкмыйча, аерылышырга туры килде. Бала да булмыйча калды. Фәридә апага ачу да сакламыйм, үпкәм дә юк.

Без аның белән бер урамда яшибез, күрешеп-аралашып, исәнләшеп яшибез. Беркөнне шушы хәлне сөйләп, үзенең исенә төшердем әле. “Шулай дигән идең, тәки шулай булып чыкты бит”, – дим. Ә ул әйтмәдем дип бара. “Мин андый сүз әйтмәгәнмендер, Рашат, кит инде”, – ди. Үзе дә бик гаҗәпсенде.

Мин шикләнмим. Ул аны әйткәндер дә, оныткандыр. Исендә дә юк аның шушы сүзләре. Ә минем хәтер еллар узгач, актарды да чыгарды менә. Хәзер Фәридә апа берни хәтерләми, ә мин бик яхшы беләм. Һәр сүзенә кадәр исемдә. Үзе дә инде! Ник бәйгә куймаган этен? Күпме сөйләшә идек бит шуның аркасында, аннан кисәттем дә. Ул минем белмичә эшләгән гөнаһ инде. Шулай булса да, җавабын тотарга туры килде.

Язмыш кочагы

Запись “Бу минем белмичә эшләгән гөнаһ… Ә ул: “Чын күңелемнән рәнҗим мин сиңа”, диде” впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Мин кияүгә чыгып парлы тормышта озак яши алмадым, ирем дә, әтием кебек, бик яшьли гүр иясе булды. Язмыштыр инде, көтмәгәндә-уйламаганда дигәндәй, безгә эшкә килгән чит ил кешесе белән таныштым. Берничә ай очрашып йөргәннән соң, никах укытып бергә яшик дип, ул миңа тәкъдим ясады. Кызым кияүдә, аерым яши иде инде, ялгыз яшәүләре авыр дип, ризалаштым. Матур гына яшәп киттек. Шуннан аның очрашып йөргәндә әйтмәгән серләре дә ачыла башлады – ул үзенең инде өйләнеп аерылганын, баласы барлыгын әйтте. Эшләгән акчасын тулысы белән диярлек баласына җибәреп торды. Көн итәргә үз акчам җиткәч, мин бу хәлгә тавыш чыгарып тормадым, баласы бит, булышсын дидем. Ике ел яшәгәч, ирем ял алып туган ягына кайтып китте. Берничә айдан кире килде. Аннан тагын кайтты, тагын килде, шулай килә-китә йөри торгач, җиде ел вакыт сизелми дә үтеп китте. Кечкенәдән әтисез, яшьли ирсез калгач, ир хакын хаклап, аны кадерләп яшәргә тырыштым. Янымда, җылы өемдә икейөзле, астыртын ирне тәрбияләвемне белмәгәнмен шул. Беркатлылыгым, кешегә артык ышануым йөрәгемә гомерлек яра салды да инде. Җиде ел ышанып, иңгә-иң куеп яшәгән кешем көннәрдән бер көнне мин эштә чакта өйдәге барлык яхшы әйберләрне җыйган да, өстәлдә: “Мин киттем, синең янга бүтән килмим, үз илемдә хатыным, балаларым бар, миңа алар кадерле”, – дигән язу калдырып киткән. Бу хәлгә бик озак ышана алмый йөрдем: җаның-тәнең белән ышанып, бергәләп дөнья көткән кешең ничек шулай хисләреңне таптап, талап чыгып китә ала? Ир кеше эшеме бу? Мондый оятсызлык, нахаллык мине аяктан екты, бер атна урыннан да тора алмый яттым. Беркөнне интернетка бергә төшкән фотоларны куйдым, күрсеннәр, белсеннәр әле эшкә килгән җирендә өйләнеп яшәп ятканын дип уйладым. Күргәннәр. Хатыны да, балалары да. Баксаң, ирнең үз ягында хатыны, биш баласы булган икән. Шуннан ул миңа интернеттан пычрак сүзләр яза башлады. Үзе генә түгел әле, туганнары да мине бозыклыкта гаепләп яздылар. Югыйсә, никах белән яшәдем, теләсә-кем белән йөрмәдем. Мин аңа бездә эшләгән чагында вакытлыча җылы ояда яшәтеп тору өчен генә кирәк булганмын. Үзе үк шулай дип язды. Үзеңне кадер-хөрмәттә яшәткән хатын-кызны ничек шул дәрәҗәдә мыскыллап, түбәнсетеп була? Битенә төкерәсем килә кабәхәтнең. Ходай аның үз “яхшылыкларын” үзенә күрсәтсен, бөтен йөрәгем белән рәнҗим.

Зәйнәп.

Запись «Мин аңа вакытлыча җылы ояда яшәтеп тору өчен генә кирәк булганмын» впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..