Ике ай элек бер кыз бе­лән та­ныш­тым. Чал­лы­дан Ка­зан­га кил­гән­дә юл­да кул кү­тә­реп ба­сып то­ра иде, утыр­тып алып кил­дем. Ки­леп җит­кәч ке­нә: «Ми­нем 200 сум гы­на ак­чам бар икән», – ди­де. «Те­ле­фон но­ме­рың­ны бир­сәң дә җи­тә, ак­чаң ки­рәк­ми», – дип ша­я­рып ка­ра­ган идем, но­ме­рын бир­де. Ике көн­нән шал­ты­рат­тым да ки­но­га ча­кыр­дым. Фильм баш­лан­ган­чы поп­корн, чип­сы ал­ды бу. Мин үзем зал­да кә­газь шы­гыр­да­тып ашап утыр­ган­на­рын ярат­мыйм да. Әле иң кыйм­мәт­ле әй­бер­ләр­не ге­нә сай­лый. Гап-га­ди су­ның да яр­ты литр­лы ше­шә­се 70әр сум тор­га­нын ике­не(!) ал­ды. Ми­не бик вак­чыл ке­ше дип уй­ла­ма­гыз, ул чак­та мин мо­ңа бө­тен­ләй игъ­ти­бар ит­мә­гән идем. Хә­зер уй­лый баш­ла­гач кы­на күз­лә­рем ачыл­ды.

Икен­че көн­не ул ми­ңа шал­ты­ра­тып: «Кос­ме­ти­ка­га за­каз бир­гән идем, Дәр­виш­ләр бис­тә­се­нә ба­рып алып, ми­ңа ки­те­реп би­рә ал­мас­сың ми­кән?» – ди­де. Ул кос­ме­ти­ка 4300 сум­лык бул­ды. «Ак­ча­сын соң­рак би­рер­мен», – ди­де дә, би­реп тор­ма­ды, ә үзем ул хак­та ерак­тан урап бул­са да: «Те­ге кос­ме­ти­ка­ны кул­ла­на­сың­мы соң?», «Те­ге по­ма­да әй­бәт­ме?» – ке­бек итеп ке­нә исе­нә тө­шер­гә­лә­дем.

Бу ай­да аның ту­ган кө­не бул­ды: 25 яшен ту­тыр­ды – 25 кы­зыл ро­за бү­ләк ит­тем, рес­то­ран­да утыр­дык. Та­гын ул кыйм­мәт­ле әй­бер­ләр ге­нә сай­ла­ды. 5 мең сум­лык шә­раб кы­на эч­тек. Шул ва­кый­га­дан соң аның яны­на бү­тән бар­мам, ди­гән идем, бер-ике көн мин шал­ты­рат­мый тор­гач, үзе СМС яз­ды. «Кич­ке Ка­зан­ны ка­рап йө­реп кай­та­сың кил­ми­ме?» – ди­гән. Та­гын ча­бып бар­дым ин­де. Өй­дә үзе­мә ге­нә уты­рыр­га кү­ңел­сез, баш­ка кыз­лар да го­ри­зонт­та юк.

Ул соң­гы көн­нәр­дә яз­ма­гач, шал­ты­рат­ма­гач, мин мо­ңа СМС яз­дым: «4300 сум­ны фә­лән но­мер­лы «Сбер­банк» кар­та­сы­на са­лыр­сың. Хуш!» – дип. Шун­нан соң ми­не мыс­кыл­ла­ган хә­бәр­ләр ки­лә баш­ла­ды. «Син вак­чыл адәм! Син кем­гә ки­рәк? Син бер­кай­чан да өй­лә­нә ал­ма­я­чак­сың…» 

Аң­ла­вым­ча, аның бу­ла­чак ире­нә та­ләп­лә­ре шак­тый зур бу­гай. Үзе­нең нәр­сә­дер эш­ли бе­лү­е­нә шик­лә­нәм. Шә­һәр ад­ми­нист­ра­ци­я­сен­дә эш­ли, тыр­нак­ла­ры озын, бу­ял­ган. Кыйм­мәт­ле ки­ем­нәр ге­нә ки­я. (Ак­ча ка­ян та­ба­дыр, бюд­жет­ник­лар­да ан­дый ки­ем­нәр алыр­лык хез­мәт ха­кы юк дип бе­ләм). Үзен бик ка­рап кы­на яши. Фа­тир сни­мать итеп яшә­вен бе­ләм. Кос­ме­ти­ка ил­тер­гә бар­гач, бер чы­на­як чәй дә ясап эчерт­мә­де. Ашар­га пе­ше­рә бел­мим, дип әйт­кә­не бар. Нәр­сә­ләр эш­ли бе­лә­дер, егет­ләр­гә шун­дый зур та­ләп­ләр ку­яр­лык бул­гач. Иде­ал ки­рәк бул­са, үзең иде­аль­ный бу­лыр­га ом­ты­лыр­га ти­еш­сең бит.

Ме­нә хә­зер уй­ла­нып уты­рам: нәр­сә җит­ми бу кыз­лар­га?!

Запись «Кыз белән таныштым, кос­ме­ти­ка ил­тер­гә бар­гач, чәй дә ясап эчерт­мә­де» [уйлану] впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

//Безнең гәҗит//

Җәйнең эссе, кояшлы көне иде. Миңа биш-алты яшьләр тирәседер. Ишегалды чирәмендә, алачык күләгәсендә, әни утыра. Әни янында энем белән мин ятабыз. Астыбызда мамык фуфайка, өстебездә юка гына ак җәймә. Ике яшьлек энем инде йоклый. Әни сеңлебезне аяклары өстенә салган да көйли-көйли тирбәтә.

Без инде энем белән йөгереп арыганбыз. Бозауны тау битенә алып чыктык, казларны су буена куып төшердек. Ә инде эшләр беткәч, «дошман» тылына разведкага барып, аларның штабы кайда икәнен белеп кайттык. Шунда бер «немец» белән сугышып, минем күлмәк ертылган. Әни, сеңлебезне тирбәтә-тирбәтә, шул күлмәкне ямап утыра. Ул безне йоклыйлар дип уйлыйдыр. Күзләрем йомылып-йомылып китсә дә, мин йокламыйм әле. Җәймәнең ачык кырые аша әнине күзәтәм. Янымда әни, ул моңлы гына җырлый. Абзарда тавыклар кытаклый. Дөньям түгәрәк. Йоклап китсәм, бу җәннәттән ваз кичәрмен кебек…

Бервакыт, печән өсте иде бу, әти арбага ике үгез җигеп кайтты. Печән алып кайтырга бара икән. Үзе белән мине дә алырга булды. Печән тау артындагы аланлыкта. Елганы аркылы чыктык, тауга күтәрелдек. Печән төягәндә мин дә әтигә булышам имеш, өстә таптап торам. Төяп бетергәч, әти йөкне аркан белән кысып бәйләде дә, без кайтыр юлга чыктык. Биектә утырабыз, миңа үгезләрнең мөгезләре генә күренә. Менә таудан төшә башладык. Мин шүрләп калдым: «Әти, мин төшәм», – дим. «Юк-юк, утыр, – ди әти, – тик миңа ныграк тотын». Арба әле бер якка, әле икенче якка кыйшая, әнә авабыз, менә авабыз кебек тоела. Печән өстеннән шуып китәрбез дә үгезләр өстенә барып төшәрбез шикелле. Ә әти, бернәрсә дә булмаган кебек, тыныч кына сөйләп бара: «Күрәсеңме, мөгезләре белән тоталар. Үгез – ат түгел ул, бервакытта да чабып китми. Үгезнең тискәрелеге менә кайда файдалы». Әтинең тынычлыгы миңа да күчә. Аның җилкәсе артында миңа инде бернәрсә дә куркыныч түгел кебек.

Истәлекләремне биш яшьлек кызым тавышы бүлдерде: «Әти, кил әле монда». Ул инде йокларга яткан иде, һаман йоклый алмый икән әле. Кердем янына. «Утыр әле», – ди. Утырырга да өлгермәдем, кулымны эләктереп алып баш астына салды да: «Менә шулай төне буе утыр», – ди, тавышына кырыс ноталар өстәргә тырышып. Үзе елмаюын тыя алмый, караңгыда шаян күзләре ялтырап китә… Учым аша кызымның җылысы агыла… Сүзләр нигә? Якын кешеңнең дөньяда барлыгын, аның бәхетле булуын тою рәхәтеннән дә бөек нәрсә бармы бу галәмдә? Сүзләр белән генә аңлатып буламы моны? Аны аңлатырлык сүзләр уйлап табылганмы әле?

Кызым янында шулай озак кына утырганнан соң, мин, китәргә җыенып, тора башладым. Ишеккә җитеп килгәндә, кызым юрганын тибеп җибәрде дә: «Әти, ябындыр әле мине», – ди. Үзе чырык-чырык көлә. Мин аның юрганны юри тибеп очырганын беләм, ләкин ачуланмыйм. Кире әйләнеп киләм, яңадан өстенә ябам, битеннән үбәм, тыныч йокы телим һәм китәм. Чөнки беләм, кызым тагын бер кат тикшереп карарга тели: мин әтиемә кирәкме әле, ул мине һаман да яратамы?

Марс ЯҺУДИН,

Чаллы шәһәре

Запись “Мин әтиемә кирәкме әле, ул мине һаман да яратамы?” [тормыш дәфтәреннән] впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..