«Могҗизалы прибор» яки «дару» тәкъдим итүчеләр белән элемтәгә кермәү дөрес карар булачак. Кагыйдә буларак, мошенниклар приборны сата торган фирма һәм җитештерүче, даруны клиник тикшерүләр беркетмәсе турында җентекләп сорый башлагач аралашуны туктата», — диделәр Роспотребнадзорда.

Моннан тыш, күзәтчелек ведомствосында даруны бары тик табиб билгеләвен һәм аларны үзең сатып алып кулланырга киңәш ителмәвен искәрттеләр.

Роспотребнадзорда шулай ук һаваны чистарта торган җиһаз яки әйләнә-тирәдән патогенны юкка чыгара һәм коронавирус йоктыруга каршылык күрсәтә торган башка «могҗизалы чаралар» сатып алырга тәкъдим иткән интернет-сайтларга аерым игътибар юнәлтә.

Моннан тыш, бу чараларның документлары булмый. Мошенниклар гадәти һава дымландыргычны һәм фильтрлы медицина битлекләренең бәясен ун тапкыр арттырып сатарга тырыша.

Чыганак: “Ватаным Татарстан” сайты

Запись Коронавирустан дару сатучы мошенниклар пәйда булган впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Чыганак: Ватаным Татарстан

Запись Даруларга бәяне яңача куячаклар впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

«Дәвалау башыннан авыруның өченче көнгә температурасы төшә, хәле яхшыра, вирус организмнан тизрәк чыга. Коронавирус өзлегүләре сирәгрәк күзәтелә. Препаратны кулланганда, организмга тискәре йогынтысы юк диярлек, димәк, ул нәтиҗәле дә, куркынычсыз да», – ди табиб.

«Авифавир»ның 300 төргәктән торган беренче партиясе Казандагы һәм Чаллыдагы ковид госпитальләренә кайтарылган. Ул 100 – 150 авыруны дәвалауга исәпләнгән булган. Әлеге вакытта даруны 20 татарстанлы кулланган. Хәзер ул  башка стационарларга таратылачак.

Чыганак: Ватаным Татарстан

Запись Татарстанда коронавируска каршы бер препарат нәтиҗәле дип табылган впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Галимнәр организмдагы  хроник ялкынсынуга карата иммун реакциясен “күзәтүче” аксымнар комплексын ачыклаган. Белгечләр фикеренчә, әгәр шул комплексны “сүндерсәң”, адәм баласының организмы бик әкрен картая башлаячак. Моннан тыш, бу шартларда яман шеш, шикәр диабеты, Альцгеймер һәм Паркинсон чирләренә дә чик куелачак.

Бүгенге көндә медиклар әлеге аксымнар комплексын “сүндерергә” сәләтле дару эзли.

Мәгълүмат Өмет газетасы

Запись Шикәр чирен ничек туктатырга? впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Россиядә Covid-19 коронавирусын дәвалау өчен препарат ясаганнар. Даруны Федераль медицина-биология агентлыгы тәкъдим иткән. Бу хакта РИА Новости хәбәр итә.

Мәгълүмат Ватаным Татарстан

Запись “Россиядә коронавирусны дәвалау өчен дару ясаганнар” впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Моның өчен дәвалау оешмасына барып, даруга рецепт яздырасың һәм аны даруханәдән сатып аласың. Салым акчасын кире кайтарып алыр өчен рецепт һәм чекны салым инспекциясенә илтәсең.  Ул эшне үзең башкара алмасаң, салым оешмаларына балаң, әти-әниең яки ирең-хатының да мөрәҗәгать итәргә мөмкин. Гаиләдә ике кеше эшли икән, дәүләттән 31 200 сумга кадәр акчаны кире кайтарып булачак. Фаразларга караганда, әлеге яңалыктан ил буенча дистә миллион кеше файдаланачак. Россия Дәүләт Думасы депутатлары фикеренчә, бу система җайлы гына эшләп киткән очракта, киләчәктә дарулар өчен тагын да күбрәк акчаны кайтару мөмкинлеге тудырылачак. Исегезгә төшерәбез: элек халык Россия хөкүмәте билгеләгән аерым исемлектәге дарулар хакын гына кире кайтара алды.

– Салым оешмалары өчен әллә ни зур яңалык түгел бу, – ди Россия федераль салым хезмәтенең Татарстан буенча 5 нче инспекциясе бүлек җитәкчесе Мөнир Шәйдуллин. – Элек тә махсус исемлектәге дарулар акчасын кире кайтарып була иде. Хәзер ул исемлек бетерелә. Табиб бер кәгазьгә рецепт яза, икенче кәгазьне салым оешмалары өчен әзерли һәм аңа штамп куярга тиеш. Даруханәдә исә бәяне раслаучы чек бирәләр. Рецептны һәм чекны тапшырганда кеше декларация тутыра. Ата-анага балигълык яшенә җитмәгән баласы өчен алган дарулар хакын да кире кайтарырга рөхсәт ителә. Ул чагында да кулда табиб язуы һәм чек булу кирәк. Декларация тутырганда баланың документлары да теркәлә.

Бу эш ничек башкарыла соң?  Белгеч аңлатуынча, кеше бүген дару сатып алган икән, әлбәттә, шунда ук салым органнарына чыгып китми. Рецептларны һәм чекларны ел дәвамында җыеп бара. 2020 елда алган дарулар өчен салым икенче елда кире кайтарылачак.  Даруны бер генә түгел, 5–6 тапкыр, аннан да күбрәк алырга мөмкин.

– Ел буе тотылган чыгымнан 13 процентын кайтарып бирәчәкләр, – ди Мөнир Шәйдулин. – Максималь сумма күләме  120 мең сумнан артмый. Әлеге яңалык эшләүче һәм ай саен салым түләүче кешеләргә генә кагыла. Эшләүче пенсионер да шул категориягә керә. Эшләмәгән кешенең салым базасы булмый, димәк, кайтарып бирергә җыелган акчасы юк. Рецептларны салым оешмаларына тапшырганда эш урыныннан 2НДФЛ белешмәсе алырга кирәк булачак. Анда хезмәткәр өчен күчерелгән салымнар күрсәтелә. Акчаны кире кайтарганда кешенең ай саен күпме салым түләвенә дә карый. Өч мең сум гына салым күчерелгән икән, шул сумма гына кире кайта.

Россия Дәүләт Думасы депутаты Айрат Фәррахов  элек тә андый ташлама булуын искәртә. Тик ул исемлеккә бик аз гына дарулар кергән. “Хәзер исә теләсә кайсы дару өчен салымны кайтарып булачак, – ди депутат. – Тик табиб биргән рецепт кәгазе кирәк. Табиб дару язудан баш тартырга тиеш түгел. Кеше үзе дә участок табибына, миңа шундый дару кирәк иде, рецепт яза алмассызмы, дип мөрәҗәгать итә ала. Табиб буларак шуны әйтә алам: безнең илдә дарулар алга киткән чит илләрдәгегә караганда азрак кулланыла. Кешенең 60 яшькә җиткәндә кимендә ике хроник чире була. Дару ярдәмендә сәламәтлекне ныгытырга, өзлегүләрдән сакланырга, инфаркт, инсультлар килеп чыгуын туктатырга мөмкин. Салымны кире кайтарганда, дарулар арзангарак чыгачак”.

Фәния Арсланова 

Мәгълүмат: vatantat.ru

Запись Дару өчен салымны ничек кире кайтарып була? впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

“Фармаспал” препаратында йөрәк өчен куркыныч тудыручы фенспирид матдәсе булуы ачыкланган. Франция белгечләре фенспирид матдәсенең зыянлы булуын, аның йөрәк ритмын бозуга, хәтта, йөрәк туктауга китерергә мөмкинлеген исбатлаганнар.

Агымдагы елның 14 августында “Фармаспал” сиропы дәүләт реестрыннан чыгарылган. Элегрәк сатудан “Эреспал”, “Эпистат”, “Эриспирус” дарулары алынуы турында хәбәр ителгән иде.

Чыганак: Кызыл таң

Запись Тагын бер популяр ютәл даруы куркыныч тудыра. Дарумы ул, агумы? впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Бюллетеньне электрон вариантта ачтылар. Җомга көнне кичке якта шалтыраткач, бу вакытта участок табибыгыз эшләми, иртәгә килегез, диделәр. Шимбә көнне кизү торучы табиб кабул итә.  Ял көннәрендә поликлиникага барган юк иде, кеше шактый җыела икән. Чират… Ни­һаять, табибка кердем. Электрон бюллетеньне бик озак ачты ул, минем зар-инти­зарларымны да тыңлап тормады. Температура кү­тәрел­де, баш, тамак авырта, йөт­кертә, дип санап китмәкче идем… “Хәлеңне дүшәмбе көнне, участок табибыңа сөй­ләрсең. Күрәсең бит, электрон “больничный” ачам, аны тутыру катлаулы, озак вакытны ала, хата җибәрер­гә ярамый”, – диде. Ярый әле дарулар билгеләргә вакыт тапты, антибиотик та язды. Тырыша торгач, электрон “больнич­ный”ны да тутырып бетерде.

Икенче атна башында даими йөри торган табибка юл алдым. Аңа да чират. Башта язылучылар, аннары язылмыйча килүчеләр үтә. Алдан язылучылар арасында, фә­лән сәгатьтә билгеләде­ләр, бер минут та көтмәячәкмен, бет­те-китте, дип юлына очраганны читкә этәреп, кереп китү­челәр дә булды. Андый “закон” саклаучылар сирәк. Табиб ишеге төбендә утыру­чы­ларның күбесе тере чиратка баскан һәм сабыр гына шу­ның якынлашуын көтә. Тем­пературасы күтәре­леп, “боль­­ничный” алырга ки­лүчеләр дә шактый. Алар да гомуми чиратка кушыла. Ике сәгатькә якын утыргач, табиб янына керә алдым. Ул хәлне сорашкач һәм авыру тарихын тутыргач, “больнич­ный”­ны пәнҗешәмбегә ка­дәр озынайтты, тагын дарулар язды.

Пәнҗешәмбедә йөткерү-төчкерүләр бетмәгәч, шим­бәгә кадәр өйдә дәвала­нырга киңәш итте ул. Шимбә поликлиникага барсам, анда инде – өченче белгеч. Кизү торырга тиешле гомумпрактика табибы авырый, диделәр. Аның вазифасын инфекционистка тапшырганнар. Ул үпкәне, тын юлларын  тың­лагач, бө­тен­ләй башка дарулар билге­ләде. Хасталык кәгазен дү­шәм­бегә кадәр озынайтмакчы иде. Әйдәгез, ябыйк кына булмаса, дидем. Үзем эчтән генә уйлыйм: дүшәмбе килермен дә ди, тагын чират торасы булыр. Аннары ул көнне травматолог яки оф­таль­молог кабул итсә һәм йөткер­гәннән-төчкер­гән­нән башка төрле дару язса, ниш­ләрмен…

Әлеге язмадагы хәлләр кемгәдер тозсыз мәзәк булып тоелырга мөмкин. Ләкин минем ул минутларда бер дә көләсе килмәде. Күз алдына китерегез: табибтан-табибка йөрисең, аларның һәркайсы дару яза да дару яза. Хикмәт акча янчыгының нечкәрүен­дә генә дә түгел, үзеңне “тәҗрибә куяны” итеп хис итүе уңайсыз. Дарулар күп бит хәзер, син аларның барысын да эчеп карарга тиешме? Икенчедән, поликлиникаларда табиблар җитми. Районнарда да, шәһәрдә дә шулай. Участок табибына чират көт­кәндә, бер ханым, безнең гомумпрактика табибы гел алмашынып тора, даими эшләү­че юк. Бүген мине кем кабул итәр инде, дип борчылды. Алдан язылып куеп, шул вакытка килгән һәм алга ыргылган кешеләрне дә гаепләү дөрес  булмас. Тәр­тип керт­кәннәр икән, ул сакланырга тиеш. Табибларга кытлык бул­маса, бер белгеч икешәр-өчәр участокка хезмәт күрсәтмәсә, бәлки, тәртип урнашыр иде.

Кадрлар кытлыгын яшь­ләрнең бу өлкәгә эшкә ки­лергә атлыгып тормавы, ур­тача яшьтәгеләрнең дәүләт оешмаларыннан шәхси клиникаларга күпләп китүе бе­лән аңлаталар. Шәһәр­ләрдә төрле профильләрдә эшләү­че шәхси куллардагы клиникалар саны артканнан-арта. Шушы көннәрдә сәла­мәтлек саклау министры Марат Садыйков, бер әңгәмә вакытында, андый клиникалар­ның тө­гәл исәбе дә юк, дип әйткән иде. Клиника ачу өчен махсус лицензия алу җитә. Ә бел­гечләр җәлеп итү авыр түгел. Дәүләт оешмаларында табиб­лар җитәрлек булмау мәсь­әләсе Президент Рөстәм Миң­­­­неханов катнашкан ел йомгаклары коллегиясе утырышларында да ел саен кү­тәрелә. Республикада кызыксындыру чаралары да күре­лә. Авыл җирлегенә эш­кә кайтучы яшь белгечләргә миллион сум акча бирелә башлагач, республикага чит төбәкләр­дән кайтучылар да булды. Алар өч ел шул җир­лектә эш­ләргә тиеш.

Егетләрне-кызларны мак­сат­чан программа ни­ге­зендә дәүләт вузларында укыту һәм районнарга кире кайтару буенча да эшләр алып барыла. Ләкин яшьләр диплом алгач, шәһәрдә калу ягын карый. Чистай районы үзәк хаста­ханәсенең балалар поликлиникасы пе­диатры, шул өлкәдә 47 ел хезмәт стажы булган Светлана Проничева әйтү­ен­чә, кадрлар проблема­сының беткәне дә юк. Казанга укыр­га китүчеләр кире кайтмый: йә кияүгә чыгалар, йә башка төбәккә китеп баралар.  “Тәҗ­рибәле табиблар акчага кызыгып, шәхси клиникага күчә, – ди Светлана Константиновна. – Бюджет оешмаларында да хезмәт хаклары начар ди­мәс идем. Быел, март аеннан ул сизелерлек артты. Югары категорияле белгеч­ләргә 6 мең сум өстәлә. Озакламый киткән табиблар кире әйлә­неп кайтыр дип уйлыйм. Мин максатчан программа буенча укучыларга таләпләрне кө­чәйтер идем. Укырга кер­гән­дә килешү төзегәнсең икән, рәхим ит, сиңа ярдәм кулы сузган районга кайтып, 2-3 ел эшлә. Икенчедән, яшь­ләрне торак, җир кишәр­лекләре белән тәэмин итү дә кызыксындырырга мөм­кин. Югары уку йортларын тәмам­лаучы­лар­ны элекке­чә юллама белән эшкә җибәрү кертелсә дә, начар булмас иде”.

Фәния Арсланова

Чыганак: Ватаным Татарстан
Фото: pixabay.com

Запись “Акча янчыгы нечкәрә, дарулар күбәя, үземне “тәҗрибә куяны” итеп хис иттем…” [тормыштан] впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Чаллы шәһәрендә яшәүче Әлфия Зыятдинова да әлеге авырлыклар белән яхшы таныш. Көтеп алган улының һәр әгъзасы үз урынында булса да, сәламәт бала булып дөньяга килми ул: табиблар туган чагында муен умырткалыгына зыян китерә. Тик бу Әлфия өчен язмышына язылган беренче сынау гына була. Ике елдан ул ирсез дә кала. Әле кайчан гына яраткан кешесе белән бер өстәл артына утырып ашаганнар, уллары Даниялның тормышы өчен дә бергә көрәшкәннәр бит… Тик ата кеше өчен авыру бала тәрбияләү күтәрә алмаслык йөк булып тоела. Гадәти көннәрнең берсендә, берни аңлатмыйча, киемнәрен җыеп, чыгып китә ул…

ЯРАТЫП КАВЫШКАННАР

Әлфия булачак ирен студент елларында очрата. Урамда басып торган чагында берәү килеп: «Сез бик матур, танышабызмы? Мин Илдар исемле», – дип эндәшә аңа. Күтәрелеп карагач, «юк», дип әйтә алмый кыз. Каршысында җитди карашлы, чибәр генә егет басып тора бит. Очраша башлыйлар. Әле бер ай вакыт кына үткән була – Илдар кызга кияүгә чыгарга тәкъдим итә.

– Әйе, бер-беребезне бик яраттык. Тик мин ашыгу яклы түгел идем, һәрнәрсәнең үз вакыты дип уйладым. Икебез дә студентлар булгач, башта укып бетереп, эшкә урнашыйк, аннан соң тормыш корырга да мөмкин булыр, дип җавап бирдем. Шулай дүрт ел буе бергә булдык без. Ул беренче көннән алып миңа булачак хатынына караган кебек карады. Ниятләре җитди иде. Әти-әниләребез дә өйләнешүебезгә каршы булмады. Шуңа күрә укып бетергәч тә тормыш кордык. Бик бәхетле идем ул көннәрдә. Илдар – беренче мәхәббәтем, шундый ягымлы, тыныч холыклы. Аның белән бернинди тормыш авырлыгы да куркыныч булмас кебек тоелды, – дип сөйли Әлфия.

Беренче чорларда барысы да яхшы була. Бергә яши башлап, бер ай вакыт узгач, гаиләгә бала кирәк булуын аңлыйлар. Барысы өчен дә көтелгән сабый була ул. «Малай булсын иде!» – дип тели ир кеше, аның теләкләре чынлап та кабул була.

Йөклелек чорын артык начар узды, дип искә алмый әңгәмәдәшем. Тик шулай да еш кына чирләп, больницаларда ятып чыккан ул.

– Табиблар баштан ук баланы табигый юл белән табарсың, дип әйтеп килгән иде. Тик туар вакыты җиткәч, йөрәге белән бар да тәртиптә түгел дип, операция юлы белән таптырттылар. Шуңа сәерсендем – баланы тугач та шунда ук реанимациягә алып киттеләр, хәтта миңа да күрсәтеп тормадылар.

Берничә көннән соң, имезергә алып киләләр. Тик ана кеше улының бик зәгыйфь булуын һәм имәрлек тә көче калмавын сизенә.

– Аз булса да имсен, дип, һаман күтәреп утыра идем, бер мәлне әллә нәрсә булды – улым кызарынды, авызыннан күбек китте, тәне калтырана башлады. Шунда ук шәфкать туташын чакыртып алдым. Ул килеп җиткәнче бала кабат нормаль хәлаткә кайткан иде, шуңа «бәлки, сөткә тончыккандыр», дип кенә уйладык. Тик бу тончыгу булмаган икән. Берничә көннән, шушы ук күренеш табиблар янында башланды. Аны, куркып, тикшерергә алып киттеләр. «Баш миенә кан сауган. Карында яткан чагында ук инфекция эләктергән булган күрәсең», – диделәр…

«БАЛА ҮЗЕ ИМӘ АЛМАДЫ»

Дөньяда яши башлавына әле бер атна да булмаган улының шундый интегүләргә дучар булуын аңлау ана кеше өчен җиңел булмаган. Тик шулай да аның авыру калачагына ышанмаган Әлфия Зыятдинова. Ире һәм туганнары да шаккаткан бу хәлгә. 9 айга кадәр сәламәт булган бала ничек шулай калтыранып интегә ала инде?!

– Улыбызга тәне тартышулардан дарулар эчерттек. Әкренләп, ул үзен яхшырак хис итә башлады. Тик без әле дә өйдә түгел идек – табиблар чыгарып җибәрергә курыктылар. Улыбызга исем кушарга дип, мулла чакырдык. Иремнең бик тә «Марсель» дигән исем бирәсе килде. Тик бу хакта әйткәч, мулла яратмады – ачуланды безне. «Мөселманнарда Марсель дигән исме юк, ул нинди дә булса мәгънәгә ия исем түгел, башканы сайлагыз», – диде. Барыбер колак салмадык инде, үзебез теләгәнне куштырдык.

Исем кушканнан соң, бәлки, бала тернәкләнер дип өмет итә ата-ана, тик сабыйның үсешендә яхшы якка үзгәрешләр булмый, диярлек. Ул элеккегечә начар имә, бары тик шешәдән генә аз-маз туклана башлый. Әлфия күкрәк сөтен савып, шешәләргә тутырырга өйрәнә.

– Бөтен җирем авырта иде. Сөтне савып бетерү өчен шулкадәр каты кысарга туры килә – күкрәкләрем гел күгәрекләрдән генә тора башлады. Ә табиблар аның саен: «Тырышыгыз инде, аңа сезнең сөтегез бик кирәк бит хәзер», – ди. Ул көннәрне әле дә авырлык белән искә алам. Әнә шулай һәммәбез дә тырыша торгач, баланың хәле бераз яхшырды һәм 40 көн тулгач, безне больницадан чыгарып җибәрделәр. Өйгә кайткач, беренче ике айда бик авыр булды. Беренчедән, ул һаман да үзлегеннән имми, ә мин, сөтемне саву түгел, күкрәгемә кагыла да алмый башлаган идем инде, шуңа күрә, сәгатьләр буе утырып, беренче чиратта баланы имәргә өйрәттем. Икенчедән, ул иртәли-кичли бертуктаусыз елый иде. Хәтта икешәр тәүлек буе йокламый йөргән чаклар да булды. Тәмам түзә алмаслык хәлгә килгән чакларда, бала белән кайнанам утыра иде, аңа рәхмәт. Ник елый соң безнең улыбыз, дип, ирем белән дә аптыраштык. Бер карасаң, тәне тартышулардан дарулар эчерә башлагач, өянәкләре дә кабатланмады бит, ә ул өзгәләнә – әйтерсең, кайсыдыр җире авырта… Менә шуннан соң, тикшеренү өчен, балалар неврологына бардык. «Елавына караганда, «внутричерепное давление»га охшаган», – диделәр, тагын бер кочак дару язып бирделәр.

Аларны эчертә башлагач, бала бераз тынычланган. Тик табиб бер яктан булышса, икенче яктан зыян да сала: сабыйның тәне тартышулардан эчә торган даруларын бүтән бирмәсәгез дә була, дип әйтә. Янәсе, хәзер хәле яхшырган бит инде… Ә табиб сүзенә ышанмасаң, кемнекенә ышанасың? Сөенә-сөенә риза була Әлфия. Димәк, улым терелгән, димәк, барысы да яхшы булачак дип өметләнә ул. Тик алда үзләрен нәрсә көтәчәген күз алдына да китереп карамый шул…

АКЧА ҖИТМИ БАШЛАГАН

Гадәти көннәрнең берсе була ул. Әлфия, улын йоклатып җибәреп, үз эшләре белән шөгыльләнә, барысы да тыныч һәм тәртиптә була кебек. Тик бер вакыт йоклап яткан сабый тартыша башлый һәм күзгә күренеп зәңгәрләнә. Ахыр чиктә бөтенләй аңын югалта. Инде сәламәт тормыш башланды дип уйлаган бер мәлдә әнә шулай өметләре өзелә ананың, димәк, өянәкләр кабат башланган… Аларны кабат реанимациягә алып китәләр.

– Ул вакытта ничек елаганнарымны үзем генә беләм. Табиблар ачуланды инде: ник даруларын эчертми башладыгыз, диделәр. Соң, невролог шулай кушты бит, дип аңлаттым. Бактың исә, тәне тартышкан балаларга мондый даруларны ким дигәндә 5 ел эчәргә кирәк икән. Әле алай эшләгән очракта да, моны ахыргача җиңеп чыгуга йөз процент гарантия юк, ди. Бу юлы улыбызның чире шуның кадәр көчле иде, көзән җыеруларыннан һичбер нәрсә булышмады. Шуннан Казанга киттек инде. Баланы тикшереп карадылар да: «Бөтен чирләренең сәбәбе – муенындагы умырткалыгына зыян килүе аркасында. Таптырган вакытта балагызны дөрес тотмаганнар, яки дөрес сөйрәп чыгармаганнар. Шуңа күрә баш миенә кан сауган», – диделәр. Бу минем өчен көтелмәгән яңалык иде билгеле. Телсез калдым. Тик инде үткәнгә кайтып, нәрсә дә булса эшләргә соң иде. Улыбызны барыбер аякка бастырырга кирәген аңладым.

Больницадан чыккач та, беренче эш итеп, мулла чакырталар һәм балага икенче исем бирәләр. Бу юлы туры килердәен шактый озак эзли ата белән ана. Ахыр чиктә Даниял дигәненә тукталалар. Даниял – Аллаһ бүләге дигән мәгънәгә ия. Шуңа күрә, Аллаһы Тәгалә аны ярдәменнән ташламас, савыгырга көч бирер, дип ышана һәммәсе. «Миңа да ышан, үзең дә кымшан», дигән сүзне күз уңында тотып, тикшеренүләрне дә дәвам иткәннәр, билгеле. Мәскәү, Санкт-Петербург, Чиләбе – кайларга гына бармаган алар. Тикшеренә торгач, Даниялга 10 айлык чагында ДЦП дигән диагноз куялар.

– Ярый әле ул вакытларда янәшәмдә ирем булды. Кайсы гына шәһәргә барсак та, ул безнең белән бергә иде. Бала бик күп препаратлар эчкәч, бик зәгыйфьләнде, гел йокылы-уяулы халәттә. Шуңа күрә аның дарулар күләмен киметеп, күбрәк физик күнегүләр ясатырга куштылар. Иртән тору белән аның аяк-кулларын уарга тотына идем – кичкә кадәр шулай. Тизрәк Даниялны аякка бастырып, бәхетле тормышта яшисем бик килә иде шул минем, – дип сөйли Әлфия Зыятдинова.

Балага өч яшь тулганчы бар да тәртиптә була. Тик ай саен диярлек табибларга күренеп, чит шәһәрләрдә дәваланулар яшь гаиләнең матди ягын бик какшата. Акча җитми башлый дип әйтүне генә аз дип атый Әлфия. «Акча коточкыч дәрәҗәдә кирәк иде!»

– Илдарга күбрәк эшләргә һәм акчаны да күбрәк алып кайтырга кирәк була башлады. Ә мин исә игътибарымны йөз процент диярлек балага бирдем. Әнә шул вакыттан бер-беребездән читләштек кебек. «Синең миңа һәрчак вакытың юк! Син йә бала белән утырасың, йә йоклыйсың!» – дигән сүзләрен ешрак ишетә башладым. Әйе, мин аны үзем дә таныйм. Тик нишлим соң – авыру бала тәрбияләү берничек тә җиңел була алмый. Аның яшьтәшләреннән үсеше болай да калыша. Ул биш яшендә генә утырырга өйрәнде. Шуңа күрә вакытның минутын да әрәм итмичә, аның белән физик күнегүләр эшләргә туры килә иде. Билгеле, гаиләдә ызгышлар да чыга башлады. Ирем миңа бик үпкәле иде. Үзенең икенче планга калуы белән килешә алмады, мине аңламый башлады ул. Элегрәк һәрчак җылы сүз әйтеп, «безнең барысы да яхшы булачак», дип канатландырып килсә, тора-бара аның белән бөтенләй уртак тел таба алмадык. Илдар соңгы арада буш вакытын да безнең белән түгел, дуслары янында үткәрә башлады.

Хатынының үзенә буш вакыт табуын көтеп арыгач, киемнәрен җыя да, берни аңлатмыйча, чыгып китә ир. Бу көн турында Әлфия күз яшьләре белән искә ала. Сөйләшергә, аңлашырга тырышып карый да, барыбер мөнәсәбәтләренең элеккечә булмаячагын аңлап, бер сүз әйтми. Ишек төбеннән озатып кала ул аны.

– Мин аны мәҗбүри тотып калырга теләмәдем. Әгәр чыгып китәргә уйлаган икән инде, ул көнне булмаса, бер айдан, йә бер елдан барыбер чыгып киткән булыр иде. Илдар биреште. Аны барысы да туйдырды, – ди әңгәмәдәшем.

КЫТАЙ БУЛЫША АЛА

Ана кеше баласы өчен әллә нинди адымнарга барырга сәләтле. Ялгыз калгач та, кул селтәми Әлфия. Хәйрия фондларына мөрәҗәгать итеп, берникадәр сумма туплап, улын дәвалауны дәвам итә. Әнә шулай очраклы гына рәвештә Чиләбедәге «Сакура» исемле дәвалау үзәгенә барып эләгә ул. Монда ДЦПлы балаларны кытай методы белән савыктыралар. Нокталы массажлар ясап, энәләр кадап, табиблар Даниялга шактый ярдәм иткән – ул хәзер акрынлап кашык тотып ашарга өйрәнгән, сөйләшкәнгә охшаган авазлар чыгара башлаган.

– Дәвалануыбызны алга таба да дәвам итәр идек, тик безгә хәзер башка төрле дарулар кирәк, ә алар безнең илдә юк – бу препаратларны читкә алып чыгу тыелган. Шуңа күрә табиблар үзебезгә барып, Кытайда өч ай дәвалану курслары узарга тәкъдим итте. Даниялга хәзер 8 яшь, тик ул утырып торырга гына мәҗбүр. Улымның киләчәктә үз аягында йөрүен күрәсем килә. Шуңа булса да ирешәсе иде. 3 ай буе яшәү һәм дәвалану өчен 640 мең сум акча кирәк диделәр. Минем сезнең газета укучыларыгызга ярдәм сорап мөрәҗәгать итәсем килә – әгәр сез безнең язмышка битараф түгел икәнсез, зинһар булышыгыз. Ул бик акыллы бала, бик матур һәм минем өчен бик кадерле. Мин аны ничек тә аякка бастырырга тиешмен…

Сәламәтлекне акчага сатып алып булмый, диләр иде элек, тик хәзерге заманда, кызганыч, киресенчә, акчаң булса гына дәваланырга мөмкин. Әгәр сезнең Даниялның киләчәге өчен үзегездән дә аз булса да өлеш кертәсегез килсә, телефоныгыздан 3443 номерына «Верим» сүзен язып һәм күпме акча күчерергә телисез, шуның суммасын күрсәтеп, смс юллый аласыз. Мәсәлән, 300 сум күчерергә телисез икән, «Верим 300» дисез. Илдә чыпчык үлми диләр, кечкенә генә ярдәм дә бик булышыр иде бу сабыйга.

Безнең гәҗит

Запись “Балам сау-сәламәт туарга тиешле иде, табиблар таптырганда муенындагы умырткалыгына зыян китерделәр…” впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..