Татарстанда танылган шагыйрә, җәмәгать эшлеклесе Лилия Тимергалиева (Сәләхетдинова) Беренче каналда чыга торган “Мужское/Женское” тапшыруында катнашып, үзенең кияүгә чыгу тарихын сөйләде. Тапшыру 15 гыйнварда күрсәтелде. Шагыйрә һәм аның тормыш иптәшенең торырга үз фатирлары булмаганын ишеткәч, тапшыруның алып баручысы Александр Гордон эфирда Татарстан президенты Рөстәм Миңнехановка яшьләргә фатир белән ярдәм итүен сорап мөрәҗәгать итте.

Мәгълүмат: azatliq.org

Запись “Ярдәм итәрегезгә ышанабыз” – Лилия Тимергалиева “Мужское/Женское” тапшыруында гаиләсен борчыган әйберләр турында сөйләде впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Республикада физик мөм­кинлеге чикләнгән ке­шеләргә игътибар зур. Ел саен “Татарстан энҗесе” бәйгесе күпме кызны бер сәхнәгә җыя. Иң мөһиме – бу чара аларны гомерлеккә дус итә. Кайчандыр шушы сәхнәдә үз көчен сынаган Лилия Сәләхетдинова кияү­гә чыккач, бу хакта бөтен дөнья шаулады. Бер уйлаганда, моңа гаҗәпләнәсе дә юк. Лилия кебек кызлар, арбада утыруына карамастан, тормышта үз юлын табып кына калмыйча, башкаларга да ярдәм итә икән, ничек инде алар гаиләле булмасын, ди! Республикада яшәү­че энҗе бөртегенә тиң һәр физик мөмкинлеге чик­ле кыз бала бәхеткә лаек!

Быел исә республи­ка­ның төрле шәһәр-район­нарыннан ун кыз бәйгедә катнашырга теләк белдер­гән. Конкурсны, кияүгә чыгып, өч бала тәрбияләүче, башка бик күп сау-сәламәт кеше­ләргә дә үрнәк итеп куярлык Ксения Безуглова алып барды.

Әлеге бәйгене моннан биш ел элек бертуган кызлар Гөлназ белән Гөлнара Заһретдиновалар оештырып җибәргән иде. “Физик мөмкинлеге чикләнгән кызлар өчен бернинди чаралар да үткәрелми иде. Уйладык та бу эшне башларга булдык”, – дигән иде Гөл­на­ра. Хәзер инде чара Дәүләт Советындагы хатын-кыз де­путатларның “Мәрхә­мәт” оешмасы белән берлектә уза. “Гел алга таба барыгыз. Сез барыгыз да – үзен­чәлекле, кабатланмас. Бер язучы хатын-кызны “серле эчемлек” дигән. Сез дә сихри булып калыгыз”,– ди Та­тарстан Премьер-ми­нистр урынбасары Ләйлә Фаз­лыева. Ул Татарстан Пре­зиденты Рөстәм Миңне­хановның катнашучы кызларга сәламен һәм котлауларын җиткерде.

– Сез барыгыз да безнең өчен бик якын кешеләргә әйләндегез. “Мәрхәмәт” оешмасы бу бәйгене бик яратып кабул итә. Сез – көчле ихтыярлы, үрнәк итеп куярлык кешеләр. Сез бу бәйгедә катнашмыйча да – җиңүче. Тормыш авыр­лык­ларына баш имичә, алга таба барасыз. Бу чарада 59 кыз катнашты. Оештыручыларга зур рәхмәт! Гөлнара Заһретдиновага аерым җы­лы сүзләремне җитке­рәм, – ди “Мәрхәмәт” оешмасы җитәкчесе Татьяна Ларионова.

Чүпрәле районы кызы Райлә Сатдинова турында берничә тапкыр язганыбыз булды. Ул аяклары йөрмәү­гә карамастан, югалып калмаган, Идел буе туризм һәм спорт академиясендә белем ала, ишкәкле йөзү бе­лән шөгыльләнә. Бер оч­рашканда, мин аңа бу бәйгедә катнашып карарга тәкъдим иткәнем булды.

– Баштарак икеләнеп торган идем. Хәзер инде үзем кебек кызлар белән очрашкач, бөтенләй үзгәр­дем. “Татарстан энҗесе” бәйгесендә катнашуыма чик­сез шатмын. Күңелдә җиңү теләге дә юк. Иң мө­һиме – мин монда дуслар таптым. Без хәзер бер гаилә кебек туганлаштык, – ди ул.

Аның өчен җан атарга Чүпрәле районы башлыгы Марат Җаббаров килгән.
– Без ул балага карап сок­ланабыз. Сау-сәламәт ке­ше­ләргә үрнәк ул. Мин үзем дә аңа карап яшәү көче алам. Бар яктан та килгән Райлә. Җырлый да, спорт белән дә шөгыльләнә, кул эшләренә дә хирыс. Ул – районыбыз горурлыгы, – ди җи­тәкче.

Кемдер аякларында басып йөрергә хыялланып яши, кайберәүләр булганына шөкер итә. Узган ел “Татарстан энҗесе” исеменә лаек булган Вероника исә үзен ничек бар, шулай ярата. Терсәктән куллары булмаса да, синтезаторда уйнарга өйрәнгән, моңлы итеп җырлый. Егылмый, уфтанмый, кайгы-хәсрәт­ләргә бирешмичә яши. Табиблар аяк-кулларына протез куйдырыйк, дисәләр дә, ризалашмаган. Дөньяга ничек килгән, шул халәтенә риза булып яши ул. “Миңа шулай яхшырак. Үземне сә­ламәт булмаган аяк-кул­ларым белән дә рәхәт хис итәм. Иң мөһиме, күңелдә тынычлык, яшәү теләге булсын”, – ди Вероника.

Бу чарада катнашучы кызлар үзләре белән таныштырып киттеләр. Шуннан соң һәркайсы осталыгын күр­сәтте. Биеделәр дә, җырладылар да, матур итеп шигырь дә сөйлә­де­ләр. Гү­зәл кызларның барысы да матур чыгыш ясаса да, “Татарстан энҗесе – 2018” титулына Саба райо­нының Шә­мәр­дән бистә­сен­дә яшәүче 29 яшьлек Регина Иванова лаек булды. Калган һәр кыз төрле но­минацияләрдә җи­ңү яулады.

(Гөлгенә ШИҺАПОВА/“Ватаным Татарстан”, /№ 182, 15.12.2018/)

Запись “Лилия Сәләхетдинова кияү­гә чыккач, бу хакта бөтен дөнья шаулый” впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Ләкин бу юлы Лилия белән иҗат турында түгел, күптән түгел булган сөенечле вакыйгасы хакында сөйләшү өчен очраштык. Хәзер ул тормышының бөтенләй башка чорына аяк басты бит…

– Лилия, кияүгә чыгу турында хыяллана идеңме?

– Кияүгә чыгу – төп хыялым түгел иде. Төп хыялларым – намазга басу һәм эшкә урнашу булды. Мин аңлый идем – гомер буе әти-әни янында гына яши алмам, үземнең тормышымны үз кулларыма алырга, бераз мөстәкыйль булырга кирәк. Шөкер, бу хыяллар тормышка ашты. Моннан биш ел элек мин Казандагы «Ярдәм» мәчетенә килеп урнаштым. Намаз укырга, дин кануннарына өйрәндем. Акрынлап, биредәге дәвалау-укыту тернәкләндерү үзәге җитәкчесенең тәрбия эшләре буенча урынбасарына кадәр үстем. Соңыннан хаҗга барасым килә башлады. Узган ел анысы да кабул булды. Кәгъбәтулла ташы янына бардык. «Теләк телә Лилия, кабул булыр», – диделәр. Уйга калдым. Шушында кадәр килеп, Аллаһы Тәгаләдән сорарлык нинди хыялым бар соң минем? Миңа нәрсә кирәк? Туганнарым, әти-әнием янымда, дусларым, яраткан эшем дә бар… Шулай булса да, күңелдә йөрткән бер зур теләгем бар иде. Куркып кына шуны сорарга җөрьәт иттем. Аны сораганда күңелем тулып, еладым: «Аллаһым, бәлки зур әйбер сорыймын кебек тоелыр. Ләкин мин дә моңа лаектыр – үз парымны тапсам иде», – дидем.

– Теләгең тормышка ашканчы озак көтәргә туры килдеме соң?

– Мин моны көтеп йөрдем. Ләкин теләк теләгән вакытта, болай дигән идем: теләсә кем белән танышмаячакмын. Әгәр дә ир-егет үзе килеп беренче сүз башласа, үзе ниндидер беренче адымнар ясаса гына аралаша башлыйм, дидем. 5 ай буе шәхси тормышымда тынлык булды. 5 ай узгач, көннәрнең берендә мәчет ашханәсенә ашарга бардым. Утырам – янымнан бер егет үтеп китте: «Лилия – ди үзе – ашларың тәмле булсын!». Шаккаттым. Мәчеттә ир-атлар болай хатын-кызлар белән ачыктан-ачык сөйләшми бит. Бу ярамый торган гамәл. Аннан соң мин бу егетне белмим дә. Ул мине каян белә икән? «Рәхмәт», – кенә дидем дә, берничә минуттан инде бу хакта оныттым да. Бер сәгатьтән ашханәдән чыгып барам – ул да беренче катта басып тора. Сүз булмаганда сүз булсын дип: «Сез һаман китмәдегезмени әле?» – дип сорадым. «Юк, мин сезне көтәм», – диде. Соңыннан ачыкланды – егетнең исеме Ришат икәнлеге дә, аның биредә бер ай тирәсе волонтер булуы да, ул колаклары ишетмәүчеләр белән эшләгәндә минем аларга экскурсия үткәрүләрем дә… Бераз үзем дә хәтерләдем: экскурсия уздырган вакытта бу егет бертуктаусыз минем күзләремә карап торды, аннан оялган да идем әле. Әнә шулай итеп, аның белән танышып киттек.

– Сезнең мөнәсәбәтләр ничек җитди төс ала башлады соң?

– Башта ул миңа социаль челтәрдән мәхәббәт җырлары җибәрә башлады. «Нигә җибәрә икән инде бу моны миңа? Ярар инде, җибәргән икән – тыңлап карыйк», – дип фикер йөртә идем, аңа әллә ни җавап та язмадым. Берничә көн үтүгә смс килеп төште: «Әйдә күрешәбез?» – дигән. «Ник, эштә көн саен күрешәбез бит инде?» – дим. «Юк инде, эштән башка урында күрешик», – диде. Ризалаштым. Эш урыныбызга иң якын урнашкан Урицкий паркына бардык. Соңыннан концертларга йөри башладык. Эштәгеләр дә безнең еш кына бергә чыгып китүебезне сизә башлады. Хәтта «Лилия кияүгә чыга икән», – дип, сүз дә чыгарганнар иде әле. Ул вакытта андый ниятләребез юк иде, мондый сүзләр чыккан көннән башлап, җитди рәвештә никах укыту турында уйлана башладык.

– Беренче мәртәбә кулга-кул тотынышкан көнне хәтерлисеңме, ул вакытта нинди хисләр кичердең?

– Кулга-кул тотынышу никах көнне генә булды. Исламда бит никахсыз кагылулар ярамый. Аңа, әлбәттә, авыррак булды, чөнки ул әле Исламга килде генә, минем белән танышканда намаз да укый белми иде. Шуннан соң мин аңа шарт куйдым: «Намазга бассаң һәм җитди мөнәсәбәтләр корырга уйласаң гына аралашабыз, Ришат. Исәбең – уйнап йөрү генә икән –бүген үк кит. Хәзердән үк җибәрим сине. Соңыннан җибәрү авыррак булыр», – дидем. Ачыктан-ачык сөйләштек ул көнне. Барысын да уртага салып әйттем: «Мин, мәсәлән, өй буенча теге эшне, бу эшне эшли алмыйм», – дидем. Санадым һәммәсен. Кайберәүләр әнә шулай саный башлагач та, югала иде. Куркып калалар иде. Ә ул тыңлап утырды. Әңгәмәне шул җирдә өздем. «Уйла», – дидем. Икенче көнне күрешкәч тә беренче булып шул сорауны бирдем: «Яхшылап уйладыңмы Ришат?» – дим. «Уйлыйсы әйбер юк, барысы уйланган», – диде. Ә инде беренче мәртәбә кулга-кул тотынышкач, нәрсә хис итүемә килгәндә… Бәхет. Чөнки сөйгән кешеңнең җылылыгын тою – ул чынлап та, күп әйбер турында сөйли икән. Хәзрәт никахны укып бетергәндә: «Сез хәзер ир белән хатын», – дигәч, Ришат миңа кулын сузды. Мин кулымны бирдем һәм бөтен әйбер онытылды. Башка әйбер күренми башлады. Анда бездән башка тагын 110 кеше әллә бар иде, әллә юк. Чын бәхет булды ул. Ришатым да никах буе миңа гына карап утырды. Бик көттек соңгы айда бергә булуыбызны. Кара-каршы утырып чәй эчү, аралашу-сөйләшүләр үзе генә ни тора. Мәхәббәт бит ул түшәк кенә түгел, аның дәвамы да бар.

– Сез тугыз айдан соң гына бу җитди адымга барырга булгансыз. Аңа кадәр бер-берегезне сынадыгызмы?

– Мин бер әйбергә игътибар итәргә тырыштым: авырлыклар алдында югалып калмыймы? Минем белән аңа җиңел булмаячак, шуны аңлавын теләдем. Автобуска менгәндә булышырга: коляскамны күтәрергә-төшерергә кирәк, мин сораганда әйберләрне алып бирергә, алып куярга… Менә шуларны ничек кабул итә – шуны тикшердем. Әгәр кеше боларны «уфылдап» эшли икән – димәк алга таба бергә булудан мәгънә юк. Мин иремнән хезмәтче ясарга җыенмыйм, билгеле. Хәзер тормыш җиңел – кер, табак-савыт юа торган машиналарны сатып алырга да мөмкин. Ә киемнәрнең мин бөгәрләнми торганын алырга тырышам – Ришатыма өстәмә эш булмасын, дим.

Аннан соң ул күбрәк русча сөйләшә иде. Ә минем әти-әнием хәзер өлкән яшьтә, аларга русча аңлау авыррак. Татарчага өйрәнергә куштым. Ул минем өчен аны да эшләде. Өйрәнде.

– Син Ришатны кайсы яклары өчен үз иттең?

– Үҗәтлеге һәм тырышлыгы ошады, эшен ахырына кадәр җиткерә белә. Мәсәлән, ул гомерендә беренче мәртәбә быел ай буе ураза тотты. Исламга килгән генә кешегә бу бик авыр. Ләкин ул моны бер яктан Аллаһ ризалыгы өчен дип эшләсә, икенче яктан мине үзенә карату өчен башкарып чыкты. Аннан соң тормышымда ахыры күз яшьләре белән беткән мөнәсәбәтләр булды. Узган ел хаҗга китәр алдыннан гына, бер егет белән аралашкан идем. Ул миннән көлеп китте. Әнисе дә йогынты ясагандыр, ул куркып калды: «Нигә кирәк безгә мондый килен», – дигән. Болай бер авызым пешкәннән соң, саграк булачакмын, дип нәтиҗә ясаган идем. Шуңа күрә Ришатыма да алдан ук әйттем: «Бергә булу-булмавыбызны үзең хәл итә алсаң, әйткән сүзеңне тотсаң гына аралашырбыз. Үз башың белән хәл итә алмыйсың икән – саубуллашырбыз», – дидем. Әйе, аңа да әтисе, мәсәлән, киңәш биргән булган: «Хатыныңны тиешенчә тәрбияли алырсыңмы, яхшылап уйладыңмы?» – дигән. Ришат үз сүзеннән кире кайтмады. Хәзер әти-әнисе дә миңа «кызым» дип кенә торалар. Миңа нәкъ менә шундый – әйткән сүзендә тора торган кеше кирәк иде. Тагын бер ягы бар: ул мине «холыксызлана» башласам, вакытында туктата белә. Бер сүзе белән. Шулай ук аның белән мин үземне яклаучысы, саклаучысы бар кеше кебек тоям. Андый вакытлар еш булды – минем дә көчсез хатын-кыз буласым бик килә иде. Аллага шөкер, ул көннәр дә җитте. Җаныма рәхәт, үзеңне күпкә җиңелрәк хис итәсең: син кемгәдер кирәк, таяна аласың, авырлык була икән, ялгыз булмаячаксың, дигән сүз. Шуңа күрә мин тормышымда Ришат кебек кешем булуына бик шатмын.

– Ә ирең сине нинди сыйфатларың өчен үз итте?

– Мин аны үземә аралашучан, позитив һәм йомшак күңелле булуым белән җәлеп иттем. Танышкан вакытта бер сораган идем аннан: «Син минем нәрсәмне яратасың соң, мин бит коляскада утырам?» – дим. Үземне кимсетеп әйтмим моны, ул нәрсә әйтер икән, дип, сынап карау өчен сорадым. «Мин бит коляскада», дигән сүзләремне ошатмады. «Мин сине коляскада кебек кабул итмим, башка алай сөйләмә», – диде. Аңа, әлбәттә, минем белән җиңел түгел, чөнки мин эмоциональ кеше, иҗат кешесе. Иҗади кеше белән авыр була. Безнең күңел халәте дә алмашынучан болытлы һава кебек бит.

– Беркайчан да кияүгә чыкмам дип курыккан вакытларың булдымы?

– Булды, елаган чаклар да булгалады һәм хәзер дә Ришатымны югалтудан бик куркам. Икең бергә картаю – зур бәхеттер ул. Мин хәзер шуның хакында хыялланам.

– Киләчәккә планнар корганда балалар хакында да сөйләшәсезме?

– Балалар фатир булганнан соң булыр инде. Әлегә без фатирны яллап яшибез. Бәлки киләчәктә үз почмагыбыз булыр. Әйе, мөселманнарга ипотека алу ярамый, диләр. Әмма безнең башка җаебыз юк иде, шуңа күрә ипотека хакында белештек. Әмма проблема килеп чыкты. Ришатның хезмәт хакы ипотека алырлык дәрәҗәдә түгел. Ә миңа, беренче төркем инвалидлыгым булгач, ипотека бирмиләр. Бу – бер җүләрлек, минемчә. Нишләптер, кеше инвалид икән – ул иртәгә үләргә мөмкин, дип фикер йөртәләр. Янәсе, соңыннан бурычлары банк өстендә калачак. Ә нәрсә, сәламәт кеше үлә алмыймы? Ул да бүген фатир алып, икенче көнне юк булырга мөмкин бит. Дәүләт моны уйламый. Шуңа күрә без бик өметләнәбез – бәлки берәр төрле ярдәм булыр, үз фатирыбыз булса, җиңелрәк булыр иде. Яшь гаилә өчен иң беренче чиратта үз оясын кору кирәк бит. Ә инде балаларга килгәндә, балалар йортыннан алты айлар тирәсендәге бер малай алу турында хыялланабыз. Аны кече яшеннән үк тәрбиялисебез килә. Мине күреп үскәч, миннән дә оялмас, ияләшер иде. Бу баланың алынган булуын белерләр, билгеле. Ләкин минем теләгем шул – аңа бу хакта сөйләмәсеннәр иде. Яше җиткәч, ул моны кабул итәргә әзер булгач кына, үзебез сөйләп бирербез. Һәр гаилә балага алынган булу-булмавын кайчан әйтергә икәнлеген үзе хәл итсен.

– Лилия, иҗатыңа килсәк, һаман да шигырьләр язуыңны дәвам итәсеңме?

– Иҗат ул сиңа авыр вакытта, җаның урын таба алмаганда гына гөрләп бара икән. Бәхетле кешеләр шигырь язмый, диләр бит, шуның кебегрәк килеп чыга инде. Элегрәк мәсәлән, көнгә өчәр дә шигырь туа иде. Минем төп юанычым булгандыр бу иҗат итү, шигырь язуларым. Ә хәзер онытыласың, күңелле һәм моңа кадәр бөтенләй таныш булмаган мәшәкатьләр арасында каласың. Әле никахтан соң да: «Яңа китабың кайчан чыга?» – дип сорадылар. «Сез нәрсә?! – дим – Нинди китап?». Әлбәттә, укучыларымны онытып бетерәм дип, әйтмим, кулай вакыт булган саен, шигырьләремне язачакмын. Шагыйрә булуымнан туктармын, дип уйламыйм.

***

Редакциябез коллективы исеменнән Лилия һәм Ришатны зур тормыш юлына аяк басулары белән чын күңелдән тәбрик итәбез. Сезгә бәхетле тормыш, ныклы гаилә, бер-берегезне яратып, хөрмәт итеп гомер көзләренә кулга-кул тотынышып керүегезне телибез!

Әңгәмәдәш – Айгөл ЗАКИРОВА, Безнең гәҗит

Запись Лилия Сәләхетдинова: Үз куышыбыз хакында белештек. Әмма проблема килеп чыкты. Бу – бер җүләрлек, минемчә впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Яңа гаилә “Татар-информ”да кунакта булды. “Ярдәм” мәчетендәге проектларның кураторы, “Ярдәм” дәвалау-укыту реабилитация үзәге җитәкчесенең тәрбия буенча урынбасары һәм аның тормыш иптәше мәхәббәт тарихлары турында сөйләде.

– Лилия, сезнең өчен ихлас шатбыз, агентлык исеменнән котлыйм! Ирегез белән кайда һәм кайчан таныштыгыз? Хисләрегезне сынап карау өчен күпме вакыт кирәк булды?

– Без Ришатым белән 9 ай аралаштык. 9 ай эчендә бик якынайдык һәм никахлашырга дигән фикергә килдек. 21 октябрь көнне никахыбызны уздырдык. Танышу болайрак булды. “Ярдәм” фондында безнең укулар вакыты иде, Ришат волонтер булып килеп йөри башлады. Ул башта күрмәүчеләр, ишетмәүчеләр белән эшләде. Аннары миңа эндәшкәч, “Лилия, сез миңа ошыйсыз” дигәч, күбрәк игътибар бирә башладым. Үз эшенә җаваплы караганын аңладым. Һәр эшне ахырына кадәр җиткереп эшли.

Шулай танышып киттек. Бердәм эшчәнлек шулай кавыштырган, күрәсең. Шуннан фонд чикләреннән чыгып та аралаша башладык.

Мин Хаҗга баргач, беренче булып үзем сүз башламаска дип үземә сүз биргән идем. Шулай булды да: ул миңа көтмәгәндә эндәште. Мин аптырап калдым хәтта. Беркөнне шулай волонтер иптәшләре китеп бетте, ә ул һаман беренче катта басып тора. Безнең аста кибет бар, мин шунда төштем. “Китмәдегез мени әле” дигәч, “мин сезне көтәм” ди. Шулай аралашып киттек. Бу февральнең 16сы иде.

– Кияүгә чыгу, гаилә кору хыялыгыз ни дәрәҗәдә зур иде? Шул хакта тәфсилләбрәк сөйләгез әле.

– Һәр хатын-кыз сине яратырлык, сиңа ышанырлык, син таянырлык кешенең янәшәдә булуы турында хыялланадыр инде. Бу хыял миндә, әлбәттә, күптәннән яши иде. 2017 елда Илсур Рәисович Метшин безне Хаҗга җибәрде. Кәгъбәтулланы тотканда, мин теләк теләдем. Үзе яныма килеп, бер сүз эндәшсә генә аралашачакмын, дип сүз бирдем. Һәм Ришатым нәкъ шундый кеше булып чыкты. Илсур Рәисовичка, Илдар Рәфкатовичка (Баязитов – ТИ) бик рәхмәтлемен. Аларның ярдәме белән Хаҗга барып кайткач, хыялларым чынга ашты. Минеке генә түгелдер дип өметләнәм…

– Ришат тәкъдим ясагач, нинди хисләр кичердегез?

– Әлбәттә, без алданрак та сөйләшеп йөри идек инде бу хакта. Рамазанга кадәр үк өйләнешү нияте бар иде. Аннары артык ашыкмыйк дип уйладык. Туктале, Рамазаннар узсын, бераз бер-беребезне күбрәк белик, дигән фикергә килдек. Рамазаннан соң көнен билгеләдек. Никахка кадәр берәр ай алдан әти-әниләре, туганнары белән Буа районына Күл-Черкен авылына минем кулны сорарга кайттылар. Мин ул вакытта аңа кияүгә чыгарга әзер идем инде.

– Никах алдыннан бу ниятегез турында кемнәр белде?

– Никахка әзерләнүебез турында туганнарыбыз, иң якын дусларыбыз, хезмәттәшләребез дә, әлбәттә, белделәр. Әйтәләр бит: әгәр дә син никахлашуыңнан ояласың икән, алайса ул никах булмасын гына, диләр, шуңа күрә без булачак никахыбыз турында яшермәдек. Бөтен кешегә ачыктан-ачык әйттек. Мин үзем сүз йөртүчеләрне яратмыйм, шунлыктан ачыклык кертү минем өчен мөһим.

– Никахның рәсми өлешеннән соң, бәйрәмне ничек уздырдыгыз? Кунакларыгыз күп идеме? Кемнәр котлады?

– Никахның рәсми өлеше дә, никах туе да “Ярдәм” мәчетендә узды. Табын артында үткәрдек, 111 кеше җыелды. Төп кунакларга килгәндә, әти-әниләрдән, имамнан кала, Илсур Рәисович Метшин булды. Безнең өчен аның килүе бик мөһим булды. Аның вакыты кысан, ул эшчән кеше. Кая гына барасы юк, әмма безне котлап китәргә вакыт тапты. Безне котлагач та ул чит илгә китте.

Кунаклардан бер чит кеше дә юк иде. Безне якын иткән кешеләр генә. Туганнар, дуслар, хезмәттәшләр… Чакырып та килми калган кешеләр булмады. Әле, дөресен генә әйткәндә, кунаклар саны буенча чикләнергә дә туры килде. Бөтен кешене чакырып бетереп тә булмады.

– Туй күлмәгегез бик матур иде, Лилия. Тектердегезме?

– Әйе, аны күлмәкләр салоны текте. Алар образ тудырдылар.

– Ришатның кайсы сыйфатлары үзенә җәлеп итте?

– Ул игътибарлы, йомшак, булышучан, тырыш, бик җаваплы. Аның тырышлыгы һәр яктан беленә. Без аралаша башлаганда ук, Ришат эшкә батыр, кыю, бер эштән дә куркып тормый иде. Ул һәрнәрсәгә әзер. Ул миннән оялмый. Киресенчә, без аның белән уртак телне тиз таптык. Аралашкан кешеләр була бит инде, ләкин мин гомер буе минем белән кеше алдына чыгарга оялмаучан кеше турында хыяллана идем. Туганнарын, дусларын минем белән таныштырырыга оялмасын дип теләдем. Аллага шөкер, Ришат нәкъ шундый. Бер-беребездән беркайчан оялмыйбыз. Бер беребез белән горурланып яшәргә тырышабыз.

– Ришатның әти-әнисе, туганнары белән ниндирәк мөнәсәбәттә? Аның әти- әнисенә ничек эндәшәсез?

– Аллага шөкер, барысы да яхшы. Әти-әни дип эндәшәм. Апасы тормышта, балалары бар, кияүгә чыкмаган сеңлесе бар. Алла боерса, аны да бирербез бергәләп, Иншалла.

– Лилия, сезнең Хаҗга бару, гаилә кору хыялларыгыз тормышка ашты. “Права” алырга да хыяллана идегез… Хыялыгыз чынга аштымы?

– Безнең Ришатның шундый сыйфаты бар: “үзеңә акча кызганырга ярамый” ди ул. Шуңа күрә кирәк вакытта такси чакыртабыз. Машина бит ул – зур эш. Аны ремонтлыйсы да бар. Аның минем белән дә эше күп, машина да булса, аптырап бетәчәк. Шуңа күрә әлегә машина алмый торырга булдык. Димәк, шулай булгач, права да әлегә кирәкми.

– Бүген кайда яшисез?

– Фатир “снимать итеп” торабыз. Алга таба үз почмагыбызны булдыру турында хыялланабыз. Яхшы кешеләрдән бераз ярдәм булыр дип өметләнәбез. Инвалид гаиләләргә яшәү финанс ягыннан ни дисәң дә кыенрак бит инде. Гомумән бушлай булсын дип әйтмибез. Ләкин, әлбәттә, үзебез дә эшлибез. Түләп барыр идек, Иншалла.

– Ирегезгә багышлап иҗат ителгән шигырь бармы?

– Нәкъ аңа багышлап язылган шигырьләр күптер инде ул. Бу шигырем күптән түгел туды дип әйтергә була. (Лилия шигырен укыды).

– Күркәм, үрнәк гаилә сезнең өчен нинди була?

– Бер-береңне хөрмәт итү мөһим. Тормыш бит инде ул, төрле чагы була, ызгышлар да чыккалый. Әлбәттә, булмасын инде андый гаугалар. Шундый вакытта кеше сынала. Әгәр дә кеше бернигә дә карамыйча, синең яныңда кала, чыгып китми икән, киресенчә, сине тынычландырырга тырыша икән, бу бик яхшы. Кирәк икән, икенче бүлмәгә чыгып торырга мөмкин. Бер-береңә юл куеп, ике якны да тигез күрә белә торган кешеләр үрнәк гаилә дип саныйм. Әлбәттә, тәрбияле балалар дип өстәп тә әйтеп була. Иң мөһиме – йорттагы иминлек, татулык, ә калганы өстәлә.

– Ызгышлар була дидегез? Сездә дә бер-берегез белән килешмәү, әйткәләшүләр буламы?

– Юк, без уртак телне тиз табабыз.

– Ришатка ничек дип эндәшәсез?

– Матурым, диям.

– Ришат белән танышкач, иҗатыгыз көчәйдеме?

– Дөресен генә әйткәндә, мин иҗат буенча бер әйберне аңладым. Мин иҗатка миңа моңсу булганда, ялгызлык тойганда тотына идем. Әйтик, дусларым Буадан Казанга киткәч, ямансу иде. Шул вакытта языла иде. Ә хәзер борчылып, моңсуланып утырырга вакыт юк. Шигырьләр язудан бөтенләй туктыйм дип әйтә алмыйм, ләкин шигырьләр язу кимиячәген сизәм. Укучыларымны бөтенләй ташлау түгел бу, бәлки әле Ришат белән уртак иҗат җимешләребез дә булыр.

– ЗАГС та язылышачаксызмы?

– ЗАГС ка гариза бирергә әзерләнеп йөрибез. Әлегә никахны рәсмиләштерү көнен билгеләмәдек.

– Лилия, беркайчан гаилә кора алмаячакмын дип уйлаучы хатын-кызлар колагына киңәшләр ишетәсе килә сездән…

– Без кешедән ярату көтәбез. Үзеңә ошавын, аның терәк булуын көтәбез, ләкин иң беренче үзең ышанычлы кеше булырга тырышырга кирәк. Әлбәттә, кешене аңлый белү зарур. Әгәр дә һаман үзеңнекен генә “мин хаклы” дип сөйләп торсаң, булмый инде ул. Гел син хаклы була алмыйсың. Парың сөйгән ярың да хаклы, аның үз карашы, үз уйлары. Кешене хөрмәт итәргә кирәк. Бөтен уйларын, холкын дөрес итеп кабул итәргә кирәк дип саныйм.

– Һәр яшь гаиләгә бирелә торган сорау бар бит инде…Гаилә ишәйтү ниятегез бармы?

– Аллаһы Тәгалә үзенең җаен бирер инде. Без тәрбиягә алырга да риза, Ришат та каршы түгел. Монысы фатир белән дә бәйле. Кеше фатирында андый зур җаваплылык алып булмый. Ә инде үз почмагыбыз булса, бәлки, Иншалла. Ләкин ул вакытта Ришатка инде икеләтә җаваплылык йөкләнә. Аңа да авырлык тудырырга теләмим. Әлегә без бер-беребезне аңларга өйрәнәбез, ниндидер кимчелекләрне төзәтәбез. Мин дә үземдә кимчелекләрне эзләп табам. Иҗади хатыннар алар кызып китүчәнрәк, вак-төяккә дә игътибар бирәбез, шуларны бераз азайтырга тырышам. Бала – бик зур җаваплылык, һәм без моны аңлыйбыз.

– Кияүгә чыкканнан соң дөньяга карашыгыз үзгәрдеме?

– Әлбәттә. Гаилә кору – ул бик җаваплы адым. Син үзең өчен генә түгел, парың өчен дә җавап бирәсең. Өйдәге җылылык, чисталык, пөхтәлекне саклау, иреңә ярдәм итеп тору мөһим – Гаилә тырышлык таләп итә инде. Әти- әниләребез һәрвакыт шалтыратып гел ярдәм итәргә әзер торалар. Нәрсәдер кирәк булса, кайтыгыз, килегез диләр. Хәзер инде авылга ешрак кайтыла. Үзем генә таксида кайтканда, әти-әниләр машинадан чыгарганда күтәрә алмаска мөмкиннәр. Ә Ришат белән кайткач җайлы. Ришатның әти-әниләренә дә барып йөрибез.

–Хәзер нинди хыял белән яшисез?

– Гаиләне торгызу, кешеләргә ниндидер киңәшләр бирерлек тәҗрибә туплау. Үз почмагыбызны булдыру өчен тырышачакбыз. “Снимать” итеп торган фатир үз куышың түгел инде ул.

Гаилә башлыгы Ришат Тимергалиев белән дә сөйләштек. Ул, шәһәр егете булу сәбәпле, татарча бик үк яхшы сөйләшми.

– Ришат, сез кайсы яктан? Нәрсә белән шөгыльләнәсез?

– Мин Казаннан. “Ярдәм” мәчетендә эшлим. Бераз спорт белән шөгыльләнәм, бокс, футбол белән мавыгам.

– Лилиянең кайсы яклары сезнең күңелегезгә аеруча якын булды?

– Ышануы, дөреслек яратуы, намуслылыгы. Аны күрүгә ниндидер хисләр уянды, аңа якынайдым. Бернидән дә курыкмадым, эндәштем, таныштым. Шуннан очраша башладык. Әти-әнигә дә шундук әйттем дияргә була. Яхшы кабул иттеләр, аңладылар мине.

– Лилия белән танышканчы ук гаилә корып җибәрү теләге бар идеме?

– Әлбәттә, булды. Мин, кем әйтмешли, эзләнүдә идем. Үз тиңемне эзләдем. Лилияне очраттым, ул миңа ошады да, шулай йөри башладык.

– Лилиянең әти-әнисе белән кайчан таныштыгыз?

– Башта апасы белән таныштым. Аннары Лилия миңа Буага кайтырга тәкъдим итте. Шунда инде әти-әнисе белән таныштым. Бик җылы каршы алдылар. Мин шунда ук үземнең туганнарым белән таныштырырга теләдем. Бераз вакыттан минекеләргә бардык. Аннары кул сорадым.

– Ришат, өйләнергә әзер икәнегезне кайчан аңладыгыз?

– Без башта, башка кешеләр кебек үк, мөнәсәбәтләрне тикшереп карыйк, дидек. Аннары бер өч ай узгач, аңа һаман күбрәк ияләнә башлавымны аңладым. Аннан өйләнәсем килә башлады.

– Лилиянең шигырьләрен аңлыйсызмы соң?

– Лилиянең шигырьләрен бик яратам. Ул миңа багышланганнарын җибәрә торган иде. Шигырьләр китабын да укыдым. Мин ул тәрҗемә итмәсә дә, мәгънәсен яхшы аңлыйм. Өйдә дә татарча сөйләшергә тырышабыз.

– Лилия сезгә “матурым” дип эндәшә, ә сез аңа?

– “Алтыным, мәхәббәтем” диям. Төрлечә инде.

– Сезнең өчен үрнәк гаилә нәрсә ул?

– Минем өчен гаилә – мәхәббәт инде ул. Әлегә безне гаилә түгел, ир белән хатын дип кенә әйтергә буладыр әле.

– Вакытыгызны ничек уздырырга яратасыз?

– Без бергә саф һавада, табигатьтә йөрергә яратабыз, төрле җирләргә чыгабыз.

Лилия иренең сүзләрен җөпләп, “театрларга да барабыз, өйдә утырган юк дисәк тә була” дип кушылды.

– Лилия белән таншыканчы, мондый мәдәни учреждениеләргә йөрми идем. Аның белән танышкач кына шундый урыннарга бара башладым. Ул иҗади кеше булгач, йөрергә туры килә инде.

– Иҗади дигәннән, иҗади кешеләрнең холыкларында була бит бераз авырлыклар. Лилиядә ничегрәк?

– Була, була, андый капризлы чаклары да була (көлә).

Лилиянең шигырь язу гына түгел, җырлау сәләтен дә беләбез. Тамагына салкын тигәнлектән, бүген ул безгә җырлап күрсәтә алмады, ләкин никах мәҗлесендә Ришат Төхвәтуллинның “Күңелең китек булса да…” дигән җырын башкарган. “Аны Ришатка багышлап җырладым. Нинди генә авырлыклар булса да, аларны уза алачакбыз дигән мәгънәдә бит ул”, – ди Лилия.

Автор: Гөлнар ГАРИФУЛЛИНА
Фото: Солтан Исхаков

intertat.tatar

Запись “Бер-беребездән оялмыйбыз” – Лилия белән Ришат мәхәббәт тарихын һәм киләчәккә хыялларын сөйли впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Бу фикерләремнең үзгәрүенә апрель аенда “Ярдәм” мәчетенә Малайзиядән дин кардәшләремнең экскурсиягә килүе сәбәпче булды. Анда коляскага утырган мөслимәләр дә бар иде. Моннан соң мин бу мәсьәләне зуррак итеп күтәреп чыгарга ният иткән идем.

Римма Гатина фотосурәте.

Ул арада безнең Лилиябез (Лилия Сәлахетдинова)коляскалы килеш Санкт-Петербургны әйләнеп кайтты. Аның сәяхәтнамәсен сезгә дә тәкъдим итәбез.

“Хәерле тәүлек вакытлары, дусларым!

Ниһаять, бу постны язарга да вакыт килеп җитте бугай…

ТӘҮГЕ СӘЯХӘТ

Нишләп зууур хәрефләр белән яздым һәм нәкъ шулай атавыма мине белгән кешеләр аптырап калмас. Чөнки күптән түгел, чыннан да, тәүге, зур сәяхәтем булды. Ул да булса Санкт- Питербург каласына очкычта очып барып кайту

Бу сәяхәт, эчтәлегеннән алда, бер хыялымны чынга ашырды, куркуымны таратты. Хыял ул очкычта очу әмма көчле шик бар иде: очышны гомумән күтәрә алам яисә юк. Сер бирмәскә тырышып, билетларны кулга төшердек, апам белән Аллага тапшырып, юлга кузгалдык.

Ә күктә… анда чиксезлек… Күңелдә рәхәтлек һәм җиңеллек! Әйтеп бетергесез хисләр ташкыны һәм аста калган болытлар агымы…

Барып урнашкач, каланың үзенчәлекләрен ассызыклау, мөмкинлекләре чикле язмышташларымның хәрәкәтләнү алымнарын өйрәнү, хезмәтем сәбәпле, гадәткә кергәнчә, мине ташламады.

Шунысы сөендерә: шәһәр эчендәге транспортларда йөрү уңайсыз булса да, чакырган таксиларга коляска һәрчак яхшы кереп урнашты, диспетчерлар үз эшләренең осталары: тыңлый, ә иң мөһиме – ишетә беләләр.

Биналарның һәммәсен (кафелардан кала) пандуслар белән тәэмин иткәннәр, уңайлы мохит программасын дүртле билгесенә үтәп киләләр икән дип әйтер идем. Казандагы төсле: “Безнең бинада пандус бар, ясадык ич әнә, йөрегез”, – сүзе алыр өчен генә куелган тимер кисәкләрен гомумән күрмәдем

Төрле күңел ачу чараларына гарипләр һәм аларның ярдәмчеләре бушлай яисә шактый сизелерлек ташлама белән керә ала. Эрмитажга бушлай керә алу ул инде зур сөенеч!

Шулай ук Фин диңгезе култыгын күрү, диңгез һавасын иснәп карау үзе ни тора!

Болгар музей тыюлыгына метеорда йөзеп барып кайтканнан соң, күп вакыт су юлы белән йөрергә курка идем. Бу куркуымны да җиңергә булдым, теплоходта төнге Питерның Нева елгасында, искиткеч күперләр күтәрелешен күзәттем. Метеорга утырмыйм дигән сүзем бар, әмма мине теплоход әсир итте.

Казанга кайту өчен бер очкычтан икенче очкычка күчеп утырырга кирәк булу, Рәсәебезнең башкаласы Мәскәү каласын да карарга мөмкинлек бирде. Ә бу калада дусларым күп, шуларның берсе балачакта авылда бергә уйнап үскән дус кызым. Билгеле, Мәскәүнең яңа мәчетенә керү, Кирмән буйларында йөрү, дус кызым һәм аның дуслары әзерләгән татар табыны, барысы-барысы да озак вакытка күңелдә ямьле хәтирә булып калып, еллар аша да искә төшәчәк.

rs: бу сәяхәтем өчен, иң беренче чиратта, әлбәттә, Аллаһка, кире кызларын ышанып чыгарып җибәргән әти-әниемә, янәшәмдә булган апама, финанс якны каплау өчен хезмәт хакы белән тәэмин иткән җитәкчеләремә рәхмәтлемен!

ХЫЯЛЛАРНЫ ЧЫНГА АШЫРЫП ЯШИК!

Сезне яратып, сагынып Казанга кайткан дустыгыз Лилия”.

Запись Буадан Лилия Сәлахетдинова коляскада Санкт-Петербургка сәяхәт кылды [фото] впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Запись Лилия Сәләхетдинова: “Коткара алмый калдым, ярдәм сорап шылтыраткан егет, асылынды…” [видео] впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..