Шулай яшәгәнемә биш ел була инде. Эшләгәнем ашарыма, фатирга түләргә китә. Баеп булмады. Монысына гына түзәр идем әле, мин әкренләп исерек хатынга әйләнәм бугай. Туктатыр кешем дә юк. Ирем моннан ике ел элек үлеп китте, балаларымның үз тормышлары, зурлар инде. Югыйсә, барысы да уйнап кына башланган иде. Базарга килгәнче авызыма аракы алганым булмады.

Дөрес, шәраб эчеп куйган чаклар бар иде. Ирем дә эчү белән мавыкмады. Кыскасы, карыйм, базар хатыннары көн саен аракы эчә. Әз-әзләп кенә эчә-эчә сату нокталарында басып тора болар. Башта бу хәлне күреп, исләрем киткән иде. Ләкин беркөнне салкыннан зәңгәрләнә башлагач, түзмәдем, күршемнән аракы сорадым. Шуннан соң тәннәрем җылынып, дөньяларым яктырып китте. Базар матур, кешеләр әйбәт булып тоела башлады. Ул көнне матур тел белән сайрап әллә ничә кием саттым. Хуҗам күкләргә чөеп мактады.

Икенче көнне тагын кабатланды бу хәл, чөнки урамда 25 градус салкын иде. Аннан китте инде… Яз көне дә туктыйсы килмәде, ул бер гадәткә әйләнде бугай. Юк, мин көн саен эчеп йөрмәдем, ләкин күп вакыт аракыга үрелдем. Соңыннан эшләр тагын да начарланды: миңа күбрәк, исергәнче кирәк була башлады. Җитмәгәнен өйгә кайткач өстәп куярга, исереп диярлек йокыга ятарга күнектем.

Хәзер шушы гадәтем белән көрәшәм. Бәйрәмнәрне аракысыз уздыра алмыйм. Шатлансам да, кайгырсам да, эчәсе килә. Менә бүген дүшәмбе көн, базар ял итә. Өйне җыештырып куйдым, ашарга пешердем. Ләкин күңел тыныч түгел, “җылынасы килә”. Мин “алкаш” буламдыр инде…

Земфира.
Казан. Акчарлак

Фото: https://pixabay.com

Запись “Мин әкренләп исерек хатынга әйләнәм бугай” – Акчарлак впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Быел 70тән артык сорау авторы җавапка ия булды. Дөрес, килгән сораулар узган елга караганда 2 тапкыр кимрәк теркәлгән, былтыр ул 4 миллион булган. Сорауларның азаюы – бу элемтәгә халыкның игътибары кими, дигән сүз түгел. Әгәр Бөтенрусия иҗтимагый фикер фонды (ВЦИОМ) сораштырулары нәтиҗәләренә ышансаң, Путин белән турыдан туры элемтәнең эчтәлеге белән русиялеләрнең 66 проценты таныш. Һәр унынчы кеше трансляцияне тулысынча караган.

Ләкин эфирны караучылар быел узган елга караганда кимрәк булган. Ә 2015–2016нчы елларда Путинны телевизор аша халыкның 15 проценты карап утырган.

Сораштыру 16–18нче июнь аралыгында 1,8 мең кеше арасында телефон аша уздырылган.

ЭШЛӘР КҮП, ВАЗЫЙФАЛАР ЭШЛӘМИ

4 сәгатьлек чыгышында Президент чираттагы тапкыр алда торган бурычларны искәртте. Болар: русиялеләрнең яшәү шартларын, керемнәрен яхшырту, ана капиталын индексацияләү, һ.б. мәсьәләләр. 2018нче елның 1нче гыйнварыннан бюджет тармагында эшләүчеләрнең хезмәт хакы да күтәреләчәк икән. Коррупция, соңгы вакытта югары чиндагы түрәләрнең урлашуы һәм фаш ителүе мәсьәләләре дә кузгатылды. Ә Путин, коррупциягә каршы көрәш мөһим мәсьәлә булса да, бүген аның иң авырткан урын түгеллеген искәртте. Кыскасы, чираттагы ток-шоу югары дәрәҗәдә оештырылды һәм үткәрелде. Мин моны кайчандыр телевидениедә эшләгән кеше буларак әйтәм: Путин белән турыдан-туры элемтә, мөгаен, телеканаллар, телепрограммалар арасында иң югары рейтинглыдыр. Путин үзе дә менә дигән телевизион алып баручы. Һәм… күңелдә тагын фикер туа: ярый әле Путин бар, югыйсә, нишләр идек… Юллар төзелмәс, хезмәт хаклары түләнмәс… хәтта йортларыбыздагы ватылган кранны да төзәтүче булмас иде. Тормыш-көнкүреш чатаклыклары алдында калучылар, урыннардагы түрәләрнең башбаштаклыкларына юлыгучылар, киләсе елны, чираттагы турыдан туры элемтәне көтәргә тиеш булачак инде. Мөгаен, президент сайлауларына кадәр Путин тагын шулай аралашып алыр әле.

Көнкүреш ваклыклары проблемалары ил башлыгына килеп төртелергә тиеш түгелдер ул. Кызганыч, бездә шулай. Путин белсә… Путинга җиткереп булса… бу эшләнер иде, дип яшәү, дөрес микән ул?! Хакимият вертикале, димәк, дөрес корылмаган. Анда эреле-ваклы түрәләр үз вазыйфаларын тиешенчә башкармый булып чыга түгелме? Ә чатаклыклар җитәрлек. Кайберләреннән чәчләр үрә торырлык. Менә шуларның берсен телгә алмакчы булам.

6 ЯШЬЛЕК СӘРХҮШ

Кеше ышанмастайны чын булса да, сөйләмә, дигәннәр бит. Менә бу вакыйга кайда-кайда, безнең илдә килеп чыккан. Һәм ул бары безнең ватаныбызда гына мөмкиндер.

Вакыйга Мәскәү янындагы шәһәрдә була. 23нче апрельдә Hyundai Solaris машинасын йөртүче ханым велосипедта баручы 6 яшьлек малайны бәрдерә. Шаһитлар баланың машинага 10 метрлап өстерәлеп баруы, аның шунда ук үлүе турында сөйли. Машинаның тизлеге 70 километрдан да кимрәк булмаган. Ә бу балалар мәйданчыгы, һәм машинада аркылы үтеп булмый торган җайсыз урын. Инде алга таба әйтәсе хәбәрне укырга алынганчы, басып торсагыз – утырыгыз: суд-медэкспертизасы, баланы исерек, дип тапкан. Шул ДОКУМЕНТТА 6 ЯШЬЛЕК БАЛА ЯРТЫ ЛИТР АРАКЫ ЧӨМЕРЕП ӨЛГЕРГӘН… Ә бәхетсез ата бу эш буенча җинаять эше ачтыра алмый айдан артык хокук сакчыларының бусагаларын таптаган. Моның сәбәбе гади: имеш, кеше таптаган шофер Ольга Алисова җинаятьчел төркемдәге текә бәндәнең хатыны булып чыккан. Мәрхүм баланың әтисе үзен сатып алырга теләүләр, янаулар турында да искәртә… Бу вакыйга киң җәмәгатьчелеккә мәгълүм булгач кына икенче төрле борылыш ала: баланы кире казып алып яңадан экспертиза үткәрәчәкләр…

Мин бу вакыйганы юкка гына телгә алмадым. Путин, коррупция турында сүз чыккач, югары дәрәҗәдәге түрәләр дә хилафлыклары өчен җинаять җаваплылыгына тартыла, ә аларның гамәлләренә бары тик хөкемдарлар гына бәя бирә ала, дип белдерде. Әйе, Путин белән килешәм: суд, хокук саклаучылар бәйсез булырга тиеш. Тиеш, әмма бәйсезме алар? Менә шушы Мәскәү янындагы шәһәрдәге фаҗига бәйсезлек турында сөйлиме? Мондый мисаллар азмы? Күп вакыйгалар иҗтимагый резонанс алгач кына тиешле юридик бәясен ала. Анда да факт түгел: җинаятьче тиешле җәзасын алачакмы? Җинаятьче белән җинаятьче арасында да аерма барлыгына мисаллар җитәрлек.

Әле шушы арада редакциябез Татарстанның бер районында табибларның ялгышы аркасында килеп чыккан үлем очрагын тикшерә. Акны кара дип исбатлауда киртәләрне җимерү безгә дә бик кыен, гади кешегә кая ул?! Якын арада максатыбызга ирешәчәкбез. Гаеплеләрне фаш итәчәкбез. Һәм бу да зур резонанслы вакыйга булыр дип уйлыйм.

Менә шундый шартларда, ярый әле Путин бар, дип куям. Аның 2018нче елда да сайлануын телим. Чөнки йортымда кранымны ясап бирүче булмаса, тотам да Путинга язам. Бүген илебездә юк кына нәрсәләрне дә шул Путин ярдәмендә генә хәл итеп була башлады бугай. Патша шәп, боярлар яман…

Илфат ФӘЙЗРАХМАНОВ

Запись ДОКУМЕНТТА 6 ЯШЬЛЕК БАЛА ЯРТЫ ЛИТР АРАКЫ ЧӨМЕРЕП ӨЛГЕРГӘН впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Никах белән ике-өч ел тордылар алар, туйга барып җитә алмадылар. Аннары ул хатын башка ир табып йөри башлады, шуңа кияүгә чыкты хәзер. “Вконтакте”да карыйм мин аны кайчак – кияүдә, шат йөзле. Энебезгә күрсәткәнем юк инде аның шат чыраен, киресенчә, тагын да ныграк боегып калыр. Менә шулай: аерылышуга берсе шат, ә икенчесе эчүгә сабышты…

Ул хатын эшләргә яратмады. Монда безнең әниләргә кайтканда да аягын бөкләп утыра иде дә, кыймшанмый иде. Кибеттә сату сатып карады, аннары сөт заводына керде, басылып эшли алмады. Гаиләне безнең энебез тартты. Ахыр чиктә хатыны энебезне барыбер ташлады, чыкты да китте. Ә энебез аны яраткан ахрысы, бик авыр кичерде, эчүннән туктый алмый менә хәзер. “Ташларга көчем юк, күземә әллә ниләр күренә. Берәр әйбәт әбигә алып барыгыз мине, өшкертегез”, дип әйтә. Ул хәзер гел айныймый инде. Әле 35е дә тулмаган. Әнидә яшәгәч, аны да интектерә, азаплап бетерде инде. Әнинең пенсиясен көтеп кенә тора,булмаса, эчәрлеккә урамда барыбер таба. Аракы дигәндә акчаны каяндыр табалар бит алар. Ашарга дигәндә тапмасалар да, эчәргә дигәндә шундук табыла. Кайнар ноктада хезмәт иткәне өчен 2 меңнән бераз гына артыграк пенсиясе дә тамып тора. Иртә таңнан эчә башлый. Теге хатыннан балалары да булмады, баласы булса, бәлки тыелыр иде дә.

Кайчак шабашкага алып киткәлиләр, берәр атнага чыдый да, аннары тагын кайтып эчәргә тотына, озаклап эшли алмый. Чирләп тә күрсәтте инде, көзәннәр дә җыерды үзен, сырхауханәләргә дә салып карадык. Юк инде, юк, булмагач булмый. Аннан кайта да, тагын эчә башлый. Инде аптыраган. “Әллә, мин әйтәм, әнкәй, урамда үлеп кенә калсын микән соң бу”,  дип тә карыйм. Карап торып үтерәсе дә килми бит әле аны, кызгандыра да, ни дисәң дә энекәш бит. Тагын барып, юллап кайтабыз. Авыл халкы шакката инде, ничек үлми микән соң әле бу диләр. Ашап эчә бит ул, ашамыйча эчсә, күптән үләр иде. “Ник эчәсең?”  дип тә карыйбыз. “Минем эчмәсәм кан тамырларым тарая да, кан йөрми башлый”,  ди ул. Бәйләп тә куеп караганыбыз бар. Акыра, бәргәләнә, аңлатып бетерә торган түгел. Гади генә алкоголизм түгелдер бу дип шикләнәм.

Дөресен генә әйткәндә, аның хатыны да эчәргә ярата иде. Үзе сыралар алып кайтып утырта иде. Энекәшне аклыйсыбыз да килә, гаепне хатыннан гына да күрергә кирәк түгеллеген аңлыйбыз. Бер караганда, энекәшне күрә алмыйбыз, икенче караганда, күз яшьләре белән елаганда, кызганыч та. “Туктый алмыйм бит! Берәр нишләтегез инде!”  дия-дия елый инде ул. Кайчак айнып, көне буена айнык йөри ул. Ләкин төнгелеккә барыбер ни дә булса алып кайтып куя, шунсыз йоклый алмыйм мин ди. Ул аек көннәре бик сирәк инде аның. Ике-өч айга каядыр өч-дүрт көн җыела микән? Аек дигәне дә шул кадәр генә инде аның, йөрәген кая куярга белмичә аптырап, сызланып кына йөри.

Берзаман ниндидер рекламага ышанып, Казандагы бер клиникага йөртә башладык. Атна буена йөрдек. Аруланган шикелле булды. Ләкин дәвалау курсы тәмамланып атна-ун көн узды микән – кабаттан эчәргә тотынды! Анда ниндидер уколлар салганнар иде, әллә ялган булды шунда, аңламадык та. Чаллыда да уколлар ясатып карадык, “кодирование” булды анысы. Баш сөягенә зур энәләр кадап укол салдылар. Белмим, бәлки кемгәдер файдасы тия торгандыр, ләкин безнең энебез шул кодированиедан соң тагын да катырак эчәргә тотынды. Эчеп үлгәнче дип, аптырагач, теге кодирование дигән нәрсәне “сүндереп” кайттык. Шул кодированиедән соң кайбер кешеләр әллә куркып, әллә чынлап та эчесе килүдән бизеп, туктыйлар бит. Минем бер танышымның ире, шуннан кайткач, аракы исеннән үк коса торганга әйләнде. Безнең энебез туктамады бит, әллә акча гына суыра торган шарлатаннар эләкте? Аннары берзаман күрше авылдагы бер карчыкка алып бардык, ул энекәшне өшкерде, алып чыгып костырды. Шуннан соң энекәш ике ай эчмәде, янында эчеп утырсалар да капмады. Үзем дә шаккатып йөргән идем аңа ул вакытта. Ул әби үлгән диделәр инде.

Берәр утрау булса, шунда гына илтеп атыр идек, юк бит. Үзебез дә шушы авылда торгач, бик авыр. Урамда очрап, өебезгә килеп, арттан калмыйча: “Апай, апай, бер генә чүлтилек бит инде”,  дип сөйрәлеп йөри. Урам уртасында галуш белән тотып кыйнадым да инде, эндәшмә миңа дидем. “Син миңа туган түгел, ваз кичтем синнән!”  дидем. Бераз гына тукталып торса, ничек тә өйләндереп булмасмы дип тә уйлыйм. Ераграк авылдан, эчкәнен белми торган кеше булса, кияүгә чыгып, энекәшне рәткә китерә алмас иде микән? Дулаганда, участковыйны чакырганыбыз бар. Штраф язды да китте, анысын да без түләргә тиеш. Ник алып китеп япмыйлар аны? Нишләргә? Мин белмим, мин җиңелдем.
Исерекнең апасы. Мамадыш районы.

Безнең авыл

Запись “Син миңа туган түгел, ваз кичтем синнән!” [булган хәл] впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..