Архивы галим - Tatar Today - татар яңалыклары.

Галимнәр: “Ярлыланып баручы сперма кешелеккә үлем белән яный”

Чулпан — Fri, 04 Aug 2017 16:47:29 +0000

Соңгы 40 ел эчедә алга киткән илләрдә яшәүче ирләрнең сперматозоидларының саны ике тапкыр кимегән. Әгәр дә берәр чара күрелмәсә, кешелек үләчәк, дип кисәтәләр галимнәр. //BBC//

“Киләчәк мине борчый”, дип белдерә тикшеренүләр авторы Хагай Левин Би-би-сига. “Бу хәл тулаем алганда репродукция белән проблемалар китереп чыгара ала һәм киләчәктә кешелекне үлемгә китерергә мөмкин”.

Human Reproduction Upclade дип аталган бу басма Ауропа, Австралия, Яңа Зеландия һәм Төньяк Африкада үткәрелгән 200 тикшеренүгә нигезләнгән. Тикшеренүләрне Левин үзе һәм аның Иерусалимдагы Яһүд университетындагы хезмәттәшләре үткәргән.

Азия, Африка һәм Көньяк Америкада мондый кимү күзәтелми, дип белдерә галимнәр, әмма ялгыша алуларын да искәртәләр, чөнки бу континентлардан мәгълүмат җитәрлек күләмдә алынмаган.

Левин Азия, Африка һәм Көньяк Америкада яшәүче ир-атларны шул ук язмыш көтә ала, дип курка.

“Нәрсә дә булса эшләргә кирәк. Мәсәлән, химикатар куллануны киметергә. Артык авырлык һәм тәмәке тарту белән дә көрәшне туктатырга ярамый”, ди галим.

Бу өлкәдә эзләнүләр алып бармаган галимнәр, гомумән алганда, югары бәялиләр. Шулай да кайберләре нәтиҗәләрне ашыгыч дип саныйлар.

Шеффилд Университеты профессоры Аллан Пейси: “Бу өлкәдә алып барылган тикшеренүләрнең берсенә дә ахыргача ышанып беткәнем юк иде”, дип белдерә. “Әмма доктор Левин һәм аның хезмәттәшләре моңарчы булган кимчелекләрнең күбесен күз уңында тотып эшләгәннәр”, ди профессор.

Аның фикеренчә, Левинның хезмәте фән өчен шактый зур адым, һәм ул күтәргән тема киләчәктә тагын да ныграк өйрәнеләсе проблеманың нигезе булып тора ала.

Сперманың сыйфаты нигә кимегәнлеге әлегәчә төгәл билгеле түгел. Шулай да төп сәбәпләр итеп галимнәр ашламалар составына керүче химикатларны, артык авырлык, тарту, стресс һәм аз хәрәкәтле яшәү рәвешен атыйлар.

Айгөл ЗАКИРҖАНОВА әзерләде

Запись Галимнәр: “Ярлыланып баручы сперма кешелеккә үлем белән яный” впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Интернетта сөйләшә торган беренче рус-татар сүзлеге дөнья күрде

Редактор1 editor1 — Thu, 02 Mar 2017 06:55:45 +0000

Интернетта тавыш белән яңгыратылган беренче рус-татар сүзлеге дөнья күрде. Ул тел галиме Фуат Ганиевнең рус-татар сүзлегенә нигезләнгән //Азатлык радиосы//.

Интернетта тавыш белән яңгыратылган беренче рус-татар сүзлеге дөнья күрде. www.ganiev.org сайтында урнашкан әлеге сүзлек тел галиме Фуат Ганиевнең рус-татар сүзлегенә нигезләнгән. Интернет-проектны галимнең оныгы – “Татармультфильм” җитәкчесе Азат Ганиев тормышка ашыра.

Академик Фуат Ганиевнең вафатына 28 февральдә бер ел булды, әлеге сүзлек нәкъ шушы көннәрдә дөнья күрде.

Хәзерге вакытта сүзлеккә 30 меңнән артык сүз кертелгән. Сүзләрне татар телендә Камал театры артисты Ләйсән Фәйзуллина яңгырата.

Азат Ганиев “KazanFirst” басмасына белдерүенчә, “Татармультфильм” белән берлектә балалар өчен анимацияле сүзлек төзү дә көтелә. “Әйтик, “йөгерү” сүзе бар. Бу сүз янына йөгергән малайлар яки кызлар анимациясен куярга булыр иде”, ди Ганиев.

Фуат Ганиев – төрки телләр белгече. Ул “Рус-татар сүзлеге”, “Татар-рус сүзлеге”, өч томлы “Татар теленең аңлатмалы сүзлеге”, “Төрек-татар сүзлеге”, “Татар-төрек сүзлеге” һәм башка күп кенә сүзлекләр авторы. Бу китапларның гомум тиражы – 600 мең данә.

Запись Интернетта сөйләшә торган беренче рус-татар сүзлеге дөнья күрде впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Татар халкы каян килеп чыккан? [яңа татар проекты]

Габдулла Тукай — Thu, 03 Mar 2016 13:30:31 +0000

Интернетта “Әлбәттә” проекты пәйдә булды. Әлеге татарча иҗат җимеше авторы КФУның татар филологиясе факультетын тәмамлаган IT-белгеч, дизайнер Илдар Әюпов. Хатыны Айгөл Әюпова “Үчтеки” балалар проектын җитәкли.

«Әлбәттә» — татар фәнен киң аудиториягә ирештерү максаты белән башлап җибәрелгән фәнни-популяр проект.

Проект кысаларында хәзерге көн күренекле татар галимнәренең татар халкы тарихы, тел белеме, әдәбияты, сәнгате һәм фольклорына кагылышлы кыска видеолекцияләре тәкъдим ителәчәк”, диелгән elbette.ru сайтында.

Безне “Әлбәттә” проектында басылган “Татар халкы каян килеп чыккан?” дигән язма игътибарны җәлеп итте. Анда Тарих фәннәре докторы, галим Дамир Исхаков татарларның килеп чыгу тарихын сөйли.

Запись Татар халкы каян килеп чыккан? [яңа татар проекты] впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..