Әле ярый җәй иде. Юл бу­ен­да ма­ши­на тук­та­тып, ба­рып җит­кәч, ак­ча­ны апам тү­лә­я­чәк дип ки­ле­шеп, ту­ган­на­ры­ма ки­теп бар­дым. Бик авыр­дан ае­ры­лыш­тык. Ул без­не подъ­езд тө­бен­дә ка­ра­выл­лап то­ра иде, ба­ла­га бер яшь бул­ган­да аны ур­лар­га да ты­ры­шып ка­ра­ды, исе­рек ки­леш ки­леп кый­ный да иде… Акы­рып ела­ган ба­лам күз ал­дын­да ни­чә тап­кыр аның бе­лән су­гыш­тык. Шу­шы авыр­лык­лар­дан соң гы­на без Ка­зан­га кү­чеп кил­дек. Ал­ла­га шө­кер, ин­де күп­ме ва­кыт ты­ныч кү­ңел бе­лән яшим. Үз ата­сы­на кы­зым күп­тән ки­рәк тү­гел, ул яңа­дан га­и­лә кор­ды, ба­ла­ла­ры ту­ды… Ми­нем икен­че ирем кы­зым­ны үз фа­ми­ли­я­се­нә кү­че­рер­гә, аны үз кы­зы итеп рәс­ми­ләш­те­рер­гә те­ли. Лә­кин мин сез­гә баш­ка проб­ле­ма ха­кын­да яз­мак­чы идем…

Без бик күп эш­ли­без. Ки­чен кы­зым­ны бак­ча­дан алам да өй­гә кай­тып ашар­га әзер­лим, ирем эш­тән кай­та… Ба­ла­га әни­се бе­лән ара­ла­шу җит­мә­вен кү­реп, йө­рәк тел­гә­лә­нә. Ире­мә дә ха­тын-кыз на­зы җит­ми, шу­ңа кү­рә ул кич­лә­рен кы­зым­ны тиз­рәк үз бүл­мә­се­нә оза­тып, икәү­дән-икәү ге­нә ка­лыр­га те­ли. Мин ба­ла­га үз игъ­ти­ба­рым­ны, яра­ту­ым­ны би­рер­гә ты­ры­шам, лә­кин бер көн­не ми­не бик рән­җет­кән ва­кый­га бул­ды.

Ирем бе­лән ки­чен чәй эчеп утыр­ган­да, кы­зым үз бүл­мә­сен­нән ча­бып чык­ты да, нәр­сә­гә­дер кө­лә-кө­лә без­нең ян­га йө­ге­реп кер­де. Нәр­сә­дер сөй­ләр­гә те­лә­ве кү­ре­неп то­ра иде. Бу ва­кыт­та ирем тез­лә­рем­нән сый­пап уты­ра иде. Шул­чак ул ки­сәк ке­нә:  «Бар, бүл­мә­ңә ке­реп муль­тик­лар ка­ра!» – дип кыч­кы­рып җи­бәр­де. Ба­лам­ның шул миз­гел­дә­ге ка­ра­шын­нан чүт ке­нә елап җи­бәр­мә­дем, ан­да шул­ка­дәр ти­рән са­гыш, ял­гыз­лык иде. Бер миз­гел­дә күз яшь­лә­ре бә­реп чык­ты. Әгәр ул без­нең ур­так ба­ла­быз бул­са, бәл­ки, мин бу ва­кый­га­га игъ­ти­бар да ит­мәс идем, лә­кин ул ба­ла ми­не­ке ге­нә бул­гач, кы­зым өчен йө­рә­гем авырт­ты.

Икен­че көн­не без җәй­ге ял­лар ту­рын­да сөй­лә­шеп утыр­ган­да, ирем төр­ле ва­ри­ант­лар тәкъ­дим ит­те. Шун­да кы­зым:  «Диң­гез­гә ба­ра­быз! Диң­гез! Диң­гез! Ми­нем ку­паль­ник та бар!» – дип кыч­кы­рып си­ке­рә баш­ла­ды. Ирем:  «Син без­нең бе­лән бар­мый­сың, син авыл­га әби­е­ңә кай­та­сың!» – ди­де. Күп­ләр ба­ла­ла­рын үзе бе­лән диң­гез­гә ал­мый, икәү­дән-икәү ге­нә ял итәр­гә те­ли­ләр, тик сез бу ва­кыт­та кы­зым­ның ка­ра­шын күр­сә­гез иде… Ул әле бик кеч­ке­нә бул­са да, аны­кы ке­бек са­гыш­лы ти­рән ка­раш хәт­та го­мер бу­е авыр­лык кү­реп яшә­гән әби­ләр­дә дә юк­тыр. Ул әти­се­нең үзе­не­ке тү­гел­ле­ген бе­лә һәм ул, һич­шик­сез:  «Әгәр үз әти­ем бул­са, ул ми­не диң­гез­гә алып ба­рыр иде, кич­лә­рен муль­тик ка­рар­га ку­шып аш бүл­мә­сен­нән ку­ып чы­гар­мас иде», – дип уй­лый­дыр.

Ирем ба­ла бе­лән уй­ный, укыр­га өй­рә­тә, зо­о­парк­ка, цирк­ка алып ба­ра, һәр ял са­ен ка­я­дыр ба­ра­быз… Ул үзе­нең ба­ла­ны үп­кә­лә­тә алу­ы ту­рын­да гы­на бө­тен­ләй уй­ла­мый бу­гай…

Җәй кө­не ба­ла­ны да үзе­без бе­лән диң­гез­гә алып ба­рыйк, дип әйт­кәч, үп­кә­лә­де хәт­та.  «Бар ке­ше дә ан­дый ял­лар­га бар­ган­да ба­ла­сын әби­гә кал­ды­ра бит, ниш­ләп без­гә ге­нә кал­ды­рыр­га яра­мый соң?» – ди­де. Кы­зым яса­ган рә­сем­нәр­гә ка­рыйм да елый­сы ки­лә. Ан­да ул әти­сен, әни­сен зур итеп ясый, ә үзен поч­мак­ка кеч­ке­нә ге­нә йом­гак итеп бу­яп ку­я. Мин ба­лам­ны да го­ме­рем­нән ар­тык кү­реп яра­там, аны үзе­без бе­лән ял итәр­гә ала­сым да ки­лә, ирем­не дә югал­та­сым кил­ми. Ирем үз ба­ла­быз­ны бул­ды­рыр­га те­ли. Тик ул ба­ла да бул­са, кы­зы­ма мө­нә­сә­бә­те та­гын да на­чар­ла­ныр ке­бек.

Сираҗи сүзе газетасы

Запись “Баламны үз әтисе ташлады, хәзерге ирем кызымнан мине көнли…” впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Минем хатын чебеннән дә фил ясый. Юк кына проблеманы да кабартып-күпертеп, әллә ни булган шикелле сөйли. Соңгы атналарда : “Он бетә, он бетә”, – дип теңкәгә тия бу. Янәсе, җәйгелеккә күбрәк алып куярга кирәк. Көтмәгәндә туган-тумача кайтып төшә, бала-чагалар күп була, фәлән-фәсмәтән. “Көн дә базар аша йөрим, алыйммы соң?” – дим. “Юк инде, син нәрсә! Бигрәк кызу бит, йә кортлар, – ди бу. – Башланганы бетсен инде башта.” Бүгеннән барып алырлык та булмагач, ник колак итемне ашый ул, берәрегез аңлатыгыз әле?

Кеше хатыны ирләрен эштән ачык йөз белән каршы ала. Ну, елмаймаса да, һичъюгы пыр-пыр зарланып каршыга чыгып басмый инде. Ә минеке гел шулай, кыртлык тавык сыман һаман нидер сөйләнә, һаман нидер аңлата. Эштән кайткан мәлгә бераз гына булса да сабыр итеп торып буладыр бит инде. Әнә, минем белән бергә эшләүче малайның хатыны гел елмаеп кына тора. Алар да безнең кебек яшьтә. Икебез дә бер үк оешмада эшлибез бит, шулай булгач, чагыштырып караганда, тормыш якынча икебезнеке дә бер бит инде. Ә алар гел башкача яшиләр. Рөстәм миңа сөйли инде: “Безгә бәйрәм көне кирәкми. Кайчак хатын тик томалдан бәлеш салып каршы ала, кайчагында хәтта шәмнәр яндырып җибәрә”, – дип сөйли. Шулайлар итеп килештереп ашыйлар икән. Кызыгам Рөстәмгә! Ул сөйләгәч, кибеттән мин дә эзләгән идем ул шәмнәрне. Эзләсәң, бар икән алар. Ислеләре, төрле төстәгеләре, очсызрагы, кыйммәтрәге…

Хатыннан булмас инде, әллә үзем алыйм микән дип тә уйладым. Әмма уемнан кире кайттым да, кулга тоткан шәмнәрне кире кибет киштәсенә куйдым. Аңламаячак мине хатын. Әле теләсә-нәрсә әйтеп гаепләп ташлавы да бар. Аннан тагын тавыш, тагын мытыр-мытыр йөрүләр китә. Шулай мытырдап яшәгәнгә күрәдер, үз яшенә караганда шактый олырак та күренә ул. Аңа беркем дә үз яшен бирми, гел арттырып әйтәләр. Ә Рөстәмнең хатынын, киресенчә, һәрвакыт яшәртәләр.

Әле бүген эштән кайтышлый кибеттән әзер салат сатып алган идем. Хатыным ашарга пешерә минем, әмма көн дә бер төрле аш туйдыра бит инде. Кайчак, авыз тәменә булса да, бүтәнчәрәкне ашап куясы килә. Өйдә әллә ничә әйбердән торган, катлаулы салатлар ясамыйбыз бит инде, шуңа сатып кына алырга булдым. Өстәлгә куюым булды, шундук шикләнеп карады да: “Кая, өр әле авызыңны”, – ди. Имеш, мин салган баштан гына шундый тәм-том алып кайта алам. Айнык баштан тәмле ашыйсы килми дип уйлый башлаганмы инде? Әллә саташа башлаган инде, мин рульдәге кеше бит, ничек салган көе машина йөртим ди? Менә шулай, юктан гына кабат кызып китеп, бер-беребезгә әллә ниләр әйтеп ташладык. Аппетитлап сатып алган салатны капмыйча да, ишегалдына чыгып киттем дә, тәмәке кабыздым.

Туйдым, валлаһи! Әйбер алсаң да ярамый, алмасаң да ярамый минекенә. Ирексездән, күз алдына Рөстәмнең Зиләсе килеп баса. Ул булса, бала-чага кебек кулларын чәбәкләп, шундук ире янына барып утырыр иде. Өрдереп карарга аның башына да килмәс иде. Их, кызыгам!
Сабадан.

Безнең авыл гыйбрәте

Запись “Минем хатын кыртлык тавык сыман, дустымның тормышыннан көнләшәм..!” впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..