– Алсу Фәритовна, мәк­тәп­ләрдә туган тел дәрес­ләрен иреклегә калдыру авыл мәктәбенә ни дәрә­җәдә йогынты ясады? Укытучы буларак, дә­рес­лә­ре­гезнең эчтә­леген үзгәртер­гә мәҗбүр итмә­деме? Ба­лаларның уку теләге сүн­мәдеме?

– Мәктәбебездә барлык ата-аналар да, шул исәптән урыс балаларының әти-әни­ләре дә туган тел итеп татар телен сайлады. Ди­мәк, теле­безгә карата мөнә­сәбәт яхшы дип әйтергә нигез бар. Туган тел дәресе атнага 2 сәгать укытыла. Дәрес эчтә­легенә әллә ни үзгәрешләр керде дип әйтә алмыйм. Ә менә әдәбият 1 генә сәгать булганлыктан, күп эш өйдә мөстә­кыйль укуга кайтып калды. Балалар да моңа ияләнә алмыйлар әле. Бер атна эчендә өй эшләре дә онытылып бетә. Контроль йомшаргач, укуга кызыксыну да кими.

– Укучылар елдан-ел китап укудан бизә бара. Әдә­биятка мәхәббәт уяту­ның нинди заманча юллары бар?

– Китап укымау мәсьә­ләсе мине дә борчый. Телефон, компьютер китапны бө­тен­ләй кысрыклап чыгарды. Шу­ңа күрә төрле чаралар кул­ланып карыйм. Быел “Туган тел” мастер-класслар бәйгесендә катнашканда да, нәкъ шушы темага тукталып, буктрейлер төзү технологиясен тәкъ­дим иткән идем. Аны татарчалаштырып китап­на­мә дип тә йөртәләр, ягъни үзең телә­гән бер әдәби китап турында видеоязма әзерләү. Бу – яңалык түгел, хәзер интернетта бик күп төрле буктрейлерлар бе­лән танышырга мөмкин. Укучыларыма башта әзер эш­ләр белән танышырга тәкъдим итәм. Аннары үзлә­ре дә шуны төзеп карыйлар. Аз булса да, файдасы бар дип саныйм. Уку­чыларымның төр­­лесе бар. Мәсәлән, татар әдәбия­тын­нан республика олимпиадасында призер булган Аделия Садыйкованы яңа китаплар белән дә кызыктырырга тырышам. Гүзәл Яхина­ның “Зө­ләйха күзләрен ача” китабын укучыларым бик кызыксынып укыды.

– Республикада авыл мәк­тәпләрен кыскарту процессы тәмамланып ки­лә. Оптимизация сезнең мәк­тәпләргә дә кагылдымы?

– Бу мәсьәләдә безнең район бик сак эш итте. Башлангыч мәктәпләр ябылмады. Бу бик дөрес эшләнде дип саныйм, чөнки башлангыч сыйныф укучыларының дәрес­ләре иртә бетә, алар 7 дәрес укыган 11 нче сыйныф укучысын көтеп утыра алмый бит инде. Мин үзем район үзәген­дәге мәктәптә эшлим. Бездә 370 бала укый. Ун авылдан автобус белән килеп укыйлар. Ике тапкыр тукланалар. Авылыбызда бассейн, спорт мәк­тәбе, музыка мәктәбе, мәктәп­тән тыш белем бирү үзәге, төрле түгә­рәкләр эшли. Балалар өчен бөтен шартлар тудырылган.

– Илебез мәктәплә­рен­дә чәчен зәңгәр, ал төскә буяган укучыларны мәк­тәпкә кертми башладылар. Соңгы тапкыр Санкт-Пе­тербургта Укытучылар кө­ненә чәчен яшелгә буяп килгән кызны кире бордылар. Авылда борынына алка таккан, чәчен аллы-гөл­ле төскә буяган, кыска итәк кигән укучылар очрыймы? Киенү әдәбенә карата фикерегез ничек?

– Мин, әлбәттә, мәктәптә төрле төскә буялган, тузган чәчләргә, модалы киемнәр­гә каршы, чөнки мәктәп ул тәртип урыны булырга тиеш дип саныйм. Тик 1 сентябрь көнне чәчен кызылга буяп килгән укучымны кире борып җибәрмәдем. Әле дә шулай йөреп тора. Безнең мәктәптә катгый рәвештә форма таләп ителә. Авылда исә борыннарына алка таккан яшьләр күргәнем юк.

– Бөтенроссия җәмә­гать фикерен өйрәнү үзәге укытучыларга бердәм фор­ма кертү буенча тик­шерү уздырган. Россия хал­­кының 65 проценты укытучыга дресс-код кер­түне хуплый. Ә сез ничек уйлыйсыз, кирәкме бу?

– Безнең мәктәптә укыту­чыларның бердәм форма кия башлавына 4-5 ел инде. Ике тапкыр тектердек. Мин моңа каршы түгел, үзем даими рәвештә шуның белән йө­рим. Бик матур һәм уңай­лы булды.

 – Соңгы вакытта бигрәк тә шәһәр җирендә мәктәп белән әти-әниләр идарә итә башлады. Авылда мондый проблема кү­зәте­лә­ме?

– Авыл җирендә укытучыга хөрмәт, ихтирам саклана әле. 20 ел эшләү дәве­рендә бер ата-ана белән дә каршылык килеп чыкканын хәтер­ләмим. Киресенчә, һәрвакыт ярдәм итеп торалар. Узган ел сыйныфым бе­лән “Иң тату сыйныф” бәй­гесендә катнашып, районда 3 нче урын алдык. Бәйгегә әзерләнгәндә, әти-әниләр ике атна буе репе­тиция­ләргә йөрделәр. Кайсы баннер ясата, кайсы авыл буйлап алъяпкыч эзли, шә­һәрдән шарлар алып кайта. Сценарийларын бергә язып мәш килдек. Гел аралашып торабыз, өйләренә дә йөрим, җыелышларны да калдырмыйлар. Кичтән килә алмасалар, икенче көнне иртән булса да килеп китә­ләр. Алар бе­лән бер сүздә булмасаң, алга китеп булмый. Сыйныфыбызда иң актив укучыларны бү­ләк­ләү традициясен кертеп җибәр­дек, бүләкләр тапшырабыз.

– Бәйгеләрдә катнашу өчен вакыт та кирәк бит әле… Бу ел сезнең өчен би­грәк тә уңышлы булды кебек?

– Олы Кайбыч мәктәбендә 20 ел эшлим. 2018 ел биг­рәк тә уңышлы булды. “Туган тел” мастер-класс бәй­ге­сен­дә 1 нче урын алдым. Укучым Садыйкова Аделия татар әдәбиятыннан республика олимпиадасында призер булды. “Авыл укытучысы” бәй­гесендә җиңдем. Иң зур бүләк һәм уңыш – республи­кабызның Диния нәзарәте оештырган “Минем халкым, минем динем” бәй­гесендә җиңеп, хаҗ сә­фәренә баруым. Бәйгеләр­дә катнашу вакытны ала, билгеле, ләкин мөмкинле­гең­не сынап карау һәм нә­ти­җәсе уңай булу – үз-үзеңә булган ышанычны арттыра, мәктә­беңне, райо­ныңны танытырга мөмкин­лек бирә. Мин үз һөнәремне, фәнем­не, балаларны яратам. Без­нең коллектив бик белемле, көчле. Җитәкчеләребез дә – искиткеч кешеләр.

– Гаиләдә балаларыгызны ничек тәрбия­ли­сез? Начар билге алсалар, ачуланасызмы? Хезмәт тәр­бия­сенә ничек өй­рә­тә­сез?

– Өч кызыбыз да Олы Кайбыч мәктәбендә укый. Бергә шау-гөр килеп чыгып китә­без, шулай кайтып ке­рә­без. Икенче кызым Зөһ­рә­нең сыйныф җитәк­чесе дә – үзем. Тәрбияне әтиләре белән бер сүздә булып бирергә тырышабыз. Дини гаилә буларак, кызларым барысы да яулыктан йөри, намаз укыйлар. Мин үземне кырысрак әни дип саныйм. Билгеләренә бик аптырамыйм. Шулай да, мөмкин­леге булып та, начар билге алсалар, ачуланам, билгеле. Кызлар өйдә бөтен эшне эшлиләр хәзер. Идән, са­выт-саба юалар, җәй көне чүп утыйлар, су сибәләр. Тер­лек­ләребез булмаса да, та­вык-чебеш асрыйбыз. Укытучы балалары башкаларга да үрнәк булырга тиеш.

Чыганак һәм фото: Ватаным Татарстан

Запись “Авыл укытучысы – 2018” титулын яулаган Алсу Хәмидуллина: “Укытучылар бердәм форма кия, ә укучылар?” впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Гадәттәгечә, бәйрәм алдыннан кыр хезмәтчәннәрен бүләкләделәр, район үзешчәннәре көче белән әзерләнгән театральләштерелгән программа карадылар.

Милли уеннар, көрәш, ат чабышлары белән дә Кайбыч сабантуе кунакларның күңеленә хуш килде.

Кайбычта Рөстәм Закиров, Мәскәү кунаклары – Айрат Сафин һәм диджей Радик Яруллин чыгыш ясады. Кичке яшьләр Сабантуенда да алар җырлар дип көтелә.

View this post on Instagram

A post shared by Радик Яруллин / DJ Radik (@djradik)

View this post on Instagram

A post shared by Ирина Коблова (@irina.koblova)

View this post on Instagram

A post shared by Резеда Сайранова (@rezedasairanova)

https://www.instagram.com/p/BkFPhQxHu4k/?taken-at=836412770

https://www.instagram.com/p/BkFGR8HHIhFCKKQaFyrw4srosjjQHZCPfBVeNQ0/?taken-at=836412770

View this post on Instagram

A post shared by Кайбицкий дом культуры (@kaibitskiidk)

View this post on Instagram

A post shared by Шары и Салюты Казань-Кайбицы (@gerfan767)

Запись Кайбыч Сабантуена Мәскәү кунаклары Айрат Сафин, dj Радик килә [фото-видео] впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Мехенди сәнгате безгә кояшлы Һиндстаннан килгән. Кына ярдәмендә тәнгә матур рәсемнәр төшерү сәнгате элек бер йола буларак кулланылган. Һәр бизәк үзенә күрә мәгънәгә ия булган. Мәсәлән,  «һинд кыяры» дип аталган рәсем Һиндстанда энергия, үсешне аңлата. Аны кияүгә чыгарга җыенучы яисә кияү турында хыялланучы хатын-кызларга ясаганнар.  Ә хәзер исә мехендиның әллә нинди үрнәкләрен гүзәл затларыбызның нәфис кулларында еш очратырга туры килә.

Әлеге эшнең бөтен нечкәлекләре турында Диана үзе дә сөйләде.

-Күптәнге хыялым иде ул минем. Кечкенә чакта һинд киноларын карап үскән бала буларак , мехенди белән шөгыльләнеп китәргә этәргеч шул булгандыр, дип уйлыйм.  2014 нче елны «Сәләт»тә ял иткәндә бер кыз үземә беренче тапкыр кулыма кына белән рәсем төшерде. Шулкадәр сөенгәнем истә! Аны саклап кына тордым, юынганда да, перчаткалар киеп кенә юына идем. Шуннан соң үземнең дә ясап карарга теләк туды. Кына белән рәсемне иң беренче булып апам Анжеликага ясадым. Эксперимент рәвешендә булса да, рәсем бик матур килеп чыкты, аңа ошады, – дип тезеп китте сәләтле кыз, үзенең әлеге сәнгатькә ничек кереп китүе турында сорагач. – Мехенди ясауның бернәрсәсе юк бит! Чәчәк, нокта һәм сызык ясый белсәң, булган!

-Эшне нәрсәдән башлыйсың соң?

– Ясаганда мин башта кара ручка белән сурәтне төшерәм, аннан соң гына кына белән йөртеп чыгам. Минем өчен иң мөһиме – рәсем тигез, төгәл һәм матур булсын. Перфекционист буларак үз-үземнән шуны таләп итәм. Өйрәнчек булганга күрә дә, иң башта ук кына белән ясарга куркам әле.

– Мехенди ясаганда кешенең тән тиресенә игътибар итәсеңме? Күпләрнең аллергия булуы да мөмкин бит…

-Мин кына сатып алуга, аны үз тәнемә сөртеп карыйм. Бернинди дә кызышулар, авырттырулар булмаса, клиентларыма рәсем төшерәм. Кешегә зыяны тимәсен дим инде. Әлегә зарланып килгәннәре юк.

-Мехенди өчен кирәк-яракларны каян аласың? Кыйбатка чыгамы?

– Алар мин яшәгән төбәктә сатылмый шул, шунысы кызганыч. Интернет аша заказ биримме, дип тә уйладым, ләкин анда чагыштырмача кыйбат була һәм озак килә. «Сәләт»кә быел баргач, Ландыш исемле кыз үзе белән төрле төстәге кыналар алып килгән иде. Берничәне аннан сатып алдым. Казанда да,  эзли торгач, кирәкле әйберләр сатып алыр өчен бер «точка» таптым үзе. Кынаның да төрлесе бар. Ул кадәр кыйбатка төшми, заказлардан килгән акча аны гына каплый. Бер тюбик күп кешегә җитә әле ул.

Клиентлар үзләре нинди рәсем алып килә, шундыйны ясарга, һәр кызның теләкләрен тыңлап, аларга ошасын, дип тырыша Диана. «Күбесенчә рәсемнең матурлыгына карыйлар, анда нинди символлар, аларның мәгънәләренә игътибар итмиләр» , ди ул.  Шәһәрдә бик кыйбатка төшә торган мехенди, Диана кулыннан чагыштырмача юньгә чыга. Мәсәлән, күптән түгел генә сыйныфташына Казанда 600 сумга төшәрлек мехендины йөз сумга ясый ул! «Шәһәргә киткәч тә мехенди белән шөгыльләнәсе иде», дип хыяллары белән бүлеште Диана.

Мехенди белән генә чикләнмичә, портретларга да заказлар кабул итә әңгәмәдәшем. Аларны да үзенчәлекле, матур итеп ясарга тырыша, ә иң мөһиме  – эше өчен кыйбат сорамый. «Клиентларыма ошасын! Монда акча төп роль уйнамый.  Авыл җирендә яшәгәнгә күрә,  авыл кешесенең кесәсенә артык сукмый торган бәяләр куям”, ди ул тыйнак кына. Заказлардан җыелган акча быелгы чыгарылыш кичәсенә чәч ясату, макияж өчен ярап куйган үзенә. «Һәрнәрсәгә теләк һәм тырышлык кирәк! Күңел тарткан эшне башкарырга  ашыгыгыз!», дип киңәш итә тырыш кыз.

Чыннан да, тырышкан табар, ташка кадак кагар, дигәннәре нәкъ әңгәмәдәшем турындадыр. Сөйләшеп утырганда кына чәчәкләрне үземә дә ясап куйды Диана.

Р.S. Диана Александрованың иҗат эшләрен Instagram челтәрендә #dianalex_art хэштегы аша, яки ВКонтактедагы битендә күрә аласыз (vk.com/alexandrova_di)

Чулпан ГАРИФУЛЛИНА

Запись Кайбыч кызы Диана Татар тудейга үзе генә белгән мехенди ясау серләрен ачты [фото] впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..