Архивы корбан - Tatar Today - татар яңалыклары.

Татарстанда корбан чалу урыннары билгеләнде

Лейла — Tue, 21 Jul 2020 10:18:33 +0000

2020 елның 31 июлендә бөтен дөнья мөселманнары төп ислам бәйрәмнәрнең берсе – Корбан бәйрәмен (яки Гыйд әл-адха) каршы алачак. Ел саен ул Зөлхиҗҗә аеның 10-нчы көнендә билгеләп үтелә. Шулай итеп, 2020 елда Корбан бәйрәме 31-нче июльгә туры килә.

Казан һәм Татарстан мәчетләрендә 31-нче июль көнне бәйрәм намазын уку өчен мәчетләргә иртәнге 3.30 сәгатькә җыелырга тәкъдим ителә. Бу вакытта Коръәннән аятьләр укырга керешәчәкләр. Сәгать 3.45-тә Корбан гаете вәгазьләре башланачак. Ә гает намазы сәгать 4.15-кә билгеләнгән. Сәгать иртәнге 4.30-дан корбан чала башларга мөмкин. Татарстан Республикасының Казыйлар шурасы карары белән корбан чалу өчен нисаб күләме, барлык чыгымнардан һәм әҗәтләрдән тыш, 16 000 сумны тәшкил итә. Дөньякүләм пандемия – коронавирус инфекциясе таралуны булдырмый калу максатыннан, гает намазларын мөмкин булганча ачык һавада оештыру мөмкинлеген карау сорала. Корбан гаете чараларын оештырганда һәм корбанлык итләрен өләшкәндә COVID-19 таралуны булдырмау өчен, Роспотребнадзор тарафыннан тәкъдим ителгән барлык чараларны да үтәү таләп ителә: мәчетләргә бары битлек (яисә респиратор), перчатка, шәхси намазлык белән генә керү мөмкин, намаз 1,5 метр аралыкны саклап укылачак.

Корбан чалу бәйрәм намазыннан соң башланып китәчәк һәм махсус корбан чалу урыннарында өч көн дәвам итәчәк.

ТР Министрлар кабинетының Ветеринария буенча баш идарәсе мәгълүматлары буенча, республикада аларны 55 урында оештырырга мөмкин. Әмма, пандемия аркасында, Диния Нәзарәтенең мөхтәсибәтләре тарафыннан аларның саны киметелде. Шул рәвешле, корбан чалырга теләүче дин кардәшләр моны мөфтиятнең мөхтәсибәтләре карамагында эшләгән 33 мәйданчыкта башкара ала (аста китерелгән исемлеккә өстәмәләр кертелергә мөмкин). Корбанны шулай ук шәхси цехларда һәм шәхси хуҗалыкларда чалырга мөмкин.

Казанда корбан чалу 15 мәйданчыкта башкарылачак:

№ п/п	Оешма / мәчет	Адрес, телефон
	«Казан Нуры»	Фатыйх Әмирхан ур., 3 523-16-55
	«Салихҗан»	Бестужев ур., 66а 513-66-50
	«Әл-Мәрҗани»	Каюм Насыйри ур., 17 293-36-86
	«Гадел»	Оренбург проезды, 193 269-50-37
	«Ризван»	Хөсәин Мәүлетов ур., 48а 224-38-47
	«Апанай»	Каюм Насыйри ур., 27 293-42-92
	«Тынычлык»	Мелитопольская ур., 15 (Тынычлык) 266-34-04
	Бертуган Петряевлар урамындагы комплекс	Бертуган Петряевлар урамы
9.	«Рамазан»	Окольная урамы, 25б 260-03-13
10.	«Мәүлид»	Селянская урамы, 23 (Залесный)
11.	«Коддус»	Яснополянский тыкрыгы, 16 (Карьер) +7 937 776-07-74
12.	«Иман Нуры»	Дорожная урамы, 32а (Нагорный) +7 919 691-19-81
13.	«Фатиха» (Кадыш мәчете)	Рихард Зорге урамы, 2а, (Кадыш) +7 927 245-66-72
14.	«Рәҗәп»	Энгельс урамы, 20
15.	“Сөләйман”	Ютазы урамы, 8а к1 512-03-77

Татарстанның башка шәһәрләрендә корбан чалу урыннары

№	Шәһәр	Адрес, телефон
1.	Яшел үзән	Гоголь урамы, 19 +7 843 714-08-86
2.	Чистай	Нариман урамы, 74
3.	Чистай	Мичурин урамы, 10Б
4.	Актаныш	Дорожная урамы, 46 +7937 578-72-02
5.	Питрәч	Казанская урамы, 4 +7902 715-42-52
6.	Лениногорск	Набережная урамы, 26 +7919 693-59-93
7.	Алабуга	Тынычлык проспекты, 2 +7 917 903-62-69 +7 855 573-89-09
8.	Баулы	Татарстан, 1а 5-93-85
9.	Арча	Иске Айван авылы, Школьная урамы, 1А +7927 441-81-77
10	Югары Ослан	Моркваши авылының мәчете
11.	Азнакай	Мәрҗани ур., 41
12.	Зәй	Вокзал ур., 3
13.	Балтач	“Водстой”, И.Сәлахов ур., 6
14.	Менделеевск	Гунин ур., “Корпов” заводы каршында
15.	Чирмешән	Химиков ур., 2
16.	Лаеш	Сокуры, Покровская ур., 1
17.	Лаеш	Габишево бистәсе мәчете
18.	Лаеш	Комлы Кавал мәчете

Татарстан мөселманнары Диния нәзарәтенең “Зәкят” хәйрия фонды шулай ук корбанлыкларга гаризалар кабул итә. Теләгән һәркем фондтан сарыклар сатып алып, корбан чалып аның итен аз керемле гаиләләргә, инвалидларга, авыр хәлдә калган кешеләргә, ятимнәргә тапшырырга мөмкин. “Зәкят” фонды барлык оештыру мәсьәләләрен хәл итүне үз өстенә ала: күпләп сатып алу бәясеннән сарыклар тәкъдим итүдән алып мохтаҗларга өләшүгә кадәр. Моннан тыш, фондта корбан чалу буенча квалификацияле белгечләр һәм корбанлыкларны алып килүчеләр белән киңәшләшергә мөмкин. Фондның хезмәтләре – бушлай. Сарыкларның бәясе – 8000 сум. Белешмәләр өчен телефон: 225-33-22.

Чыганак: dumrt.ru

Запись Татарстанда корбан чалу урыннары билгеләнде впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Быел Корбан һәм Ураза гаете кайчан була?

Люция — Thu, 10 Jan 2019 16:16:18 +0000

2019 елда дини бәйрәмнәр һәм истәлекле көннәр календаре Татарстан мөселманнарының Диния нәзарәте матбугат хезмәте хәбәр итте.

Календарьдан билгеле булганча, Ураза гаете 4 июньдә бәйрәм ителәчәк. Корбан гаете 11 августта була.

Дата	Һиҗри буенча	Исеме
7 гыйнвар	1 җөмәдәл-әүвәл
6 февраль	1 җөмәдәл-ахыр
7 март	30 җөмәдәл-ахыр	Рәгаиб кичәсе
8 март	1 раҗәб
2 апрель	26 раҗәб	Мигъраҗ кичәсе
6 апрель	1 шәгъбан
19 апрель	14 шәгъбан	Бәраәт кичәсе
6 май	1 рамазан	Рамазан ае башлана
31 май	26 рамазан	Кадер кичәсе
4 июнь	1 шәүвәл	Ураза гаете
4 июль	1 зөлкагдә
2 август	1 зөлхиҗҗә
10 август	9 зөлхиҗҗә	Гарәфәт көне
11 август	10 зөлхиҗҗә	Корбан гаете
12, 13, 14 август	11, 12, 13 зөлхиҗҗә	Тәшрикъ көннәре
31 август	1 мөхәррәм	Һиҗри буенча 1441 ел башлана
9 сентябрь	10 мөхәррам	Гашурә көне
30 сентябрь	1 сафәр
29 октябрь	1 рабигыль-әүвәл
8 ноябрь	11 рабигыль-әүвәл	Мәүлид ән-Нәби
28 ноябрь	1 рабигыль-ахыр
27 декабрь	1 җөмәдәл-әүвәл

Фото:pixabay.com

Запись Быел Корбан һәм Ураза гаете кайчан була? впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Бала тугач корбан чалсаң, нәрсә эшләргә ярамый [таләпләр]

Лиана — Fri, 21 Sep 2018 09:47:49 +0000

“Оныгыбыз гел авырый. Авыруга савыксын өчен чала торган корбан бар икән, дип ишеттек. Шул хакта язмассызмы икән. Исемем редакция өчен генә” дигән хат килде.

Корбан Гаете узганнан соң редакциябезгә укучыларыбыздан, гомумән, корбан төрләре турында сораулар күп килде. «Корбан чалу бары тик Корбан Гаете көнне генә башкарыламы, аның нинди төрләре бар», – дип кызыксыналар. Бу сорауларга Казан шәһәренең Рамазан мәчете имам-хатыйбы Солтан хәзрәт Морадимов ярдәмендә җавап эзләдек.

– Солтан хәзрәт, корбан чалуның асылын аңлатып китсәгез иде, кешенең ниятләре нинди булса гына корбан кабул ителәчәк?

– Корбан китерү – Аллаһы Тәгаләгә якынайта торган гамәл, «карубә» дигән фигыльдән килә, ул гарәп теленнән «якынаю» дип тәрҗемә ителә. Шушы гамәлебез аша төп максатыбыз Аллаһка якынаю булырга тиеш. Динебездә берничә төрле корбан бар. Нәзер, гакыйка корбанымы, шөкеранамы һәр корбанның максаты – Аллаһы Тәгаләгә якынаю булырга тиеш. Соңгы вакытларда, кызганыч, корбан чалулар, русча әйтсәк «для галочки» өчен генә башкарыла кебек – үтәдемме, үтәдем кебек булсын өчен генә чалучылар да бар. Алар шалтырата: «Хәзрәт, үзем килеп тормам, сезгә акчаларны карта аша гына күчерим дә, догаларын үзегез укып, итләрен дә үзегез таратыгыз инде», – диләр. Корбанның иң мөһим мәгънәсе – үзеңнән бер өлешеңне фида кылу, ягъни мохтаҗлар белән, кешеләр белән уртаклашу, алар белән бергә бәйрәм итү, аларның шатлыкларын күрү. Әгәр кеше бу әйберләрдән читтә калса, димәк моны чын күңелдән башкарып чыккан дип әйтүе авыр.

Беренче корбан Аллаһыдан әмер буларак Адәм галәйһиссәламнең ике малаена килә. Икесе дә корбан китерергә тиеш була. Берсе иген чәчкән, икенчесе сарыклар үрчеткән. Берсе бер кочак салам китерә. Бу салам басуда калды ни дә корбанга китте ни, аерма юк: «китердемме – китердем», кебек эшли. Икенчесе иң сәламәт, матур, кыйммәтле булган сарыгын корбан итеп китергән. Югыйсә, ул да бит иң эресен үрчетү өчен калдыра алыр иде.

Һәм берсеннән кабул була, икенчесеннән юк. Ни өчен? Аллаһы Тәгалә үзе җавап бирә – чөнки Аллаһ үзеңнән кадерле өлешең кергән, үзеңнең күңелеңдә урын алган әйберне генә кабул итә. Чын күңелеңнән китергән корбаның булуы шарт. Син сыерыңны китерәсеңме, дөяңнеме – аерма юк. Аның чын күңелдән китерелүе мөһим. Иң яхшысы, әлбәттә, үзең үстергән терлекне чалу. Ит ягыннан кыйммәтле түгел ул, аның кадере, дәрәҗәсе шунда ки – син аны кечкенә чагыннан бактың, ашаттың, эчерттең, ул үзе дә бер гаилә әһелең кебек сиңа якын була башлый. Шуңа күрә, авылларда, мәсәлән, кеше үз терлегенә кул күтәрә алмый – күршесен чакыра. Күршең синең терлегеңне чалса, син аныкын чаласың. Шушы якыныңны Аллаһы Тәгаләгә фида кылу – ул кадерле әйберең белән уртаклашу. Корбан чалуның да төп мәгънәсе шул. Әлбәттә, моның сиңа әҗере дә була. Корбан чалганда Аллаһ риза булсын дип эш итәргә генә кирәк. Безнең якларда моның белән бәйле булган бер хәлне әле дә сөйлиләр. 90нчы еллар башында бер әби килгән хәзрәт янына. «Мин – ялгыз карчык, 9 сарыгымнан башка бер нәрсәм дә юк. Балаларым да, туганнарым да… Корбан чалыйммы-юкмы, болай да мохтаҗ кебекмен», – дип сорый. Хәзрәт моңа бер сарыгын корбан итеп китерсә, начар булмасын аңлата. Карчык саранлаша – сарыкларның иң кечкенәсен, зәгыйфен чалырга ният итә, «Миңа бу да ярар», – ди. Берничә көннән соң, көтүгә чыгарган җирдән тугыз сарыкның сигезе югала, корбанга дигән иң зәгыйфь сарыгы гына кала. «Саранлашмасам, Аллаһ ризалыгы өчен эрерәк, зуррак сарыкны калдырсам яхшырак булыр иде», – дип уйлый карчык та.

«Рамазан» мәчете имам-хатыйбы Солтан хәзрәт Морадимов

– Солтан хәзрәт, корбанның нинди төрләре була?

– Гакыйкә корбаны бар. Ул бала туу хөрмәтенә чалына. Асылында мондый мәгънә һәм ният ята: бала сау-сәламәт булсын, авырту – сырхаулардан интекмәсен, бәхетле булсын, якыннарына да бәхет китерсен. Гакыйкә корбаны Пәйгамбәребез Мөхәммәд г.с.в.нең хәдисләрендә дә килә. «Пәйгамбәребез тугач, шатлыктан 100 дөя чалынды һәм фәкыйрьләргә таратылды», – диелгән. Бу корбанны гадәттә, бала туып 7 көн узгач китерәләр. Кыз баладан – бер сарык, ир баладан ике сарык чалалар – ир балага кимендә ике сарык чалынса, сөннәттән була. Ләкин мәҗбүрилек дигән әйбер юк, мөмкинчелек булса, хәленнән килсә генә. Аллаһы Тәгалә: «Теләсә нишләгез, бурычка батыгыз әмма миңа корбан китерегез», – дими. Хәзер булмаса, матди мөмкинлек бераз вакыттан соң барлыкка килергә мөмкин – шул вакытта да чала аласың. Бу үзеңнең шатлыгың белән уртаклашу, Аллаһка рәхмәт әйтү кебек. Гакыйкә Корбанын сабыйның әти-әнисеме, әби-бабасымы – кем чалса да ярый. Әмма аның бер үзенчәлеге бар. Хайванның сөякләрен балта белән чапмаска, сындырмаска, буыннардан гына ычкындырырга кушалар. Баланың да аяк-куллары сынмасын, җәрәхәтләнмәсен дип эшләнә ул. Бу чалынган корбан белән бала арасында бер элемтә барлыкка килә дип санала.

Шундый хәлләр булды – кемнәрдер мәчеткә килә дә, сөйлиләр: «Балабыз еш авырый башлады». Сорашасың – корбан чалмаганнар, ул хакта белмәгәннәр дә. «Матди хәлегез мөмкинлек бирсә, Аллаһы Тәгалә ризалыгы өчен дип, корбан китерегез», – дим. Иң кызыгы шул – бу эшләрне башкарып чыкканнан соң, балалары чынлап та авырудан туктый. Аллаһ ярдәме белән, сырхауларыннан пакълана.

– Ә гакыйкә корбанының итен нишләтергә?

– «Бисмилләһ» әйтеп, ашарга. Бөтенесен үзе ашаса да, таратып бетерсә дә була, яртысын таратып, яртысын калдырса да мөмкин – монда өч өлешкә бүлү дигән нәрсә юк. Әмма бер шарты бар, кешеләргә таратса да, аңлатырга тиешле: итләрен ашаганнан соң, аунап ятмасын өчен, сөякләрен күмеп кую тиешле.

– Укучыларыбызны аеруча нәзер корбаны бик кызыксындыра. Аның хакында да аңлатып китсәгез иде.

– Нәзер корбаны. Берәр кешенең берәр эше килеп чыкмый икән, ул нәзер әйтә ала: «Әгәр дә барып чыкса, корбан чалыр идем», – ди. Яки, мәсәлән, балаңны армиягә җибәргәндә: «Балам исән-сау кайтсын, корбан чалдырачакмын», – дип ниятли. Бу эшләрдән соң китергән корбан – нәзер корбаны була. Ләкин шунысы бар – нәзер әйткәнсең икән, син аны үтәргә дә тиешле. Үтәмәсәң, афәтләр, бәла-казалар килергә мөмкин. Һәм шул ук вакытта, нәзер корбанының шифасы, файдасы да зур. Мәчеткә бер кеше килгән иде. Моның умыртка баганасында бүсере бар, бик авырта һәм операция ясатырга тиешле. Ләкин операциясе уңышлы узачакмы-юкмы, билгесез. Иллегә-илле дигәннәр, йә сәламәтләнә, йә гарип кала, чөнки бүсере нерв җепселләренә бик якын урнашкан. Моңа бер танышы әйткән: син: «Авыртуларым бетсә, корбан чалам», – дип нәзер әйт тә, эшлә шуны – булышмый калмас, дигән. Бу сүзләрне ишетеп, шикләнеп кенә мәчеткә килде, «Хәзрәт, чиратка язылсам буламы?» – ди. Беренче адымын ясап, корбан чалдырырга чиратка гына язылган иде, берничә көннән соң шалтырата: «Нәрсә аркасында бу, белмим, әмма көн саен авырткан билем сызлаудан туктады, операция дә кичектерелде», – ди. Монысы чын булган хәл, үзебезнең мәчеттә булды.

Нәзергә килсәк, кеше аны әйтүне бик ярата, ләкин оныта. Аннан соң ул кешегә бәла-казалар, авыртулар, сынаулар килә башлый.

Кайвакыт кеше килә, нәзерне артык күп әйткән булып, онытып бетерүе, үтәмәве сәбәбендә бертуктаусыз авыртулар килә моңа. Андыйларга онытылган нәзерләр хөрмәтенә корбан чалырга киңәш бирәм. Нәзер корбанының бер үзенчәлеге бар, аны чалган кеше һәм аның якыннары иттән дә, ул ит пешерелгән шулпадан да авыз итәргә тиеш түгел. Тулысынча таратылырга тиеш ул.

– Солтан хәзрәт, болардан тыш, бөтен әйберләрең уңышлы барган өчен Аллаһка рәхмәт йөзеннән чалына торган корбан да бар бугай?

– Анысы шөкерана корбаны дип атала. Бу корбанның итен кеше ничек тели, шулай тарата. Әгәр таратасы килми икән, тулысынча үзенә калдырса да була. Хаҗәт корбаны турында ишеткәнегез бардыр бәлки. Монысы теләк теләгәннән соң чалына торган корбан. Теләк ул нәрсә? Ул бер орлык кебек. Аны теләү – орлыкны җиргә утырту гына ул. Ә суын кем сибә, кем ашламалый? Боларын башкару өчен, орлык тизрәк үссен, ягъни теләгең тизрәк кабул булсын өчен хаҗәт корбаны чалына. Бар шулай ук вәҗиб корбаны. Көндәлек тормышта кирәк булган әйберләрдән тыш, көмеш нисабы кадәр малы булган кешегә үзенең исеменнән корбан чалып, гаиләсен һәм фәкыйрьләрне хөрмәтләү – вәҗиб. Бу эш Корбан Гаетенең беренче өч көнендә башкарыла, әмма өченче көнне кояш батканнан соң чалу дөрес булмый. Чалгач, ике рәкәгать намаз укыла, шөкерана кыла: «Йә Раббым, шөкер, хәлле кылдың, шөкер мохтаҗ түгелмен, корбан чала алам, шушы изгелегем белән сиңа якыная алам»… Бу корбан 3 өлешкә бүленә, беренчесе –фәкыйрьләргә һәм мохтаҗларга таратыла, бер өлеше туганнарга һәм күршеләргә, яки аш уздыру өчен тотыла, ә өчтән бере чалган кешенең үзенә кала. Кешенең бурычы акчасына караганда күбрәк булса, корбан чалу аңа вәҗиб дәрәҗәсендә түгел, мөмкинлегенә карап чала.

Корбанлык малга таләпләр
– Корбан итеп дөя, сыер, сарык яки кәҗә кебек пар тояклы хайваннар гына чалына. Ат кебек хайваннар, тавык, каз ише кошлар корбанга ярамый;

– Сарыклардан башка маллар ана затыннан булырга тиеш;

– Куй, сарык һәм кәҗә – һәрберсе берәр генә кеше исеменнән корбан ителә, ә сыер яки дөяне җиде кеше исеменнән корбан чалу рөхсәт ителә;

– Корбанга дигән куй, сарык яки кәҗәгә бер яшь, сыерга ике яшь һәм дөягә биш яшь тулган булырга тиеш;

– Корбанлык мал зур һәм симез булса, алты айлык куй һәм сарыкны корбан итеп чалырга да мөмкин, әмма бер яше тулмаган кәҗәне корбанга чалу ярамый;

– Корбанның тиресен яки шул тиренең бәясен фәкыйрь кешегә сәдака итеп бирү яхшы гамәл. Корбанның тиресен сатып, акчасын үз кирәгеңә тоту ярамый, әмма сатмыйча күн яки тун тегү рөхсәт ителә;

– Корбанлык өчен ак яки күк төсендәге, бөтен әгъзалары камил, сәламәт, зур мөгезле симез тәкә хәерлерәк санала;

– Бик ябык, йөри алмаслык аксак; бер колагының, бер мөгезенең яки койрыгының өчтән бер өлеше киселгән; бер күзе сукыр, колаксыз яки койрыксыз хайваннар корбанга ярамый.

Айгөл ЗАКИРОВА әзерләде, Безнең гәҗит

Запись Бала тугач корбан чалсаң, нәрсә эшләргә ярамый [таләпләр] впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Рамил Юныс: Корбан чалдыру өчен бер сәгать вакыт җитә

Лэйсирэ — Tue, 21 Aug 2018 04:01:56 +0000

Корбан чалу – адәм балаларын Аллаһыга якынайта һәм Аның ризалыгына ирешергә ярдәм итә торган гамәл. Коръәни Кәримдә: “Сез чалган хайваннарның ите, каны Аллаһыга ирешмәс, Аңа фәкать сезнең тәкъвалыгыгыз һәм изге гамәлләрегез генә ирешер”, – диелә. Ягъни мөселманнарның корбан чалуы аларның Аллаһы юлында малларын кызганмавын күрсәтә. Без шулай ук корбан ите белән мескеннәрне һәм ятимнәрне сөендереп, аларның канәгатьләнүенә ирешәбез. Корбан чалуның башка хикмәтләре турында Рамил Юныс сөйләде.

– Корбан ул – тугрылык, диләр. Моны ничек аңларга?

– Корбан гаете – Ислам динендәге зур бәйрәмнәрнең икенчесе.

Корбан итү дигән төшенчә сөйләм телендә дә бар. Гарәп теленнән тәрҗемә иткәндә, ул “якынаю” дигәнне аңлата. Корбан чалу адәм баласын Аллаһы Тәгаләгә якынайта торган йола санала. Шуңа да исән-сау кеше өчен ваҗиб хөкемендә. Мөмкинлеге булган һәркем ел саен корбан чалырга тиеш. Әйе, бүгенге көндә кайберәүләрдән: “Гает көнендә мөселманнар кан коя”, – дигән сүзләр ишетергә туры килә. Әмма ул мөселманнарга гына хас йола түгел. Аның тарихы Ибраһим (г.с.) заманына ук барып тоташа.

– Ибраһимның (г.с.) улы Исмә–гыйльне чалырга алып бару турындагы кыйсса да күпләрдә бәхәс уята. Кемдер моны шулай ук вәхшилек дип кабул итә…

– Һәркемнең тормышына Аллаһы Тәгалә сынаулар җибәрә. Андый вакытта шундый вәзгыять урнаша: проблеманы Раббыбыз кушканча гаделлек белән, әмма ул юл авыррак була, чишәргә яки җиңелчә хәл итәргә мөмкинлек бирелә, тик монысының асылында шайтанча гамәл ята. Адәм баласы үз ихтыярына карап берсен сайлый. Хәзер күреп торабыз бит, ничә еллар элек башкарган шайтани эшләре өчен нинди зур-зур кешеләрне җаваплылыкка тарталар. Алар ник шул вакытта малга кызыктым, үземне тыеп калмадым икән дип үкенә-үкенүен, тик соң инде. Аллаһы Тәгалә кушканча эшләсәләр, авырга туры килсә дә, нәтиҗәсе яхшы булыр иде.

Шактый еллар элек үзем дә шундый хәл белән очраштым. Бер бик якын дустым туйга чакырды. “Хәмер була”, – дигәч, “Аракылы өстәлгә утырмыйм”, – дип мәҗлескә барудан баш тарттым. “Ярар, сезгә, аерым табын корырбыз”, – ди бу. “Икенче өстәл артына утырсам да, бер залда икәнбез, башкаларның хәмер эчүенә ризалык биргән булачакмын”, – дим. Шул кеше: “Хәзрәт, мин Коръәннең русчага тәрҗемәсен укып чыктым. Анда хәмер эчмәү турында сүз бар, тик аракылы табынга утыру хакында берни дә әйтелмәгән”, – ди һаман. “Соң, хәдисләр дә бар бит әле”, – дим. Ахыр чиктә туйга бармадым һәм дустым нык үпкәләде. Ун елдан соң үзе үк мәчеттә түбәтәй киеп йөри башлады, миңа карата ихтирамы да артты. Әгәр шул чагында, аның сүзен тыңлап, Аллаһы Тәгаләгә каршы барган булсам, мәҗлестә утырсам, миңа: “Хәзрәт, син белә торып ник бу адымны ясадың? Мин ул вакытта аңлап җиткермәгәнмен”, – дияр иде. Аллаһы Тәгалә кушканны үтәгәнгә күрә, хәзер араларыбыз тагын да якын, бер-беребезне аңлыйбыз да, күңелем дә тыныч. Шуңа да сабыр итеп, авырлыкка түзсәң, аннан соң барыбер җиңеллек киләчәк.

Андый сынау Ибраһимга (г.с.) да килә. Ә ул хәлил, ягъни Аллаһы Тәгаләнең дусты булды. Бу дәрәҗәгә ирешү җиңел әйбер түгел, әлбәттә. Андый абруйны кеше зур сынаулар аша яулый. Ибраһим (г.с.) өчен иң зур сынау – баласы булмау. Хәләл җефете Сара икенчегә өйләнергә тәкъдим иткәч, Мисырдан гарәп хатыны Хәҗәрне алып кайта ул. Шулай итеп, күптән көтелгән Исмәгыйль туа. Ул аны әнисе Хәҗәр белән бергә Мәккә җирләренә илтеп куя. Бала шунда үсә. Көннәрдән бер көнне Ибраһимның (г.с.) төшендә Раббыбыз: “Син Аллаһ ризалыгы өчен улыңны чалырга тиеш”, – дип әйтә. Монда Ибраһимның иманы сынала, ягъни аның алдында синең өчен иң мөһиме кем – Аллаһмы, улыңмы дигән сорау туа. Ә инде ничек Аллаһы Тәгалә аңа улын чалырга кушты икән дигәндә, бу Раббыбызның хикмәтле сынавы булуын гына әйтеп узу шарт. Ул баланы үтерергә теләми, ә Ибраһим (г.с.) Аллаһ ризалыгы өчен әлеге адымга барырга әзер икәнен күрсәтә. Иртән йокыдан торгач, улына: “Аллаһы Тәгалә миңа сине чалырга кушты”, – ди. Исмәгыйль моны ишеткәч, әтисе белән сүз көрәштерми: “Аллаһы Тәгалә кушкан икән, мин сабыр булырмын”, – ди. Аның өчен дә беренче урында Аллаһы Тәгалә, аннары әтисенә карата хөрмәт тора. Бу кыйссадан без кеше чалу турында түгел, ә Ибраһим (г.с.) гаиләсендәге тәрбиянең, әдәп-әхлакның югары дәрәҗәдә булуын күрәбез һәм үзебезгә дә шушы гыйбрәтне алырга тиешбез.

– Корбан – юмартлык, диюләре нәрсәне аңлата?

– Сарык, сыерларның бәясе елдан-ел арта бара. Әйтик, быел бәрәннең бәясе алты-сигез мең тора. Сыер-тана чалырга ниятләсәң, җитмешәр меңгә төшә. Кереме яхшы кешегә бу сумма зур түгел, билгеле. Ләкин корбан чалырга дип пенсия яшендәге кешеләр дә әз-әзләп акча җыя бит. Урта хәллеләр дә шулай эшли. Алар балаларымны, оныкларымны ашатыйм дип түгел, ә фәкыйрьләргә бирәм дип корбан чала. Чөнки итнең өчтән ике өлеше чалган кешегә тиеш түгел, ә мохтаҗлар өлеше.
Ислам дине әнә шулай әлеге бәйрәм аша безне юмартлыкка өйрәтә, башка кешеләр турында да уйларга өнди. Ягъни монда нинди тирән мәгънәле тәрбия ята. Хәзер без эгоистка әйләндек, үзебезгә ябылдык, күрше хәлен дә, хәтта туганнарныкын да белмибез. Ә Ислам дине безне бер-беребез белән аралашырга этәрә.

– Бүген халыкның тамагы тук, корбан итенә берәү дә мохтаҗ түгел, дип әйтүчеләр дә бар.

– Моның белән килешмим. Коръәни Кәримдә: “Чын мохтаҗ кешене, тышкы кыяфәтенә карагач, бай дип уйларсыз”, – диелә. Шуңа да башкалар фәкыйрьләр юк дип уйлый. Ә бит бүген күпме кешенең кыйммәтле препаратлар алырга мөмкинлеге юк. Дару алса, фатиры өчен түләргә акчасы калмый. Авыру балалар азмы? Корбан гаете безне “миннән дә түбән яшәүчеләр бар” дип уйландырырга тиеш. Пәйгамбәребез Мөхәммәд (с.г.в.) хәдисендә: “Гомерең буе өскә карап кызыгып йөрсәң – фәкыйрь; аска карап гыйбрәт алсаң, бай булырсың”, – ди. Ягъни өстәгеләрне куып тота алмыйсың, ә үзеңнән түбәнрәкләрне күреп, минем тормышым шөкер, әнә ничек яшәүчеләр дә бар, дип уйлаячаксың. Аларның да хәлләрен аңлый белергә кирәк.

– Корбан ул – тәкъвалык та. Моның хикмәте нидә?

– Тәкъвалыкның дүрт аңлатмасы бар: Аллаһы Тәгаләдән курку, Коръәнгә карап гамәл кылу, азга канәгать булу һәм кыямәт көненә әзерләнү. Әлеге таләпләрне аңламаган кеше Корбан чалуның әһәмиятенә төшенми калмый. Кемнеңдер күңелендә корбан чалу теләге туган икән, димәк, калебендә тәкъвалык уянды дигән сүз. Кайберәүләр: “Хәзрәт, намаз укымыйм, ураза тотмыйм, хаҗ да кылмадым, зәкят тә түләмим, тик корбан чаласы килә”, – ди. Шәт, корбан чалыр да, аннары әкренләп намазга басар, калган гыйбадәтләрне дә үтәр. Корбан чалган көнне гает намазына баргач, анда вәгазь тыңлар. Элек ирләр гает намазына килә, тик мәчет эченә кермичә, ишек төбендә сөйләшеп торалар иде. Хәзер киресенчә, намаз укырга керәләр, басып торучылар саны азайды.

– Корбанның рәхмәт һәм бәрәкәт икәнен беләбез. Тик кайберәүләр, сарык суеп, аның итен башкаларга өләшкәч, тормышның бәрәкәте артуга ышанмый гына…

– Беренчедән, Аллаһы Тәгалә ризалыгы өчен дип кылган һәр гамәлнең Раббыбызның рәхмәт белән кире адәм баласына әйләнеп кайтуы хак. Аллаһы Тәгалә: “Бер сәдакагыз да Аллаһ тарафыннан әҗер-савапсыз калмый”, – ди. Пәйгамбәребезнең хәдисендә әйтелгәнчә, сәдака малны киметми, киресенчә, арттыра гына. Расүлебез: “Аллаһы Тәгаләдән малны сәдака белән сорагыз”, – ди. Мал кирәк икән, сәдака бир! Корбан итенең өчтән ике өлеше дә – сәдака. Корбанны бөтен шартын туры китереп чалсаң, Аллаһы Тәгаләнең рәхмәте килмичә калмас. Корбан гаете – Аллаһы Тәгаләнең рәхмәтен ача һәм бәрәкәтен җибәрә торган гыйбадәт.

– Ә кем өчендер акча эшләү юлы. Ягъни корбан сәүдә һәм икътисадка ярдәм итә, диләр. Ислам дине буенча моның хөкеме нинди?

– Әйе, хәзер күпме фермерлар корбан чалырга дип ел буена сарык үстерә. Казанның егерме мәчетендә генә корбан чалынса да, республика, ил, дөньякүләм буенча күпме бит! Бу авыл хуҗалыгына – сәүдә, фермерларга – керем дигән сүз. Әйтик, Мәккәдә хаҗ кылучылар корбан чалдыра. Анда гарәп җирлегендә үскән терлек кенә җитмәгәч, малны су юлы белән Австралиядән алып киләләр. Ягъни корбан гаете ерактагы фермерларга да файда китерә. Тик бу очракта сәүдә – гыйбадәткә, гыйбадәт – сәүдәгә зыян китерергә тиеш түгел. Сәүдәдә тәртип булуы зарур, Ислам дине тыйганнардан чыгарга ярамый. Мәсәлән, малга бәя кую да зур урын алып тора. Ислам динендә бәя күләме базар икътисадына карый. Сата торган әйбер базарда 1-3 мең сум тора икән, син товарыңны бер мең сумнан ким итеп, ә өч мең сумнан арттырып сатарга тиеш түгел. Шушы кысаларга сыярга кирәк. Шулай ук шапырынырга, комсызланырга, кешеләрне рәнҗетергә, алдарга ярамый.

– Кемдер бу язманы укыгач, корбан чалдырырга теләр. Ләкин вакыт бик аз кала. Андыйларга киңәшләрегез?

– Корбан чалдыру өчен бер сәгать вакыт җитә. Аның өчен мәчеткә барып, әлеге теләгеңне генә әйтәсең. Моны телефоннан шалтыратып яки интернет аша да эшләргә мөмкин. Исем-фамилияңне әйтсәң, малны чалып, тунап, итен чабып, өеңә китереп үк бирәчәкләр.

Энҗе Басыйрова, Акчарлак

Запись Рамил Юныс: Корбан чалдыру өчен бер сәгать вакыт җитә впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Корбан чалгач тиресен, сөякләрен, эчәкләрен эт-мәчегә бирергә ярыймы?

Лэйсирэ — Mon, 20 Aug 2018 15:04:55 +0000

Корбан бәйрәменә дә санаулы көннәр калып бара. Ул Зөлхиҗҗә аеның унынчы көненә туры килә. Быел 21 августта булачак. Казан һәм Татарстан мәчетләрендә вәгазь сөйләү иртәнге бишенче яртыда башлана. Гает намазын сәгать биштә укыйлар. “Татарстан – Яңа Гасыр” телеканалы бәйрәм намазын Галиев мәчетеннән турыдан-туры трансляцияли.

Бу хакта Татарстан мөфтиенең мөхтәсибәтләр белән эшләү буенча урынбасары Мансур хәзрәт Җәләлетдин сөйләде. Быел узган елларга караганда корбан чалырга теләп, мәчетләргә мөрәҗәгать итүчеләр азрак булган. Мансур хәзрәт сүзне шуннан башлады. Моның бер сәбәбе, шәхси йортларда яшәүчеләрнең әлеге эшне үз хуҗалыкларында башкаруы белән бәйле булырга мөмкин. Аннары шәһәр җирендә яшәүчеләр дә ул көнне бәйрәмгә туган якларына кайтырга тырыша.

Корбан сарыклары сатучылар белән бәясе алдан ук килешеп куелган була. Быел аның хакы якынча 5 мең сумнан башлап, 10 мең сумга чаклы. Корбан итеп чаласы сарык, тәкә, бәрән, кәҗәнең бер яшен тутырган булуы шарт һәм бер кеше исеменнән чалыналар. Дин буенча, үгез, сыер, буйволны – ике, дөяне – биш яшьтән соң гына әлеге максатларда файдаланырга ярый. Алар исә җиде кеше исеменнән чалыналар. Гадәттә, бәясе бер кешегә 9-10 мең сумга чыга. Калган бер генә хайван да корбанлыкка ярамый.

Корбан чау кемнәргә фарыз дигәндә, нисаб күләмен республиканың Казыйлар шурасы билгели. Гаиләнең барлык чыгымнардан һәм әҗәтләрдән тыш, 18 мең 500 сум күләмендә акчасы бар икән, корбан чалынырга тиеш, ди динчеләр. Мохтаҗлар ул көнне мәчетләргә бара ала. Килә алмаучылар үзләре хакында алдан ук хәбәр итә. Корбан итләре Казандагы 17 мәчеттә һәм Корбан чалу комплексында (Мамадыш тракты, 40) башкарыла. Республика районнарында да шундый урыннар бар. Бәйрәм көннәрендә корбан чалдырырга ярдәм итү, итне тарату белән Диния нәзарәтенең “Зәкят” фонды шөгыльләнә. 21ендә башланып киткән бәйрәм өч көн дәвам итәчәк.

Мансур хәзрәт әйтүенчә, республикада корбанлык өчен сарыклар җитеп бетми, шуңа күрә аларны Оренбург, Волгоград, Әстерхан өлкәсеннән, Дагыстаннан кайтарталар. Ветеринария хезмәте хайваннарны җентекләп тикшерә, кан анализы ала. Барысы да тәртиптә булса гына, чалырга рөхсәт ителә. Киләсе елда 2 меңгә якын корбан сарыгын Питрәч районындагы бер хуҗалык фермасында үрчетергә ниятлиләр.

Корбан чалучылар ел саен бер үк сорау алдында кала: тиресен, сөякләрен, эчәкләрен, башка калдыкларын кая урнаштырырга, эткә яки мәчегә бирергә ярыймы? Мансур хәзрәт аңлатуынча, мәчетләрдән аларны махсус оешмалар җыеп китә икән. Тире бозылмасын өчен, аңа тоз сибәләр. Шәхси хуҗалыкларда калдыкларны йорт этенә бирергә ярый, әмма урамдагыларга чыгарып салырга рөхсәт ителми. Итне урам буйлап йөртеп, исраф итәргә мөмкиннәр. Ә иң яхшысы: барлык калдыкларны чокыр казып, күмеп кую.

“Зәкят” фонды корбанлыкка гаризаларны бу көннәрдә дә кабул итә. Теләгән кеше фонд аша сарык алып, корбан чалырга, аның итен аз керемле гаиләләргә, инвалидларга, авыр хәлдә калган кешеләргә, ятимнәргә тапшыра ала. Әлеге фонд шулай ук авыру балаларга дәвалану курслары үткәрү өчен “Без синең белән!” дигән хәйрия акциясе игълан итте. Җыелган акча медицина үзәкләренә күчерелә. Татарстан мөфтие Камил хәзрәт Сәмигуллин быел корбан көннәрен Хаҗ сәфәрендә үткәрә. Гадәттә, Корбан гаете намазында Татарстан Президенты Рөстәм Миңнехановны да күрергә мөмкин. Мансур хәзрәт быел аның кайсы мәчеткә баруын төгәл әйтә алмады. “Ә мәчет ишекләре һәркемгә ачык!” – диде ул.

Фәния Арсланова, Ватаным Татарстан

Запись Корбан чалгач тиресен, сөякләрен, эчәкләрен эт-мәчегә бирергә ярыймы? впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Кемнәргә корбан чалу тиешле санала? Сез белергә тиешле төп 5 факт

Лэйсирэ — Sat, 18 Aug 2018 04:20:00 +0000

Корбан бәйрәме көннәрендә корбан чалуның мәгънәсе нидә? Кемнәргә корбан чалу вәҗиб (тиешле) санала? Нинди терлек, мал-туар корбан өчен яраклы? Корбан бәйрәме алдыннан әлеге һәм башка сорауларга җавапны сез түбәндәге язмадан таба алырсыз.

1. Корбан бәйрәме көннәрендә корбан чалуның мәгънәсе нидә?

– Корбан ул – Аллаһының изге әмере. Бөек Затның безгә карата булган рәхимлелегенә, мәрхәмәтлелегенә рәхмәтебезне белдерү һәм итагатьлелек күрсәтүебез тиешле, чөнки Ул безне бөек нигъмәтләр белән бүләкләгән. Корбан чалуның хакыйкый мәгънәсе хайван канын коюда, аның итен алуда да түгел (гәрчә бик күп очракта шулай уйласалар да). Ә итагатьлелек һәм тәкъвалыкта. Кәламе шәрифтә болай диелгән: “Чалган корбаннарыгызның итләре вә каннары Аллаһыга ирешмәс, ләкин сездән Аллаһыга тәкъвалык вә изге гамәлләр ирешер” (“Хаҗ” сүрәсе, 37 нче аять). Ел саен корбанлык хайваннарны табып корбан чалу – Аллаһы Тәгалә кушканнарны үтәп һәм үзеңнең бөтен малың белән гыйбадәт кылырга әзер булуыңны күрсәтә торган символик билге ул. Корбан бәйрәме кешеләр арасындагы барлык аерымлыкларны бетерә, аларны якынайта һәм адәм балалары арасында дуслык һәм бердәмлек хисләрен көчәйтүгә китерә, чөнки бәйрәм көннәрендә мөселманнар изге гамәлләрне үзләренең якыннарына карата гына түгел, бәлки барлык кешеләргә карата кылырга омтылалар – сәдака бирергә ашыгалар, шулай ук корбан итен бүләк сыйфатында тапшыралар.

2. Корбан бәйрәменең тарихы нидән гыйбарәт?

– Корбан бәйрәменең барлыкка килү тарихы бөек Пәйгамбәребез, Аллаһының дусты Ибраһим галәйһиссәлам һәм аның улы Исмәгыйль галәйһиссәлам белән бәйле. Аллаһы Тәгалә Ибраһим галәйһиссәламне бөек сынауга тарта. Ибраһим галәйһиссәламгә улын корбанга китерү бурычы йөкләнә. Ибраһим галәйһиссәлам эшне Аллаһының ихтыярына калдыра һәм Аның әмерен үти башлый. Әмма, барлык нәрсәләр дә диярлек аңа караган Галәмнәрнең Хуҗасы беркемнең дә корбан булуына мохтаҗ түгел, Ул бигрәк тә кеше үлемен теләми! Аллаһының әмерләрен итагатьлелек күрсәтеп үтәргә әзер булган һәм пычак белән үз улын чалам дип торган Ибраһим галәйһиссәлам әлеге сүзләрне ишетә: “Төшеңдә күргән Безнең әмерне тәсъдыйк кылдың, үтәгән хөкемендә булдың”. Әнә шулай үзебезгә итагать иткән яхшы мөэминнәрне изге җәзалар белән нигъмәтлибез” (“Саффәт (“Сафта торучылар”) сүрәсе, 105 нче аять). Шулай итеп, Ибраһим галәйһиссәламнең чалынырга торган улы корбанлык малына алыштырыла, ә Ибраһим галәйһиссәлам тагын бер ир бала – Исхак галәйһиссәламнең дөньяга килүе белән бүләкләнә, ул шулай ук бөек, мәртәбәле Пәйгамбәр булып китә.

Ибраһим галәйһиссәлам тарихы барыбызны да Аллаһы Тәгалә юлында малыбызны, вакытыбызны, көчебезне фида кылырга өйрәтә. Бу – барыбыз өчен дә үрнәк, нәсыйхәт һәм һәрбер мөселман кешесе өчен зур дәрес.

Корбан бәйрәме көннәрендә һәр мөселман күпләргә шатлык өләшергә тырыша, ә иң мөһиме – Аллаһының ризалыгына һәм рухи ләззәткә ирешә ала, ә бит моңа бик күпләр хәтта гомер буена да җитә алмый.

3. Корбан бәйрәмен ничек үткәрергә?

– Мөселманнар бәйрәмне кичтән, Гарәфә көненең ахшам намазыннан соң билгеләп үтә башлый. Бар төнне мөселманнар намазда, Коръән укып, дога һәм тәкбирләр әйтеп үткәрә. Бәйрәм буласы көн алдыннан гадәттә госел алына, ә иртән, матур вә пөхтә киемнәр киеп, мөселманнар җәмәгать белән бәйрәм намазын үтәр өчен мәчеткә юнәлә. Намазга килүчеләр шулай ук Коръән укыйлар, имамның вәгазен тыңлыйлар. Вәгазьдә Корбан бәйрәменең мәгънәсе һәм килеп чыгышы аңлатыла. Якыннар, дуслар һәм туганнар бәйрәм көннәрендә бүләк ясарга тырышалар. Бәйрәмнең калган көннәрендә якын танышлар һәм туганнар чакыруын кабул итеп алырга кирәк, чөнки Корбан бәйрәме көннәрендә кунакка йөрешү бик күркәм санала.

Корбан чалу Корбан бәйрәменең беренче өч көнендә башкарыла ала. Әмма иң хәерлесе – корбанны бәйрәмнең беренче көнендә чалырга. Төнлә корбан чалу мәкруһ булып санала. Корбан чалган кешегә итне туганнарга, якыннарга, күршеләргә тарату сөннәт гамәл булып тора. Пәйгамбәребезнең сәхабәләре итне өч өлешкә бүлгәннәр: бер өлешен үзләренә алып калганнар, икенчесен сәдака сыйфатында мохтаҗларга өләшкәннәр, ә өченчесен якын кешеләргә биргәннәр.

4. Нинди кешеләр корбан чалырга тиеш?

1) мөселман;

2) акылга ия булган;

3) балигълык яшенә җиткән;

4) ирекле;

5) мокыйм (ягъни сәфәрдә булмаган);

6) нисаб күләмендәге малга ия булган кеше.

Әмма корбан нисабы (һәм фитыр сәдакасы) өч позиция буенча зәкәт түләү нисабыннан аерылып тора:

1) мал нисаб дәрәҗәсенә җитсен өчен ай календаре буенча бер ел узу шарт түгел;

2) малның нисабы исәпләнгәндә, алтын һәм көмештән тыш, шулай ук башка кыйммәтле ташлар да исәпкә алына;

3) шулай ук исәпкә (сату бәясе буенча) кулланылмый торган мал-мөлкәт, милек тә исәпкә алына (фатир, машина һәм киемнәр).

2018 нче елда корбан чалу шул вакытта мәҗбүри була ки, әгәр дә Корбан бәйрәме көннәрендә кешенең яки аның гаиләсенең нисабы 18500 сумга тигез булса (төп чыгымнарны каплаган хәлдә, ягъни ирекле акчалары).

5. Нинди хайваннар, мал-туар, терлек корбан чалу өчен яраклы?

1) Сарыклар, тәкәләр, бәрәннәр, кәҗәләр (бер яшен тутырган булуы шарт һәм бер кеше исеменнән чалыналар).

2) Үгез, сыер яки буйвол (ике яшен тутырган булулары шарт һәм җиде кеше исеменнән чалына алалар).

3) Биш яшен тутырган дөя (җиде кеше исеменнән чалына ала).

Әлеге хайваннардан тыш башка берсе дә корбанга чалына алмый.

Татарстан Республикасы мөселманнары Диния нәзарәте материаллары буенча.

tatar-islam.com

Запись Кемнәргә корбан чалу тиешле санала? Сез белергә тиешле төп 5 факт впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Дүрт төрле якынаю: Корбан бәйрәменең әһәмияте нидә?

Лэйсирэ — Fri, 17 Aug 2018 04:38:54 +0000

Кулыма бер дини календарь эләкте. ”Корбанның бердәнбер максаты – фәкыйрьләрне сөендерү. Мескен, юксыл кешеләр елга бер мәртәбә булса да, ит ашап куансын”, – дип язылган анда. Элегрәк чыккан календарьларда, корбан чалуның максаты – кеше каны түгүне тыю, шул максатта Аллаһы Тәгалә корбанлыкны хайванга алыштырган, дип язалар иде. Әлеге автор мәсьәләне үтә гадиләштергән, ахры. Сез бу уңайдан нәрсә әйтерсез? – дип Татарстан Диния нәзарәтенең баш казые Җәлил хәзрәт Фазлыевка мөрәҗәгать иттек.

– Корбан китерү Аллаһы Тәгаләгә якынаюны аңлата. Аллаһы Тәгаләгә якынаю өчен кеше үзенә иң якын әйберне бирергә тиеш. Әйтик, иң тәмле нәрсәләрнең берсе – йокы. Тәһәҗҗед намазы төнге йокыны бүлеп укыла. Шулай ук кеше өчен иң кадерле нәрсә – баласы. Аллаһы Тәгалә Ибраһим пәйгамбәрдән нәзер әйттереп улы Исмәгыйльне корбан чалуга этәрә. Шулай иттереп баланың никадәр якын икәнлеген Ибраһим пәйгамбәрнең йөрәге аша үткәреп күрсәтә. Сер түгел: кешене корбан итә торган җаһил заманнар булган. “Миңа якын булу өчен мондый корбан кирәк түгел. Бу – бер сынау гына. Мондый эш начар. Миңа якын булыр өчен тәкә чалсагыз, шул җитә”, – дип Раббыбыз соңгы минутта адәм баласы урынына тәкә чалырга куша, шул рәвешле кеше каны түгелмәсен, хайван каны гына түгелсен, ди. Ибраһим пәйгамбәрнең улы Исмәгыйльне корбан итеп кабул итми. Шушы рәвешле корбан чалып, без Аллаһы Тәгаләгә якынаябыз. Малы көмеш нисабы буенча 595 граммга (18,5 мең сум) җиткән кешегә корбан чалу вәҗеб була.

Димәк, беренче чиратта кушканны үтәү белән кеше Аллаһы Тәгаләгә якыная. “Син дә Раббың өчен намаз укы һәм корбан чал. Сиңа хөсетләнүчеләрнең нәселе корыр”, – дигән Ул “Кәүсәр” сүрәсендә. Кушканны үтәде. Эше бетте. Аллаһы әкбәр! Икенчесе – корбан ите ашап якынаю. Корбанлыкны бер үзең ашап бетерсәң дә, бернинди гөнаһ юк. Табигый, корбан итен гаиләң белән бергә ашыйсың. Корбан ите калебне чистарта. Бай, хәлле кеше корбан итен өчкә бүләргә тиеш. Берсен үзенә калдыра. Икенче өлеше белән туганнарын, дусларын, күршеләрен сыйлый. Чакырып сыйлыйсыңмы, бүләк итеп, таратып чыгасыңмы – үзең чамалыйсың. Үзара аралашсагыз, йөрешсәгез, калебегез чиста булыр, дигән Пәйгамбәребез. Менә шушы аралашу, якын иткәннәреңне сыйлау – өченче төрле якынаю. Дүртенчесе – мохтаҗлар өлеше, ягъни мохтаҗларны сөендерү. Аллаһы Тәгалә, Миңа якын буласыгыз килсә, мохтаҗлар янында булырмын, дигән. Шулай иттереп, бер корбан чалу белән без Аңа дүрт төрле якынаябыз икән. Беренче чиратта, кушканын үтәп, чалып, икенчедән, шул корбан итен ашап, өченчедән, туганнарыбыз, якыннарыбыз белән аралашып, дүртенчедән, мохтаҗларны, ятимнәрне куандырып.

– Корбанлык тәкә булса, саваплырак дигәнне ничек аңларга? Корбанлык мал ата җенесеннән булса да, ана җенесеннән булса да мөһим түгел, диләр бит.

– Бер караганда, ата җенесеннән булса да, ана җенесеннән булса да, аермасы юк. Дөрес, сыер булса, савасың. Сарыкның да, сыерның да буаз булуы ихтимал. Шуңа күрә үгез, тәкә булса, әйбәтрәк инде. Һәр төрле җайсызлыклар килеп чыкмаячак.

– Ике гает арасы җитмеш көн, дип әйткәннәре истә калган. Быел җитмешкә тулып бетми. Редакциябезгә шылтыратып, нишләп алай икән, дип сорыйлар.

– Һиҗри ел исәпләве буенча, айда егерме тугыз көн дә, утыз көн дә булырга мөмкин. Айның халәтенә бәйле бу. Икенчедән, корбан гаете зөлхиҗҗә аеның унысына туры килергә тиеш. Быел ул милади ел исәпләве белән 21 августка туры килә. Гомумән, ике гает арасы җитмеш көн дип исәпләүне катгый дип аңламаска кирәк. Якынча, шартлы исәпләү ул.

– Хәзрәт, быел үзегез ничәнче мәртәбә корбан чалырга җыенасыз?

– Мин үземне белгәннән бирле гаиләбездә ел саен корбан чалдыралар иде. Бер елны сыер үлде. Тормыш авыррак вакыт: сыер ала алмыйбыз, акча юк. Җитмеш җиденче ел иде бу. Әби-мәрхүмә: “Ярар, ел саен чалган корбанны быел гына калдырып булмас инде. Үлемтеккә дип җыйган акчам бар иде, корбанлык алып кайтып чалыгыз”, – дип әтигә илле сум акча чыгарып бирде. Ул вакытта бу ике ай ярымлык пенсия иде. Пенсия 20 сум булган вакыт бу. Шул вакытта әби-мәрхүмә менә шушылай корбансыз калдырмады. Әби 1980 елны үлде. 1981 елны мин армиядән кайттым. Шулай ел саен корбан чалырга тырыштык без. Бәлкем берәр ел калгандыр да. Шуннан артык булмастыр.

– Туган ягыгызда – Балтач районының Бөрбаш авылында корбан чалучылар артамы, әллә бер дәрәҗәдә торамы?

– Аллага шөкер, ураза тотучылар да, корбан чалучылар да артып бара. Авылыбызда гына түгел, районыбызда да шулай дип беләм. Туганнар бергә җыелабыз да, без гадәттә сыер чалабыз. Бездә сыер чалучылар да, сарык чалучылар да шактый күп.

– Зур мал гадәттә җиде кеше исеменнән чалына. Шунда берсенең генә нияте дөрес булмаса да, корбанлык кабул ителми, диләр.

– Әйе, андый сүз бар. Билгеле, берәү дә ит өчен дип кенә кушылырга тиеш түгел. Алай ярамый. Җидесе дә корбан дип ниятләргә тиеш. Дөрес, урта хәлле кеше гаиләсенә итне үзләре генә ашап бетерсә дә ярый. Таратсаң, өчкә бүлсәң, саваплырак, билгеле. Кайбер кеше, акчам юк, ди. Югыйсә барыбер кибеттән ит ала. Корбанга кушылса, бүген корбан ите ашыйбыз, дип гаиләсен җыйса, үзенең, балаларының калебе чистара югыйсә. Кредит алган идек, кредит түлисе бар, безгә нишләргә, дип сораучылар шактый күп. Беренчедән, кредит алу үзе үк дөрес түгел. Икенчедән, кредит алган очракта да ай саен шуның фәлән хәтлесен генә түлиләр бит. Ай саен фәлән сум гына (әйтик, 5-10 мең) түлисең бар. Менә шул айлык бурычыңны түләгәч, алда әйткән көмеш нисабына җитәрлек, корбан алырлык акчаң кала икән, чалсаң хәерлерәк. Барыбер иреклерәк акча кала дип әйтмәкчемен. Билгеле, әҗәткә акча алып корбан чалмавың хәерле.

Рәшит Минһаҗ, Ватаным Татарстан

Запись Дүрт төрле якынаю: Корбан бәйрәменең әһәмияте нидә? впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

2018 елда корбан чалыр өчен нисаб күләме билгеле

Лэйсирэ — Wed, 15 Aug 2018 06:00:36 +0000

Корбан бәйрәме көннәрендә корбан чалуның мәгънәсе нидә? Кемнәргә корбан чалу вәҗиб(тиешле) санала? Нинди терлек, мал-туар корбан өчен яраклы? Корбан бәйрәме алдыннан әлеге һәм башка сорауларга җавапны сез түбәндәге язмадан таба алырсыз.

2018 елның 21 августында бөтен дөнья мөселманнары Гыйд әл-әдха – Корбан бәйрәмен билгеләп үтәчәк. Ул ел саен Зөлхиҗҗә аеның 10 нчы көнендә билгеләп үтелә. Шулай итеп, Корбан бәйрәме быел 21 августка туры килә.

Бәйрәм вәгазе Казан һәм Татарстан мәчетләрендә иртәнге сәгать бишенче яртыда (04.30) башланачак. Гает намазы – иртәнге биштә (05.00). “Татарстан – Яңа гасыр” телеканалында Галиев мәчетеннән бәйрәм намазын турыдан-туры күрсәтү көтелә.

Татарстан Республикасының Казыйлар шурасы карары белән нисаб күләме, барлык чыгымнардан һәм әҗәтләрдән тыш, 18500 сум дип билгеләнде. Корбан бәйрәме көннәрендә мохтаҗларга корбан итләрен тарату белән Татарстан Республикасы мөселманнары Диния нәзарәтенең “Зәкәт” хәйрия фонды шөгыльләнә. Корбан чалу бәйрәм намазыннан соң башланып китәчәк һәм махсус корбан чалу урыннарында өч көн дәвам итәчәк. Казанда корбан чалу 18 мәйданчыкта башкарылачак.

Махсус урыннар шулай ук Чистайда – Ислам үзәге янында һәм “Әнәс” мәчетендә, Түбән Камада – Үзәк мәчет янында, Чаллыда Сидоровка бистәсендә һәм Әлмәт шәһәрендә бар.

Татарстан мөселманнары Диния нәзарәтенең “Зәкәт” хәйрия фонды шулай ук корбанлыкларга гаризалар кабул итә. Теләгән һәркемгә фондтан сарыклар алырга, корбан чалып аның итен аз керемле гаиләләргә, инвалидларга, авыр хәлдә калган кешеләргә, ятимнәргә тапшырырга мөмкин.

tatar-islam.com

Запись 2018 елда корбан чалыр өчен нисаб күләме билгеле впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Корбан гаете көнендә нәрсәләр эшләргә кирәк?

Лэйсирэ — Tue, 14 Aug 2018 12:28:02 +0000

21 августта Татарстанның барлык мәчетләрендә дә гает намазы үтәчәк. Гает көнне тагын нинди саваплы гамәлләр үтәргә мөмкин соң? Беренчедән, гает намазына сәхәрдән соң уразадагы кебек ашамыйча-эчмичә бару — бик күркәм эштер. Гает намазы укып кайткач, беренче корбанның каны җиргә таму белән, ризык кабу бик тә саваплы. Шулай ук корбан шулпасы белән авыз итәргә дә мөмкин.

“Гает намазы — вәҗеб, иртәнге намаз — фарыз. Шуңа күрә без халыкны иртәнге намазга да мәчеткә җыю яклы. Аны җәмәгать белән уку — ялгыз гына укуга караганда егерме җиде мәртәбә саваплырак”, — ди Татарстанның Баш казые Җәлил хәзрәт Фазлыев.

Гает көнне тагын нинди саваплы гамәлләр үтәргә мөмкин соң? Беренчедән, гает намазына сәхәрдән соң уразадагы кебек ашамыйча-эчмичә бару — бик күркәм эштер. Гает намазы укып кайткач, беренче корбанның каны җиргә таму белән, ризык кабу бик тә саваплы. Шулай ук корбан шулпасы белән авыз итәргә дә мөмкин.

Гает — ул сөенеч көне, догаларның кабул була торган вакыты. Ә дога кабул булсын өчен, без ул көнне Аллаһ риза булырлык итеп үткәрергә тиешбез. Намазларны укыгач, гает сәдакасы бирергә, зиратка барып каберләрне зиярәт кылырга, Коръән укырга киңәш итәбез. Авыру-сырхауларның, туганнарыңның хәлен белү — Аллаһы Тәгалә канәгать була торган гамәлләрдән булыр.

Байлыгы көмеш нисабы белән 595 граммга җиткән кешегә (узган ел бу якынча 20 мең сумга туры килде, быел Татарстан Республикасы Казыйлар шурасы карары белән 18500 сум дип игълан ителде) корбан чалу вәҗеб була. Корбан чалулар бәйрәм намазыннан соң махсус урыннарда башкарыла һәм 3 көн дәвам итә.

Нисабка «тере» акча гына түгел, өеңдә булган барлык «роскошь» — алтын-көмеш эшләнмәләре дә керә. Әҗәте булган кешегә корбан чалу вәҗеб түгел. Әҗәткә кермичә генә корбанлыгын булдыра алган кешегә корбан вәҗеб хөкемендә. Әҗәтенең түләве дә кот очарлык булмаган кеше, сарык суеп, аны гаиләсе өчен тота ала.

Уйлап кына карыйк: бүгенге көндә әҗәтле кеше дә «әҗәтем бар», дип, ашамыйча-эчмичә тормый бит инде, продукциясен сатып ала. Урта хәлле һәм мохтаҗлыгы булган кеше итне үз гаиләсе өчен кулланса да дөрес була. Итне өчкә бүлү — ул бай кешеләр өчен. Аның берсе — үзе, икенчесе — туганнары, калганы — авыру-сырхаулар өлеше. «Кабатлап әйтәм: кешенең гаиләсе урта хәллеләрдән түбәнрәк икән, корбан итен гаиләсе өчен кулланса да, үзе ашаса да, Аллаһы Тәгаләгә якын булыр. Бу гамәлне үтәүченең кальбе чистара. Итне өләшеп бетерергә дигән сүз түгел», — диде Җ.Фазлыев.

«Дога-теләкләребез кабул булсын дисәк, мөмкинлеге булган һәр кешегә корбан чалырга кирәк», — ди Җәлил хәзрәт. Корбан чалмый икән, нинди генә теләк теләсә дә, аның кабул булуы шикле. Чөнки ул ваҗеб гамәлне үтәмәгән була. Шуңа күрә бәйрәм көннәрендә хәер сәдакалары бирергә, туганнарыңның хәлен белергә, ятимнәргә барырга, аларны сөендерергә кирәк.

– Зур бәйрәм табыны әзерләсәк, хәерле булыр. Безнең гает табыны ул бөтен табыннардан да матуррак булырга тиеш, чөнки бу бәйрәм барлык дөньяви бәйрәмнәрдән дә өстенрәк бит. Бу көннәрдә без бер-беребезгә бүләкләр бирешергә, хәлләребезне белешергә, котларга тиешбез. Менә бу әлегә халыкта гадәткә кереп бетә алмый, — дип ассызыклый ТР мөселманнары Диния нәзарәтенең баш казые.

Мөбарәк Корбан бәйрәме көннәрендә тәкәбберлекләребезне ташлап, ата-анабызга, туган-тумачаларыбызга һәм дә барча җан ияләренә ихтирамлы булып, аларның бәхиллекләрен сорап, хәер-догаларын алырга тырышсак иде.

(«Дин вә мәгыйшәт» газетасыннан).

tatar-islam

Запись Корбан гаете көнендә нәрсәләр эшләргә кирәк? впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Рөстәм Миңнеханов гает көнне әнисе пешергән коймактан авыз итте [фото]

Чулпан — Fri, 01 Sep 2017 19:42:26 +0000

Бүген Корбан гаетен билгеләп үттек. Чалынасы маллар чалынды, укыласы намазлар да иртәдән үк башкарылды, коймак белән чәйләр дә эчелде. Татарстан президенты Рөстәм Миңнеханов әнисе коймагыннан авыз иткән, гает көнне туган ягына кайткан. //Tatar today//

View this post on Instagram

A post shared by Рустам Минниханов (@rusminnikhanov)

Запись Рөстәм Миңнеханов гает көнне әнисе пешергән коймактан авыз итте [фото] впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..