Гарнизон командованиесе белдерүенчә, югалган солдат, 23 яшьлек Наил Кыдрасов, 12 февральдән, контракт шартларын үтәмәү сәбәпле, хәрби хезмәттән азат ителгән икән.

— Хәзерге вакытта ул отпускта, алга таба часть исемлегеннән сызып ташланачак, – дигәннәр Чибәркүл гарнизоны командованиесендә.

Улы югалу турында аның әнисе Зимфира кичә, 14 февральдә, 74.RUга сөйләгән. Аның сүзләренә караганда, частьта хокук саклау органнарына мөрәҗәгать итмәүләрен сораганнар. Әнисе чаң суга, Наил агымдагы елның 11 гыйнварыннан элемтәгә чыкмаган.

Мәгълүмат һәм фото: kiziltan.rbsmi.ru

Запись “Әнисе чаң суга…” – Чиләбедә солдат югалган впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Башкортстан солдатының сәер рәвештә вафат булуы турында имеш-мимешләр йөрүе дәвам итә. Ниһаять, Хабаровск өлкәсенең Бикин шәһәрендәге 46102 хәрби часте җитәкчелеге судмедэкспертиза нәтиҗәләре турында хәбәр итте. Билгеләп үтүләренчә, егет очраклы рәвештә үлгән.

– Контрактчының башында җәрәхәт һәм куллары сыну турында билгеле булды. Аңа карата кемдер көч куллану турындагы хәбәр расланмады, – диелә анда.

Частьта билгеләүләренчә, ихтимал, Андрей Михайлов төнлә тимер юл буеннан узганда аны узып баручы поезд бәрдергән. Ачыклануынча, ул беркемнән дә бурычка акча алмаган.

Егетнең гәүдәсен туган ягына кайтаруны да часть үз өстенә алган.

Мәгълүмат: kiziltan.rbsmi.ru

Запись Башкортстан солдатының ничек үлүе ачыкланды впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Мәгълүмат: kiziltan.rbsmi.ru

Запись “Күпердән поезд астына ташлаганнар” – хәрби хезмәтен үтәгән Башкортстан егетенең үле гәүдәсе табылган впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Сәлимҗан Шәмсетдинов Чита шәһәренең тикшерү изоляторында утыручы, 8 кешене атып үтерүдә гаепләнүче улы Рамил белән очрашты. Әтисе улым мыскыллауларга түзмәгән дип аңлатты Азатлыкка. Улы белән күрешеп чыкканнан соң Сәлимҗан Шәмсетдинов әлеге очрашу турында тикшерү изоляторы янында Вечорка ТВга да сөйләде.

 Байкал артындагы хәрби бүлектә хезмәт иткән, 8 кешене атып үтерүдә гаепләнүче Рамил Шәмсетдинов Читаның тикшерү изоляторында утыра. Бүген беренче тапкыр улы белән аның әтисе Сәлимҗан Шәмсетдинов очрашты. Читага ул улы олы улы Риян белән килгән. Юлга акчаны туганнар, авылдашлар җыеп бирде диде ул. Азатлык Сәлимҗан Шәмсетдиновтан улы Рамил белән очрашуы турында сорашты.

— Сәлимҗан әфәнде, улыгыз Рамил белән очрашу ничек узды?

Тикшерү изоляторына килү белән аңардан солдат киемнәрен салдырганнар

— Улым Риян белән Читага 5 ноябрь килдек. Төмән аша очкыч булмады, Екатеринбур аша очарга туры килде. Бераз урау булды. Кичә үк очрашырбыз дип өметләнгән идек, әмма соңга калдык. Бик күп кәгазьләр тутырасы, рөхсәт документларын аласы булгач, өлгермәдек. Әмма аңа дигән ризыкларны да, кием-салымны да тапшыра алдык. Тикшерү изоляторына килү белән аңардан солдат киемнәрен салдырганнар. Кемнәндер калган киемнәр биреп торганнар. Шуңа оеклар, эчке киемнәрдән башлап өске киемнәргә кадәр сатып алдык.

Бүген инде очрашу иртәнге сәгать сигезгә билгеләнгән иде. Улым Риан да керер дип уйлаган идек, әмма аңа рөхсәт ителмәде. Аңа иртәгә, 7 ноябрьдә очрашу билгеләнде. Әллә нинди тоткарлау булмады, килергә әйткән сәгатькә килдек, улым урамда калды, мине исә тикшереп керттеләр.

Тикшерү изоляторы

— Бөтенесенә дә бер вакыт бирелә бит — бер сәгать. Очрашу бүлмәсендә пыяла куелган, улым белән телефон аша сөйләштек.

— Ниләр турында сөйләштегез? Хәрби бүлектә булган фаҗига турында сүз каттыгызмы?

Мин армиягә шат күңелле, дәртле егетне озаткан идем, бүген мин каршымда инде сагышлы күзле, авырлыктан җилкәләре бөгелгән ирне күрдем

— Хәлләре турында сораштым. Анда бит барысы да тыңлана. Аннары миңа алдан ук аның турында сорашмаска киңәш иттеләр. Мин нечкәлекләрен сорамадым. Мин бит прокурор да, тикшерүче дә түгел, мин улым янына килдем. Сәламәтме ул, хәле ничек — минем өчен мөһим сораулар шул.

Минем күзлектән караганда, сәламәт кебек. Өч тапкыр ашаталар, туклану хәтта армиядәген дә яхшырак дип әйтте. Берсе дә какмый, сукмый диде. Камерада 4 кеше утыралар. Кемнәр икәнен белмим, әмма алар турында начар фикер әйтмәде. Барысы да яхшы диде. Ябыкмаган кебек. Камерада барлык кирәк-яраклар бар диде анысы. Кичә без алып килгән киемнәрне дә, ризыкларны да тапшырганнар.

Кәефе шәптән дип әйтеп булмый, әлбәттә. Күзләре боек. Мин армиягә шат күңелле, дәртле егетне озаткан идем, бүген мин каршымда инде сагышлы күзле, авырлыктан җилкәләре бөгелгән ирне күрдем.

“Улымны 8 хезмәттәшен үтерүгә этәргән бердәнбер сәбәп – бабайлык кына була ала”

— Үкенәм дидеме?

— Андый сүз әйтмәде, әмма гарык булдым, туйдым, шуңа шулай килеп чыкты дип әйтте.

— Нәрсәдән туйганын әйттеме? Мыскыллаулар турында әйттеме?

Рамил Байкал арты хәрби бүлеген таратырга кирәк дип әйтте

— Юк, әйтмәде, сөйләшмәдек ул хакта. Әмма Рамил Байкал арты хәрби бүлеген таратырга кирәк дип әйтте. Мин ул андагы тәртипсезлекләрдән, мыскыллаудан гарык булган дип аңладым, шуңа ул хәрби бүлекнең эшләвен туктатырга кирәк дип әйтте.

— Рамилне яклаучы адвокат белән очраштыгызмы?

— Юк әлегә. Әмма алар бүген тикшерү изоляторына миннән соң керде дип беләм. Бу хакта Риан әйтте. Мин изоляторга кереп киткәндә ул бер кеше белән урамда күрешкән. Мәскәүдән Равил Тугушев белән Сәид-Мөхәммәд Чапанов дип аңладым. Бәлки, алар да түгелдер. Адвокат белән соңыннан очрашырмын дип уйлыйм.

Нәфигулла Аширов татарларны Рамил Шәмсетдинов гаиләсенә ярдәм итү өчен берләшергә чакырды

— Улыгыз Рамил хезмәт иткән хәрби бүлек җитәкчеләре, офицерлары белән элемтә бармы? Анда барырга җыенасызмы?

— Нишләп йөрим инде мин анда?! Алар миңа нәрсә әйтәчәк? Улым үтерүче икәнен ишетер өчен барыйммы? Кирәкми ул миңа. Барган очракта да, кертәләрме алар мине? Чынын сөйләмәячәкләр, нинди сәбәпләр аркасында фаҗига булганын аңлату булмаячак. Алар бит әлегә кадәр миңа шалтыратмады да, килмәде дә, очрашмады да. Мин барып анда нишлим?

— Сәлимҗан әфәнде, һәлак булган кешеләрнең әти-әниләре, туганнары сезгә яздымы, шалтыраттымы?

— Юк, булмады андый хәл. Мин үзем дә аларны эзләмәдем, миңа да язучы, шалтыратучы булмады.

* * * *

Азатлык Равил Тугушев һәм Сәид-Мөхәммәд Чапанов белән элемтәгә керде. Алар Рамил Шәмсетдиновны яклау эшенә керешкән, әмма әлегә алар Читага бармаган. Чапанов хәбәр итүенчә, алар беренчел документларны соратып алган, танышкан. “Мин Рамил Шәмсетдиновны якларга дип дәүләт тарафыннан билгеләнгән адвокат Лев Асауленко белән телефоннан сөйләштем. Шулай ук бүген Сәлимҗан Шәмсетдинов белән дә элемтәгә кердем. Бераз документлар белән танышкач, Читага юл алачакбыз. Документлар белән танышкач анда низамнамәдә тыелган мөнәсәбәтләр булганы күренә. Үзем армиядә хезмәт иттем һәм бабайчылыкның нәрсә икәнен беләм, шуңа без аны якларга алынабыз”, диде Азатлыкка Чапанов.

25 октябрь кичендә Байкал артында урнашкан Горный шәһәрендәге хәрби бүлектә каравыл алышынганда хәрби хезмәттәге Рамил Шәмсетдиновның сигез кешене атып үтерүе хәбәр ителде. Ике кеше яраланган диелде. Рамил сак астына алынды. Рамилнең әтисе Сәлим Шәмсетдинов Азатлык белән әңгәмәдә, бердәнбер сәбәп бабайлык кына була ала дип әйтте.

Интернетта Рамил Шәмсетдиновны яклап петиция барлыкка килде. Бүгенге көндә аны 30 меңгә якын кеше имзалаган. Моннан тыш Русиянең солдат аналары иҗтимагый оешмасы да Русия президенты Владимир Путинга Байкал арты хәрби бүлегендә булган фаҗига офицерлар, генераллар намусында дип армияне тулысынча реформалауны таләп итүче ачык хат язган, петицияне интернетта урнаштырган. Әлегә аны 3 меңгә якын кеше имзалаган.

Чыганак: Чит ил агентлыгы

Запись 8 кеше үтерүдә гаепләнүче Рамил белән әтисе очраша: “Мыскыллауга түзмәгән” [видео] впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Ул чакларда базарда сату итүче удмурт түтәйләреннән солдат егетнең язмышы турында сораштырып торсам да, яхшы хәбәр ишетмәдем. Латвиядә ике ел хәрби бурычын үтәп кайтучы егет суга төшкәндәй юк булды. Әнисе, ике апасы кайлардан гына эзләмәгәннәр дә, кайларга гына язмаганнар, күрәзәчеләр бусагасын да күп таптаганнар. Беренче каналдагы “Жди меня“ тапшыруына да кат-кат хатлар юллаганнар. Әгерҗе халкы арасында да  танылган күрәзәче солдатның әнисе Лиза түтине: “Улың исән, әмма каты авырый. Кайчан да булса кайтачак“, дип тынычландырырга тырышкан. Тик анага төпчек улы турында бернинди җылы хәбәр дә килми. 14 елдан сон туган ягында Владимир Вахрушевны үлгән дип таныйлар.

“Багучыга барма, күңелеңә яра алма“ дисәләр дә, бу очракта теге күрәзәче карчыкның сүзләре дөреслеккә туры килә бит. Володя исән!

Фото: http://www.agryz-rt.ru/tt/the-news-tat/item/15228-udmurt-egete-armiyadәn-egerme-dүrt–eldan-soң-kayta.html

… Солдат поездда туган якларына кайтканда, аны ерткычларча кыйнап, документларын алып бер сарайга кертеп ташлыйлар.  Егет аңына килгәндә үзенең кем, кайдан, якыннары кемнәр  икәнлеген хәтерләми. Ул кайда? Ничек монда килеп эләккән? Әйтерсең лә, моңарчы аның шәхси тормышы булмаган. Башында мең төрле сорау, әмма берсенә дә җавап табалмый. Без еш кына мондый җанөшеткеч хәлләр кинода гына була дип уйлыйбыз. Чынлыкта удмурт егете дә нәкъ менә шундый ифрат авыр хәлдә кала. Күз күрмәгән якларда япа-ялгыз, хәтта исем-фамилияңне дә хәтерләмәгән килеш, бернинди документсыз калып кара әле! Кемгә барып бәрелергә, кемнән ярдәм сорарга? Кая барганын да белмичә юл тотканда Володя зур гына бер абхаз авылына барып чыга. Урамда өсте-башы таушалган таныш булмаган егетне күреп, аның кем булуы белән кызыксынсалар да, бер генә сорауларына да җавап бирә алмый ул. Бер абхаз аяныч хәлгә төшкән егетне үз йортына алып керә. Володя шунда яшәп кала. Әмма ул бит исемен дә, милләтен дә хәтерләми. Абхазиядәге яңа гаиләсендә аны Виталий дип йөртә башлыйлар. Гаилә башлыгы аны үз энесе кебек якын итә. Володя-Витя авыл халкына төрле эшләрдә булыша, сүз тыңлаучан, кулыннан эш килә торган егетне абхаз халкы бик тиз үз итә.

Менә шулай ел артыннан ел уза. Удмурт егете 90нчы елларда Абхазия-Грузия бәрелешләрен дә үз күзләре белән күрә. Ул яшәгән Түбән Эшера авылы аша фронт линиясе уза, аның күз алдында йортлар шартлый, мәетләр аунап ята. Сугышлар бераз тынгач, авылда йортларны торгызу эшләре башлана. Шул эшләр барышында егетне ток суга. Бик авыр хәлдә ята удмурт егете хастаханәдә. Табиблар аның исән калуына да шикләнәләр. Үлем белән яшәү арасында көрәшкән егет көч-хәл белән яңадан йөрергә өйрәнә.

Ий, язмыш, адәм баласын нигә шулкадәр сындырып сыныйсың икән син?! Дистә елдан артык чит җирләрдә үзенең кем икәнлеген дә белмичә яшәүче егетне алда тагын бәхетсезлек көтә. Ул юлда авариягә очрый. Алты ай дәвамында хастаханәдә ятканда башына нинди генә уйлар килмәде икән аның?! Чү… Нәрсә бу? Егет үзе дә аптырашта. 24 (!) елдан соң иң беренче ике апасы булуы, үзенең удмурт егете икәнлеге исенә төшә башлый. Ул бит Удмуртиядән! Бераздан әнисе, туган авылы Кече Пурга урамнары күз алдына килә башлый. Хәтта өй телефоны номеры да исенә төшә. Егет бу турыда беркемгә дә сөйләми. Телефоннан апасына шалтыраткач, хәтеренең бераз кайтуына үзе дә ныклап ышана башлый.

– Төн йокыларым качты. Болар барысы да матур төш кебек тоелды. Качып кына елап та ала идем. Кече Пургадагы апам белән телефоннан сөйләшкәч кенә Абхазиядәге якыннарыма бу турыда сөйләдем. Шатлыктан алар белән кочаклашып еладык. 24 ел бернинди документсыз яшәгәч, мин ялгызым гына олы юлга чыга алмадым. Якыннарым мине алырга килделәр. Шулай итеп, менә мин туган ягымда!

Боларны Владимир Вахрушев туган ягына кайтып, тугыз айдан соң аңа Россия гражданины паспорты тапшыру тантанасында журналистлар белән очрашуда сөйләде.

Рәсми рәвештә үлгән тамгасы тагылса да, 24 ел буе газиз улының исәнлегенә өметен өзмәгән, аның кайтуын көткән әнисе генә әллә инде улы табылу шатлыгыннан каты авырып китә. Хәзер Лиза түти инсульттан соң тернәкләнеп килә. Ана улының еллар узгач яшьлек мәхәббәте белән кавышып, гаилә тормышын башлавына да сөенеп туялмый.

…Володя белән Рита арасында мәхәббәт хисләре туксанынчы елларда кабына. Әмма араларына ниндидер кара мәче керә дә, егет армиягә киткәч аралашулар өзелә.

–       Володяның хәбәрсез югалуы бөтен авылны тетрәндерде инде ул елларда. Мин дә якыннарыннан гел сораштырып тордым, ул армиядән кайткач хисләребез яңадан яңарыр кебек тоела иде, – дип искә ала Рита.

Кыз, кияүгә чыгып, ике бала таба. Әмма гаилә тормышы барып чыкмый, ире белән аерылыша.

–       Менә шулай канатларым каерылган авыр көннәр кичергәндә танышларым Володяның кайтуын, алардан телефонымны сорап алуын әйткәч, өнсез-телсез калдым, ышанмадым. Ник минем белән шулай шаяртасыз дип ачуланып-үпкәләп тә алдым бугай әле. Берничә көннән үзе шалтыраткач та саташам дип уйладым. Бик матур гына яшәп киттек. Йорт эшләренә бик оста, әле менә мунча төзеп куйды, – ди Рита сөенеп.

Тормышта могҗизалар булмый, диләр. Әмма Владимир Вахрушевның авариягә очрап, чирек гасырга якын вакыттан соң хәтере кайтуы, туган ягында якыннары белән очрашуы, 44 яшендә яшьлек мәхәббәте белән кавышуы могҗиза түгелмени?!

Рәмзия ЗАРИПОВА
Әгерҗе шәһәре
Фото: Тut.by

Запись “Улың исән, әмма каты авырый. Кайчан да булса кайтачак“ [булган хәл] впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..