Архивы инвалидлар - Tatar Today - татар яңалыклары.

Бертуган 3 инвалид: зарланмыйча газсыз, бәдрәфсез, смартфонсыз яшиләр [видео]

Лейла — Thu, 30 Sep 2021 11:02:25 +0000

Башкортостанның Әбҗәлил районы Еникәй авылында 3 бертуган Кунаккуловлар гаиләсе тормыш итә. Балалык чорында Фәиз, Рафыйк һәм Рафис бик шук, кызыксынучан булып үсәләр. Алар яшьтәшләреннән бернәрсә белән дә аерылып тормыйлар. Бергәләшеп үсәләр, киләчәккә планнар коралар… Әмма генетик авыру бөтен тормышларын чәлпәрәмә китерә! Алар инлид коляскасына утырырга мәҗбүр булалар!

Моңа карамастан Кунаккуловлар бер дә “җебеп” китмиләр, ә киресенчә, алга таба яшәргә, тырышырга үзләрендә көч табалар. Бергәләшеп йорт җиткерәләр, хәтта авыл территорисендә йөреп торырга үзләренә транспорт та булдыралар.

“Ир-атка 70 төрле һөнәр дә аз” дигән бик атаклы әйтем бар. Кунаккуловлар әлеге әйтемне тормыш девизы итеп куйганнар. Алар оста итеп балта белән эшли беләләр, үзлектән төзелеш нечләлекләрен өйрәнәләр, актив рәвештә спорт беләг дә шөгыльләнәләр, моннан тыш үз хуҗалыкларын да үзләре алып баралар. Болар бит барысы да инвалид коляскасында утырып эшләнелә!

Кунаккуловлар машина алырга хыяллана. Әмма акчалары җитми һәм алар беренче вакытка гына булса да үзләренә йөреп торырга мотоблок алып куялар.

– Урамда йөрү кыен. Шуның өчен өчебезгә бер булсын дип, мотоблок алдык. Аның белән бик уңайлы. Хәзер яңгырдан соңгы кара пычрак та безгә куркыныч түгел. Без бит коляска белән генә якындагы кибеткә дә бара алмый идек. Бу эшкә күршеләрне, я булмаса дусларыбызны җигә идек. Соңыннан кыен да була башлады. Шуңа да кредитка үзебезгә мотоблок алып куярга ниятләдек, – ди Рафыйк Кунаккулов.

Бертуганнарның тагын бер яраткан шөгыле – ул музыка. Фәиз Кунаккулов “гармунда уйнау миңа көч өсти”, дип уртаклаша. Кайчандыр әти-әниләре яраткан, ә хәзер бертуганнар бик теләп башкарган җырлар азга гына булса да проблемалар турында онытып торырга булыша.

– Мин абыйның 50 яшьлек юбилеена тотылган гармун сатып алдым. Фәиз аны кулларына алу белән, ул үзеннән-үзе музыка чыгарды кебек тоелды миңа. Әле шул вакыт урам буйлап бер бабай үтеп бара иде. Ачык тәрәзә аша ул музыканы ишетеп туктаган иде. Үзе дә сизмәстән әлеге бабай Фәиз уйнаганын 3 сәгатьтән артык тыңлап торган иде, – дип сөйли Рафис Кунаккулов.

Бертуганнар авырлыкларны күрмәскә тырышалар. Алар өчесе дә бер хыял белән яшиләр… Кунаккуловлар бердәм булып җыелып, йорт җиткереп куялар. Алар белән бергә бу йортта уртанчы абыйларының тормыш иптәше Гөлфия Кунаккулова да яши. Гөлфия ханым йорт тирәсендә булыша, көн саен бертуганнарны тәмле ризыклары белән сыйлый. Аның үзенең дә тормышы җиҗелләрдән булмый. Туганнары вафат булып бетә, гаиләсе дә таркала… Әмма Рафыйкны очраткач, янәдән үзен хатын-кыз итеп тоя башлый.

– Без монда бергәләшеп инде 3 ел гомер итәбез. Бертуганнар бөтен эшне диярлек үзләре башкара бит, мин инде ашау әзерләү белән шөгыльләнәм, мунча ягарга булышам, су ташыйм. Алар бөтен эшне үзләре эшләргә тырыша, юыну эшләрен дә үзләре башкара.

Кунаккуловлар – күпбалалы гаиләдә тәрбияләнеп үсәләр. Иң олы абыйлары Рәис ничек энеләренә ярдәм-булышлык күрсәткәннәрен искә төшерә. 3 бертуганның сәламәтлекләре яшүсмер вакытта нык какшый. Әти-әниләре аларны операциягә Уфага да, Сибайга да алып бара. Әмма генетик авыру бернинди дә дәвалануга бирешми!

– Алар гади авыл балалары булып үстеләр. Мәктәптә укыдылар, атта йөрергә яраталар иде, бергәшеп көтү дә көттеләр, кичләрен клубка да чыга иделәр. Авырулары ничек-ни дәрәҗәдәкилеп чыккандыр?! Без аларга ярдәм итеп карарга тырышып карадык. Күп кенә табибларга да күрсәттек. Рафиска операция дә ясадылар: аның аякларына металлик пластиналар куйдылар. Ләкин моның бер файдасы да булмады! – ди абыйлары Рәис Кунаккулов.

– Без гаиләдә 7 бала. Мин 7нчесе, иң төпчеге. Абыйларым мине бик яраталар. Алар утын да ярып бирәләр, шундук мотоблок белән аны йортыма китереп тә бирәләр. Абыйларым минем өчен кибеткә дә барып килергә җитешәләр, акча белән дә ярдәм итәләр. Әле бит йорт җиткергәндә дә, алар гел янымда булдылар, – дип сөйли сеңелләре Сания Кунаккулова.

3 бертуган үзләре исә ярдәм сорап йөрергә яратмыйлар. Бөтенесен үзләренең көчләре белән эшләмәкче булалар. Ә ярдәм кирәк: йортларында хәзергесе көнгә кадәр газ юк, шуңа да алар утын әзерләргә мәҗбүр. Моннан тыш урамдагы бәдрәфкә дә йөрергә кыенлыклар туа. Аларның тагын бер хыяллары бар – ул да булса заманча смартфон яисә олы экранлы планшет булдыру. Моның ярдәмендә алар туганнары белән ешрак сөйләшеп тора алырлар иде! “Инвалид коляскасы ул куркыныч түгел, иң мөһиме беркайчан да төшенкелеккә бирелмәскә. Безгә ышаналар!” – дип әйтәләр Кунаккуловлар.

Запись Бертуган 3 инвалид: зарланмыйча газсыз, бәдрәфсез, смартфонсыз яшиләр [видео] впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Айсылу Лерон: «Әйтегез әле, инвалидларны еш очратасызмы?»

Чулпан — Sun, 03 Dec 2017 12:59:05 +0000

Бүген Халыкара Инвалидлар көне. Әлеге көнне үткәрү инвалидлар проблемаларына игътибар юнәлтү, аларның мәнфәгатьләрен, хокукларын һәм иминлеген яклауга багышланган. Айсылу Лерон шушы көн уңаеннан Инстаграм битенә пост керткән. //Tatar today//

Түбәндәге сүзләрне яза ул: “Дөньядагы 1 млрд кеше(!!!) теге яки бу сәбәпләр аркасында башкалар кебек үк тулы яшәү рәвешен алып бара алмый. Мөмкинлекләре чикләнгәннәрнең якынча 100 миллионы – балалар. Һәм бу сан ел саен, юк, көн саен арта гына. Тик проблеманың шул дәрәҗәдә кискен булуын сизәбезме? Әйтегез әле, инвалидларны еш очратасызмы? Күргәнем бар, диярсез. Тик аларның саны миллиардка җиткәнен күз алдына да китермәгәнсездер.
Кайда соң ул миллиард?
Урамдамы алар? Кибетләрдәме?
Ә бәлки алар ресторанда дуслары белән очрашуга җыелгандыр? Юк, кино яисә театрга киткәннәрдер әле!… Анда да юкмы? Ә бәлки бию түгәрәгендә, университетта? Матурлык салонында? Метрода?
КАЙДА СОҢ АЛАР???
Кайда…
Алар сезнең янәшәдә. Сез яшәгән йортның күрше фатирында. “Андый күршем юк”, дип әйтергә ашыкмагыз. Өеннән еллар буе чыга алмаган инвалидларның санын исәпләп чыгарсакмы!… Панель йортлардан торган коробкада гына да алар… Юк, санамыйк. Илебезнең трагедиясе, фаҗигасе бит ул! Кемгәдер бу куркыныч саннар өчен оят булырга тиеш кебек… Тик әлегә оялучы инвалид үзе. Инвалид һәм аны тәрбияләүче, караучы якыннары: “Гафу итегез… Шулайрак килеп чыкты шул”, дип аклана.
Ә җәмгыять… җәмгыять “бу юлысы гафу итәрбез” дигән сымак кылана.
Адым саен акча җыялар!… Лейкоз, остеопороз, дцп…
100 миллион сабыйның ничәсе социаль челтәрдә “яши” икән ләбаса! Таһир, Әминә, Мәликә, Әмир, Диана, Богдан…
Бүген 3 декабрь.
Инвалидлар көне.
Аларның төрлесе бар. Бар үлем белән яшәү арасында көрәшкәне, шул ук вакытта тормышына куркыныч янамаганнары да күп, үзенең нинди авыру белән авырганын аңламаучылар да бихисап, диагнозының җитди булуына карамастан, төшенкелеккә бирешмәгәннәре дә бар…
Алар төрле. Алар безнең янәшәдә.
Минем энем инвалид. Бәхтияр диагнозын белми. Һәм бәлки бик күп инвалидлардан, юк, хәтта сәламәт кешеләрдән дә мең кат бәхетлерәктер дә!
Бүген синең көн, Бәхтияр! Иртәгә дә, алдагы көннәрнең һәрберсе дә синеке!”

View this post on Instagram

A post shared by 💜АЙСЫЛУ ЛЕРОН💜 (@iceluleron)

Запись Айсылу Лерон: «Әйтегез әле, инвалидларны еш очратасызмы?» впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Айсылу Леронның инвалид энесен Казанда нигә сәүдә үзәгеннән куып чыгарганнар?

Эльвира Шакирова — Tue, 23 May 2017 13:12:35 +0000

Шагыйрь Ләбиб Леронның улы, алып баручы һәм блоггер Айсылу Леронның энесе Бәхтияр – тумыштан инвалид. // Татар-информ//

«Бәхтияр сөйләшми һәм акыл үсеше дәрәҗәсе ягыннан бик калыша. Кырыйдан карап торганда сәеррәк тоелса да, ике метр буйлы энем беркемне рәнҗетергә дә, яманлык кылырга да сәләтле түгел. Аның акыл дәрәҗәсе бер яшьлек сабыйларныкы кебек”, – дип сөйләде энесе турында Айсылу Лерон.

Шушы көннәрдә кечкенә кызы һәм Бәхтияр белән «Парк Хаус» сәүдә үзәгенә азык-төлек алырга килгән Айсылуның энесе бервакыт күздән югала. «Башка вакытларда кибетләргә барганда безнең белән җитәкләшеп йөрмәсә дә, бераз читтәрәк йөри, бездән бер дә калганы юк иде. Мин шуңа гадәтләнгән, ерак китми дигән уй белән йөрдем. Кассада акча түләгәндә, биш минут тирәсе аны күрми тордым. Бераздан Бәхтиярне эзли башласам, юкка чыккан. Каршыга очраган кешеләр аны сәүдә үзәгеннән сакчылар чыгарып җибәрүе турында әйтте. Инвалид кешеләргә шундый мөгамәлә бездә», – диде Айсылу Лерон.

Айсылу мәгълүмат үзәгенә килеп: “Минем энем кайда? Аны кем алып китте?!” – дип даулый башлагач, үзенә, тыныч кына: “Без аны чыгарып җибәрдек, чөнки ул сатып алучыларны куркыта”, – дип җавап биргәннәрен әйтте. “Казанда инвалидларга шундый мөгаләмә икән”, – ди Айсылу.

“Татар-информ” хәбәрчесе, әлеге хәлгә ачыклык кертүне сорап, сәүдә үзәгенә шалтыратты. Сәүдә йортының Мәскәүдәге матбугат сәркатибе, килеп чыккан аңлашылмаучанлык турында белешергә вәгъдә итте. Лероннар гаиләсе гаммәви гафу үтенүне сораган очракта, сәүдә үзәге гафу үтенәчәк, дип белдерде ул.

Запись Айсылу Леронның инвалид энесен Казанда нигә сәүдә үзәгеннән куып чыгарганнар? впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Мунчада чабыну буенча чемпионатта инвалидларны кертмәгәннәр

Редактор1 editor1 — Wed, 07 Dec 2016 07:47:49 +0000

«Җиңел пар белән!» Мунчадан себерке белән парланып чыккан инвалидлар бер-берсенә әнә шулай дип теләк телисе иде дә. Тик сихәт алып китәсе урынга алар аңлашылмаучанлык, битарафлык белән очраштылар.

Эш шунда ки, сишәмбе көнне Татарстан инвалидларының физкультура-спорт җәмгыяте “Адмиралтейская” сәламәтләндерү үзәгендә рус мунчасында чабыну буенча Казан шәһәре чемпионатын уздырырга тиеш иде. Моның өчен алар бушлай мунча керү мөмкинлеген сорап, “Комбытсервис”ка хат юллаганнар. Әлеге җәмгыятьнең җитәкчесе Әмир Бариев сүзләре буенча, мунчага керү өчен рөхсәт алынган һәм билгеләнгән көнне инвалидлар ярышка дип әзерләнеп тә килгән. Тик менә ярыш уздырылмады, мунча керелмәде, дигәндәй, мөмкинлекләре чикләнгән кешеләрне сәламәтләндерү үзәгенә кертүче генә булмады. Дөресрәге, килешү буенча, мунчага бушлай ун кеше генә керә ала дип аңлатканнар аларга. Ә калганнарга 450 сум күләмендә түләп керергә туры киләчәк, диделәр.

– Беребез бушка, беребез акча түләп керә алмый бит инде. Шуңа күрә мин үзәкнең администраторларына, йә барыбыз да керә, йә беребез дә керми, дип әйттем. Бу чарага бик җитди килеп әзерләнгән идек югыйсә. “Зенит”, “Динамо” командаларыннан спортчылар да килде. Мәскәүдән дә махсус чакырылган кунакларыбыз бар иде. Әмма ике сәгатьлек мунча бәйрәменә дип килгән җирдән менә шундый тамашага тап булдык. Әлеге мунчага өченче ел йөрибез инде, тик моңа кадәр мондый хәлдә калганыбыз юк иде, – ди Әмир Бариев.

Әлеге ситуациягә карата икенче якның да фикерен тыңладык.
– Бездә ун кешене генә үткәрергә дигән килешү бар. Шуңа күрә мин гомумкагыйдәләргә каршы килеп, барысын да бушка кертә алмыйм. Аннан соң ул акчалар администратор кызның кесәсеннән чыга дигән сүз бит. Шунысын да әйтәсе килә, килүчеләрнең алтысы инвалид түгел иде. Мондый ситуацияне күреп, алары тиз генә кайтып та китте. Дөрес аңлагыз, без инвалидларга каршы бер нинди дә закон боза торган гамәлләр кылмыйбыз. Керсеннәр, юынсыннар. Әмма аларның җитәкчеләре үзе белән дә таныштырмады, рөхсәт кәгазе, документлар күрсәтүдән дә баш тартты. Мондый эшләр сүздә генә эшләнелми. Һәр нәрсәнең үз тәртибе бар.

Килешү буенча, ун кеше беренче катта урнашкан мунчада юынырга тиеш иде. Ләкин җитәкчеләре, мин килеп җиткәнче, егермеләп кешене икенче каттагы вип-бүлмәләргә кертеп, урнаштырып та куйган. Мөмкинлекләре чикле кешеләр кызганыч булса да, җитәкчеләренең мондый кыланмышларын күрә торып, үз кесәмнән акча да чыгарып бирәсе килми, – дип аңлатты безгә куркынычсызлык хезмәте башлыгы Леонид Юрьевич.

Әлеге рөхсәт кәгазе турында Әмир Абдулловичның үзеннән дә сорадык, Тик ул ни сәбәпледер, бу сорауга ачыклык кертергә теләмәде. «Рөхсәт алынган, тагын ни кирәк?» – дип кенә җаваплады. Ике арада килеп чыккан аңлаешсыз хәл церебраль параличлы кешеләр күңелендә тагын да ямьсезрәк эз калдыргандыр, әлбәттә. Бинага елмая-көлә килеп кергән бер төркем ир-атлар соңыннан башларын салындырып, кайсысы кая таралышып та бетте.

Шәһри Казан

Запись Мунчада чабыну буенча чемпионатта инвалидларны кертмәгәннәр впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Казанны паралимпия ярышлары башкаласы итәргә телиләр, ә инвалидларның арбалары, киемнәре дә юк [фото]

Редактор1 editor1 — Sat, 03 Sep 2016 11:09:30 +0000

Татарстан Дәүләт шурасы депутаты Ольга Павлованың Чаллы инвалидлары белән очрашунда инвалидлар үзләренең авыр хәленә зарланса, депутат Казанны Русиянең инвалид спортчылар ярышлары башкаласы итү турында сөйләде.//Азатлык радиосы//

Чаллының инвалидларны тернәкләндерүче “Изгелек” үзәгендә узган очрашуны Татарстан Дәүләт шурасы депутаты Ольга Павлова оештырган. Ул үзе Казанда яши, шуннан депутат булып сайланган.

Очрашуга Чаллы инвалидларының арбалы баскетбол такымы да чакырылган иде. Шушы такымның тренеры Елена Тимофеева инвалид спортчыларның авыр хәлен бәян итте. Чаллы такымының киемнәре тузган. Аны яңартырга акчалары юк. Хакимият тә булыша алмый икән.

Елена Тимофеева

Инвалид баскетболчыларга заманча спорт арбалары да кирәк. Мондый арба бәясе бер миллион сум тора, диделәр. Тренерларга да түләү булмаган. Чаллы хакимияте әлеге чыгымнарны күтәрергә теләми. Инвалидлар депутат Павловага шундый зарлануларын җиткерде.

Ольга Павлова үз чиратында бу күренешкә нинди дә булса бәя бирә алмавын, шулай да булышырга нияте барлыгын белдерде һәм зуррак күләмдә эш башларга тәкъдим итте.

Ольга Павлова

“Русия паралимпиячеләре бик авыр хәлдә калды. Шушы вазгыятьтә Казан аларның партнерлары була ала. Моның өчен безгә Татарстан президенты Рөстәм Миңнехановка мөрәҗәгать итәргә кирәк. Казан, гомумән, инвалидлар спорты буенча алдынгы рәттә булырга тиеш. Чөнки биредә Универсиададан калган менә дигән спорт корылмалары, биналары бар. Алар “мир” белән төзелде. Чит илләрдә инвалидларга, инвалид спортчыларга игътибар зур. Алар ярышларга килгәндә тулы бер автобус булышчы хезмәткәрләр дә килә. Инвалидларның утырган арбаларына исләрең китәрлек. Ә бездә әле проблемнан күп нәрсә юк. Хәтта инвалидлар үз проблемнары турында кая да булса мөрәҗәгать тә итә алмыйлар.

Әйе, олимпиячеләребез ягыннан режим бозулар булды. Мәсәлән, спортчы җепселләрен өзә. Табиб ниндидер дарулар билгели, аны дәвалый. Ләкин шул вакытта нинди препаратлар кертүе хакында белдерми. Ә табиблар бу препаратлар хакында әйтеп торырга тиешләр. Нәтиҗәдә безне уеннардан читләштерделәр. Менә шундый җәнҗаллардан соң инвалид спортчыларга борылырлар, яңарыш чоры башланыр, дип уйлыйм. Инвалид спортчылар белән булачак яңарышны Татарстан башкаласы Казан белән бәйлим, Татарстан паралимпиячеләре шушы уңайдан республика президентына мөрәҗәгать итәргә тиешләр”, диде депутат Павлова.

Фото: www.rezeptsport.ru

Запись Казанны паралимпия ярышлары башкаласы итәргә телиләр, ә инвалидларның арбалары, киемнәре дә юк [фото] впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..