Илшат Яппаров татар-башкорт эстрадасының популяр җырчысы гына түгел, оста алып баручы да. Ул бәйрәмнәрдән тыш, “Туган тел” каналында “Татлы тел” тапшыруын алып бара. Без җырчы белән бу темага әңгәмә корырга булдык, ризык пешерүгә кагылган сорауларыбызны бирдек. 

– Илшат, еш ашарга пешерергә туры киләме? Нинди ризыклар күбрәк әзерлисез?

– Вакыт булганда ашарга пешергә яратам мин. Көн дә пешерәм дип әйтәмим, әмма атнасына ике, өч тапкыр әзерлим. Кайбер вакытта кызым Алсуны алам да, аның белән икәүләп кайнашабыз. Төрле ризыклар пешерәбез. Иртән омлет, боткалар. Төшке ашка ризык әзерләмим, чөнки кафеларда тукланырга туры килә, ә кичә һәрчак иттән “вторые блюда” пешерәм.

– “Коронное блюдо”гыз нинди?

– “Коронное блюдо” – шашлык. Мин шашлыкны төрлечә мариновать итәм. Үземнең бер ысул бар һәм иң тәмлесе менә шул. Шулай ук “коронное блюдо” минем хашлама. Бик яхшы килеп чыга.

– Шашлык мариновать итүнең серен безгә дә әйтәсезме?

– Шашлыкны мин менә болайрак мариновать итәм: башта ит алам (төрле ит булырга мөмкин), үземә кирәк булган зурлыкта турыйм, күп итеп суганны түгәрәкләп кисәм. Аннары кәстрүл төбенә шул суганны сыгып салам, аның өстенә ит һәм тагын суган салам. Шул суганда ит 1 тәүлек торырга тиеш. Аннары учак ягып, итне генә шампурларга тезәм, шул ит өстенә тоз, борыч һәм тәмләткечләр сибәм. Әмма мин алар белән артык мавыкмыйм, чөнки суганның бөтен тәмле тәме иткә кергән була.

View this post on Instagram

A post shared by ТАТАРЧА РЕЦЕПТЛАР, РЕЦЕПТЫ (@tatar_ashlary)

– Илшат, “Татлы тел” тапшыруын ничек алып бара башладыгыз? Аңа ничек әзерләнәсез?

– “Туган тел”нең директоры Азат Вахитов инстаграмда пешергәннәрне күргән дә, мине һәм Мирхәт Гайсинны чакырып алды. Шулай икәү программаны алып бара башладык. Азат Вахитов әйткәнче, миңа бу фикерне Лилиана Илназарова да җиткергән иде.

Без ул тапшыруга әзерләнеп тормыйбыз. Мирхәт белән киләбез дә, шунда кунак белән танышабыз һәм шунда ук импровизация башлана. Алдан сценарий язып торган юк.

– Гастрольләрдә ризыклар әзерлисезме? Кафеларда ашыйсызмы? Ашау ягын кем кайгырта?

– Гастрольләрдә йөргәндә ризыклар әзерләргә туры килә. Кайсыбер чакта атналарга чыгып китәбез, вакыт булганда анда торбалар пешерәбез, шул ук шашлык та булгалый. Вакыт булмаганда кафеларда гына ашыйбыз. Күмәкләп кайгыртабыз. Бергәләшеп сөйләшеп, килешеп, берәрнәрсә пешереп ашыйбыз. Команда белән эшлибез. Бердәмлектә көч.

– Камыр ризыкларын да әзерли беләсезме?

– Камыр ризыкларын әзерли белмим. Беркайчан да әзерләгәнем юк. Аларны минем әнием бик тәмле пешерә. Аннан да тәмлерәк пешерүчене белмим.

Запись “Мирхәт белән киләбез дә…”: Илшат Яппаров “Татлы тел” тапшыруының серләрен ача впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Илшат Яппаров татар-башкорт эстрада җырчысы гына түгел, бик оста тамада да икән. Инстаграмда туйлар алып бараганын күреп калдык та, үзе белән бу темага әңгәмә корырга булдык. Ничек тамада булып китүе, ул алып барган туйларның үзенчәлеге, аларга ничек әзерләнүе хакында сораштык. 

– Илшат, ничек тамада булып эшләп киттегез?

– Мин 2002 педагогия көллиятендә укуымны тәмамладым да, авылга мәктәпкә эшкә кайттым. Кайттым да, шундук җырчы булып китә алмадым. Җырчы булу өчен күп акча кирәк. Ә акчаны кайдан алырга? Укытучының хезмәт хакына җырлар сатып алып, аранжировка эшләтеп булмый. Мин туйлар, бәйрәмнәр үткәреп йөри башладым һәм әлегәчә бу эшемне яратып дәвам итәм.

View this post on Instagram

A post shared by Ильшат Яппаров (@ilshat_yapparov)

– Сез алып барган туйларда иң күбе ничә кеше иде?

– Иң күп кунаклы туй – татар-казах туе булды. Анда 200 артык кеше иде. Аны без 2 кеше алып бардык, ягъни мин һәм казах тамадасы. Бик кызыклы һәм үзенчәлекле туй булды. Анда без казах һәм үзебезнең башкорт-татар йолаларын исәптә тотып эшләдек. Алар өчен бик эчтәлекле туй булды, безгә дә ошады.

– Сезнең нинди үзенчәлегегез бар?

– Беренчедән, мин алып баручы һәм эстрада җырчысы. Икенчедән, мин 3 телдә дә сөйләшә беләм. Ул башкорт, татар һәм рус телләре. Шулай ук мин бөтен алып баручылар кебек җырлыйм, баянда уйныйм, гомумән бөтен нәрсәдә уйный беләм, бии генә белмим.

– Туйларга ничек әзерләнәсез?

– Туйларны алып барганда һәрбер клиентка үзенчәлекле якын киләм. Китаптан, журналдан, открыткадан укып чыгып, шигырьләр сөйләмим. Үземнең башка нинди уй-фикерләр килә, шуны әйтеп, шуны сөйлим. Бу тантаналарда мин үземне тамада кебек түгел, ә кунак кебек хис итәм күбрәк. Әйтерсең лә, мин аларның бер гаиләсеннән. Читтән генә “мин тамада, мин шундый җырчы” дип, йөрергә ярамый. Кунаклар белән бердәмлектә җырларга, уйнарга, көлергә кирәк. Шунда гына туй уңышлы була.

Туйга кадәр яшьләр белән очрашасың да “ниндиерәк стильдә бәйрәмегезне күрәсегез килә?” дип сорыйсың, ә алар “күбрәк конкурслар, уеннар, чөнки анда яшьләр күп була” диләр. Күп алып баручылар болай эшләп ялгыша, чөнки туйларда яшьләр генә булмый бит, өлкәнрәкләр дә була. Шуңа гореф-гадәтләрне, йолаларны онытмаска кирәк. Туй өлкәннәр өчен дә, яшьләр өчен дә булырга тиеш. Мәсәлән, электән килгән йолаларны, ягъни килен биетү, чәк-чәк сатуны яшьләр кирәкми диләр. Аннары өлкәнрәк апалар килеп: “Ник шулар булмады?”, дип сорыйлар. Шуңа күрә яшьләр белән очрашкач, мин бу йолаларны программага кертергә кирәк икәнлеген аңлатам.

– Күп җирдә туй йолалары аерыла бит, бу очракта нишлисез? 

– Әйе, гореф-гадәтләр төрле җирдә төрлечә. Менә Татарстанда да туй үткәрергә туры килде. Мәсәлән, бездә бит инде киленне подноста биетәләр һәм акча ыргыталар. Ә татарларда андый әйбер юк. Шулай ук бездә чәк-чәк саталар, ә сездә сатмыйлар бугай. Кайдадыр килен балы, ә кайдадыр кияү балы бар, пар казлар һәм башкалар…  Алай гына да түгел, хәтта Башкортстанның төрле районында төрлечә, шуңа алдан сөйләшәм. Әти-әниләре белән дә күрешергә мөмкинмен. Шулай итеп йолаларны дөрес итеп үтәргә тырышабыз.

Запись “Өлкәннәр өчен дә, яшьләр өчен дә булырга тиеш…” – Илшат Яппаров туйларны ничек алып баруы турында әйтте впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Татар-башкорт эстрада җырчысы Илшат Яппаров әле дә концерт сезонын дәвам итә. Төшенкелеккә бирелмичә, иҗатка каян көч алганын җырчының үзеннән белештек.

“Төшенкелеккә бирелмәскә, вакытымны юк-барга уздырмаска, мин һәрвакыт үз өстемдә эшләргә яратам. Спорт – иң уңайлы, шул ук вакытта, иң файдалы кулланма, миңа калса. Спорт белән ныклап шөгыльләнә башлаганыма әллә ни күп вакыт үтмәсә дә, мин инде аны яратып, үз итеп өлгердем. Бар булган, шашып торган көч һәм дәрт-дәрьям нәкъ шушыннан.

View this post on Instagram

A post shared by Ильшат Яппаров (@ilshat_yapparov)

Мин спорт белән шөгыльләнә башлаганда, күпләр: “Хәтта башларга да кирәкми, файдасыз”, диде. Шунысын да әйтергә кирәк, кечкенә чакта мин спортны яратмый идем, йөгерүдә дә азактан икенче, йә өченче килә идем.
Спорт белән шөгыльләнә башлавыма якынча 1,5 ел. Бөтен кеше шөгыльләнгәндә, мин дә шөгыльләнеп карыйм әле, дип уйладым да, фитнес залга йөри башладым.

Үземне текә спортчы диеп әйтә алмыйм, әмма тырышлыгым, ихтыяр көчем, тренерым ярдәме белән, билгеле бер нәтиҗәләргә ирештем. Хәрәкәттә – бәрәкәт. Спорт белән шөгыльләнегез, авырмагыз”, дип уртаклашты җырчы Ильшат Яппаров.

View this post on Instagram

A post shared by ⚡️TATAR TODAY агентлыгы⚡️🌍 🔊📺 (@tatar_today)

Запись Җырчы Илшат Яппаров төшенкелеккә бирелмәс өчен гади ысул куллана впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Шушы көннәрдә җырчы Илшат Яппаров “Синсез үтә гомер” дип исемләнгән җырын тәкъдим итте. Бу җырның тарихы, концерт сезоны, җәй көне ничек ял итәргә җыенуы хакында җырчы Tatar todayга сөйләде.

– Илшат, бу концерт сезонына нинди йомгаклар ясадыгыз, канәгать калдыгызмы? Киләсе сезонга нинди планнар билгеләдегез?

–      2018 елдан хәзерге вакытка кадәр без Гүзәл Әхмәтова белән “Бәхет күпере”, дип исемләнгән проектта бергә эшләдек. Башкортстан буйлап гастрольләрдә йөрдек. Бу халык өчен гадәти булмаган күренеш булды. Ни өчен дигәндә, Гүзәл Әхмәтова да, мин дә моңа кадәр аерым җырлый идек. Шуны әйтергә кирәк, хәзер халык бездән дуэтлар сорый башлады, чыгыш ясарга чакырганда да бергә күрергә телиләр. Шуңа күрә, без уйладык та, алдагы елда да шул проектны дәвам итәргә булдык. Әйе, без бу сезоннан канәгать, әмма киләчәктә тагын да тырышырга кирәк, бер генә урында торырга ярамый. Шуңа күрә, киләсе сезонга әзерлек эшләрен инде башлап җибәрдек.

https://www.instagram.com/p/BvJNPdcgvKb/

–      Җәй көне ничек ял итәргә, көч тупларга җыенасыз?

–      Җәй көннәрендә мин авылга кайтып, рәхәтләнеп ял итәргә яратам. Саф һава, яңа савылган сөт, тәмле ит. Һәр кич утта төрле ризыклар пешерәбез, бакча эшләрендә әнигә ярдәм итәбез. Ял ул Турция дә, Египет та түгел, ә авылга кайтып, абый-апалар, дуслар-туганнар белән. Елга буена чыгып, балык тотып, төрле ашлар пешерүгә нәрсә җитә? Бу минем өчен иң зур, матур ял. Мин аннан көч алам.

–      Җырларны ничек сайлыйсыз? Җыр әзер булгач, иң беренче кемгә тыңлатасыз?

–      Берәр автордан, композитордан җыр алам икән, мин аны тыңлыйм, ул җырлаганда ук күңелгә керсә, димәк, бу җыр хит.

Җыр сайлаганда тагын бер нечкәлек бар, бөтен җыр да, бөтен кешегә дә килешми. Шуңа күрә, мин җырларны алып, өйдә 2-3 көн җырлап карыйм, гармун тарткалап, җырлап утырам. Чыннан да җырлый алганда гына, үземә алам. Җырларны иң беренче гаиләм ишетә. Аннан якын дусларыма, туганнарыма җибәрәм. Алар “җыр әйбәт, Илшат молодец” дип әйтсә, димәк чыннан да әйбәт.

View this post on Instagram

A post shared by Ильшат Яппаров (@ilshat_yapparov)

–      “Синсез үтә гомер” җырының тарихы нинди?

–      Ул җыр өчен мин аның авторы Рәүфә апа Нурмөхәммәтовага рәхмәтлемен. 2007 елларда гастрольләрдә йөргәндә ул миңа диск бирде. “Илшат, менә монда ике җыр. Беренчесе – синеке, икенчесен Уфага кайткач, бер кызга бирерсең”, ди. Мин кайтып барганда бу җырларны тыңларга булдым. Үземнекен тыңладым, яхшы җыр, дим, икенчесен тыңладым, шундый күңелгә ятты ул җыр. Рәүфә апага шалтыраттым да, икенче җыр ныгырак ошады, дидем. “Әйдә теге кыз белән алышабыз? Уфага кайтам да, беренче җыр синеке, икенчесе – минеке дип әйтәм”, дидем. Рәүфә апа көлде инде. Уфага кайткач, теге кызга дөресен сөйләдем. Ул беренче җырны алды, хит эшләде. Мин “Синсез үтә гомер” җырын алдым.

Аңа яхшы аранжировка эшләп, стилен үзгәртеп, репертуарыма кире кайтардым. Бу дөньяда дөреслекне яратам, ялгышырга язмасын иде”.

Запись Эстрада җырчысы Илшат Яппаров: “Бу дөньяда дөреслекне яратам, ялгышырга язмасын иде…” [видео] впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..