Ул шундый хатын икән – ифтар ашлары вакытында төрле мәчетләргә йөреп, арурак ирләр аулый. Күзе төшкән иргә сагыз булып чат ябыша да, инде артыннан калмый ди. Минем ир намазларга йөри, шунда эләккән дә инде димәк. Әйтәм бит, өйгә кадәр шалтыратып, иреңне бир дип янауга ук барып җитте.

Мине дә ирем берара яулык бәйләтергә тырышып карады. Бәйлә дә бәйлә, бәйлә дә бәйлә. Минем әлегә бәйлисем килмәде. Намазга басмасаң, яулык бәйләмәсәң, мин синнән китәм дип ныклап кисәтте. Ләкин мин моңа әзер түгел идем. Үзем еш кына сырхауханәләрдә ятып чыгам, сәламәтлегем какшаган инде. Миннән башка болар ниләр кыланып ятканын җиткереп торучылар бар.

Телефоннан шалтырата башласам, минем борчыма дип кенә кычкыра, балалар шалтыратсалар да шулай дип әйтә. Күзе-башы тонып чапты инде. Шалтыратмагыз дип акыргач, беребез дә шалтыратмыйбыз. Ләкин аннары үзе кайтып: “Шалтыратмыйсыз да, хәлне дә белүче юк, мин сезгә кирәк түгел икән…” – дип, чынлап торып үпкәли. Аннары әйберләрен җыеп, үпкәләп чыгып китә.

Гел менә шулай истерикага бирелеп, артисланып, бөтен нервымны ашап яши. Чыгып киткәч, берәр атнага юкка чыга да, аннары өйгә кайтып куна, башта бер чалбары кайта, аннары ике трусигы, аннары күлмәге – шулай итеп, әкренләп ташый-ташый, өйгә тулысынча кайтып бетә. Аннары әзрәк кенә тора да, яңадан чыгып китә.

Чыгып китеп, кайтып йөрүләренә үзем дә ияләштем, тыеп тора алмаячагымны күптән аңлаган идем. Күңелем белән җибәрдем инде мин аны. Кайтса – кайта, китсә – китә. Мин үз тормышымны карыйм, балаларымны тәрбиялим.

Мәхәббәтебез дә бетмәгән иде. Теге сөяркәсе яулыклы булганга микән, аның белән никах укытырга җыенып йөри башлады. “Син әллә теге б…ңә өйләнергә йөрисеңме?” – дидем. “Әйе, җыенам, синнән рөхсәт сорарга кердем”, – ди. Өстемә кайнар су сипкән шикелле әллә нишләп киттем. Үземне-үзем кулда тотарга тырышып: “Минем рөхсәтем юк. Ә мин намаз укый башласам, син башка хатын алмаячаксыңмы?” – дим. Юк, алмыйм ди.

Миңа аңлатырга тырышты: дин буенча, дини хатын – ирнең иманының яртысы, имеш. Янәсе, дини хатын алса, ирнең иманы арта. Мин башка хәзрәтләрдән сорадым – мондый хәдис юк дип әйтәләр. Беренче мәртәбә чыгып киткәндә дә, мин аны юлларыңа ак җәймә дип чыгарып җибәрдем. Барыбер кайтачаксың бит дидем.

Аерым фатир арендалап, миннән аның адресларын яшереп, ныклап әзерләнеп чыгып киткән иде инде ул. Кайтмыйм, мин бөтенләйгә чыгып китәм дип китте ул. Беркемне дә мәҗбүр итеп булмый. Аннары ул дингә ныклап кереп китеп, хаҗларга барып кайтты, әзрәк тынычланды. Барыбер кайтып-китеп йөрүләрен дәвам итте. Миңа танышларыбыз аның адресын да табып бирделәр.

Ләкин мин аны эзләмәдем дә, йөрмәдем дә. Анда ниләр эшләп, котырып яталардыр – мин белмим, беләсем дә килми. Укы син намазыңны, укыма димиләр бит. Менә безнең әбиләр дә тыныч кына итеп, Аллаһы тәгалә ризалыгы өчен укыган. Мич артында гына эшләнде бу, кеше күрмәде дә, ишетмәде дә. Хәзер бит намаз укыйлар да, бу гамәл белән мактанып йөрүчеләр күбәйде. Минем ирдә дә шундый нәрсәләр башланды.

Мин үзем дә дин белән, хәдисләр белән кызыксына идем. Әби-бабай белән үскәч, дин сабаклары барыбер кермичә калмый. Дингә уңай мөнәсәбәттә мин, хәтта намазлар да укый беләм. Ирем киткәч укыйм, үземә кирәктә укыйм. Аллаһы Тәгаләнең барлыгына һәм дөреслеккә ышанам. Кабул итәр дим, кайчан укысам да. Мәчеткә йөреп, үземне күрсәтеп кенә йөрмим һәм бөркәнмим. Ләкин хәзер мәчетләрдә бер төрле сөйләп, икенче төрле эшләп, башкача яшәүчеләр дә күбәйде. Әйтик, җидесен уздырырга ярамый диләр, ә үзләренә килеп терәлгәч, уздыралар. Туган көннәр бәйрәм итәргә ярамый диләр, ә үзләре бәйрәм итәләр.

Иремнең сөяркәсе бик хәйләкәр, бик мәкерле. Үзенең ире белән утыз ел яшәп аерылган хатын ул. Ире менә дигән кеше булган югыйсә. Шул гомер яшәп, бу хатынга бармак белән дә чиерткәне булмаган, “их” диеп бер авыз сүз дә күтәрелеп әйтмәгән. Ире яраткан үзен, күтәреп кенә йөрткән. Бу хәлләргә түзмичә, ахыр чиктә мин ул хатынның телефонын табып, беркөнне иртәнге якта шалтыраттым.

Алла хакы өчен, мин әйтәм, без гомер буе бик авырлык белән генә яшәдек, минем иремне югалтасым килми, кагылма син аңа, тынычлыкта калдыр, зинһар, дидем. “Син нәрсә, миңа ирең кирәк түгел, машинасы да, фатиры да, өе дә кирәми. Җаны да кирәкми, малы да кирәкми – үзеңә булсын ирең!” – дип ныгытып әйтте. Үзе минем ирем белән йоклый, акчасын сава, машинасына утырып йөри, ә шулай дип тора. Читтәрәк өй салабыз, анда мунчабыз да бар. Шул мунчаларга кадәр барып йөри. Ә иремнең артыннан “ирлек көче чамалырак, акчасы да азрак шул” дип сөйләп йөри икән әле. Булса да булыр икән шундый икейөзле кеше.
Ф., Әлмәт шәһәре.

Запись “Ифтар вакытында мәчетләргә йөреп, арурак ирләр аулый торган хатынга минем ирем дә “капты”….” впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Минемчә, гел алай түгел ул. Мәхәббәт күп төрле буладыр дип уйлыйм. Башта берсен үлеп яратасың, аннан икенчесенә гашыйк буласың. Тормыш үкенечле булмасын дисәң, кеше сүзенә карамаска, билгесез киләчәктән курыкмаска кирәк икән ул. Бу сүзләрне үземнең тормыштан чыгып әйтәм мин.

Ришат белән 2 ел ярым очрашып, нык яратышып өйләнешкән пар идек. Артымнан егетләр күп йөрде. Ул мине берәүгә дә бирмәде, бер адымга да калмыйча, күңелемне яулап алырга тырышты. Шуның белән мине үзенә каратты да. Хисләребез көчле булганын күреп торсалар да, ике яктан да әниләр безнең кушылуга башта каршы булдылар. Авылда шулай бит инде ул – һәрбер нәсел үзен башкалардан югары тоткан була, үзләреннән калган башкалары җыен вак-төяк.

Аныкылар мине тәнкыйтьләде, минекеләр Ришатны булдыксыз, гаилә тота алмас дип сөйләделәр. Шул сүзләр аркасында, белмим, ничә тапкыр үзебез тавышланышып, ничә тапкыр тагын дуслашканбыз икән? Ләкин без каршылыкка бирешмәдек, барыбер бергә булабыз, арага кеше сүзе кертмибез, хәтта әниләрнекен дә дидек. Ни дисәләр дә, туйга барып җиттек, гаилә кордык, яши башладык.

Туйдан соң, авылдан китеп район үзәгендә кеше фатирында акча түләп тора башладык. Мин бер шәхси эшмәкәрнең сәүдә оешмасында хисапчы булып эшли башладым. Ә Ришат, үзе әйткәнчә, укымаса да, беркайчан да эшсез тормады. Эшли белгән егетләр белән оешып шабашкага йөрделәр. Заказлары өзелеп тормады, чыннан да, гел эштә булдылар. Җәй җитсә, бура бурадылар, кышкылыкта йортларның эчке ягында эшләделәр.

Бер елдан улыбыз туды, шулай матур гына тормыш башланып китте дигәндә генә… Язмыштырмы, өйдә ике ел утырып, улыбызны балалар бакчасына биреп, яңадан эшли башлаган чор иде. Кайгы көтмәгәндә килде. Ял көннәрендә әниләргә бергәләп кунакка кайта идек, яки мин улым белән генә кайтып килә идем. Җомга китәм дә, якшәмбе киләм. Ә ул көнне өйгә никтер шимбә кич кайтырга булдым. Ачып керүгә ишек төбендә торган иремнең кроссовкасына, янында кечерәк бүтән кроссовкага күзем төште. Бигрәк бәләкәй кроссовка дип уйлап куйганымны хәтерлим.

Әле артыгын уйламыйм да бит, берәр иптәше белән ашарга кергәннәрдер, суыткычта ни бар иде соң әле анда дип искә төшерәм. Башта тыныч кына атлап аш бүлмәсенә кердем. Юк болар. Шуннан йокы бүлмәсенең ишеген ачып җибәрдем. Ирем бер хатын белән маташып ята! Иремнең хыянәтенә бер шаккатсам, сөяркәсенә карап икенче аптырадым, иремнең дустының хатыны иде ул! Мондый хәлдә төрле кеше үзен төрлечә тота. Кемдер сөяркәгә ташлана, чәчләреннән йолкый, чыраен тырмый. Икенче берәүләр исә сөяркә каршында ире белән талаша башлый. Минем икесенең берсе белән дә аңлашып утырыр хәл булмагандыр инде. Ул вакытта ниләр кичергәнемне аңлатып бетереп булмый. Икенче көнне үк, кеше сүзе дип тормадым, аерылышырга гариза язып чыктым.

Бик авыр булды инде. Үпкә белән бергә рәнҗүе дә, ачу килү дә – барысы бергә кайнады.
Шул көннән соң башка берәүгә дә борылып карый алмас кебек идем. Вакыт барысын да төзәтә икән. Ялгызлыкта бер ел да яшәмәдем дияргә була, Ленар белән таныштым. Бер дә өйләнмәгән кеше булса да, аерылышкан хатын, чит кеше баласы дип тә тормады. Икебезне берьюлы яратты, мин дә сизмәстән гашыйк булдым.

Миннән соң хыянәтче Ришат та дә озак йөрмәде. Районга кайткан бер хатынга йортка кергән диделәр. Ярар, бәхете шунда булсын инде. Юк, каргамыйм, нәрсәгә шул хайван өчен өстемә начар эш алыйм әле! Шунысы кызык, Ленар белән яши башлаганнан бирле Ришат булмаган да кебек.

Ришат күренеп йөрмәгәч, улыбыз да аны бик тиз онытты. Әйе, тормыш дәвам итә. Яңа ирем Ленар белән бергә яшәвебезгә менә инде 8 ел булды, уртак кызыбыз туды. Өрмәгән җиргә дә утыртмый, улым тулысынча диярлек аның карамагында. Бүгенгә мин аны бик яратам, ә инде алда ниләр буласын кем белгән, планнар корганым юк. Ничек бар, шулай яшәргә инде. Уйлыйм да, әле ярый шулай килеп чыккан, дип куям. Алдашып яшәп гомер уздырмадык, хыянәтне үземә күрергә язды. Аерылышканга гел үкенеп утырганым юк әле. Тормыш дәвам итә икән ул.

Кадереңне белмәгән кешегә табынырга кирәкми, барыбер үз бәхетең килеп чыга. Уртак балалар, көндәлек тормыш алып бару, бер-береңә хөрмәт – менә шунда ярату мәхәббәт яши. Иң кирәге әнә шул. Үзем әлләни өлкән яшьтә булмасам да, бүген мәхәббәт утларында йөрүче яшьләргә әйтәсем килә: бер-берегезне яратсагыз, ышансагыз, курыкмыйча өйләнешегез, кеше сүзенә карамагыз, калганын тормыш үзе көйли ул. Ни генә булмасын, тормыш безне үзе өйрәтә.

Ләйсән сөйләгәнне Алсу Сабирова язып алды.

Запись “Ишекне ачуга ирем бер хатын белән маташып ята… дөньям челпәрәмә килде” впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Бергә табабыз дип тә бик кызган иде әле ирем, әмма белешә торгач, кыйммәтсендек шул. Ул акчага кирәклерәк әйбер алырбыз, дип уйлаштык. Үзебезнең районда гына таптым, ирем бала белән икебезне кулларында гына күтәреп алып чыкты инде. Кайткач та бар да әйбәт булды. Мин шат, ул шат, без бик бәхетле идек. Биш ел шулай яшәдек. Бу вакыт эчендә төрлесе булды инде арада. Шактый кызу кеше ул минем. Әмма ачуланышсак та, арага башка хатын керер дәрәҗәдә түгел дип уйлый идем. Дөресрәге, алай да булырга мөмкин дип, башыма да китермәдем. Ә ул безнең арада шактый вакыт яшәгән икән инде.

Гел шулай бит ул, яңалыкны яндагы хатын иң соңыннан гына белә. Мин ул хатынга бик гаҗәпләнәм инде. Башына яулык бәйләп йөри ул, белгән кешеләр аны еш кына мәчеткә дә бара, диләр. Нинди дин соң ул шундый, гаиләдән ирләрне алып китәрдәй булгач, баланы көн дә әтисен күрүдән мәхрүм итәрлек булгач? Аңа ияреп булса кирәк, ирем дә хәзер мәчеткә йөри ди бугай. Әллә ничә танышым әйтте инде, синекен дә күрдек, чыгып бара иде, диләр. Минеке түгел шул ул хәзер! Миңа карамый да! Дине кушмый торгандыр инде, зур гөнаһтыр.

Ул хатынның вконтактеда бите бар. Күрәсем килмәсә дә, йөрәгем сызганда кайчак кереп-кереп карыйм шунда. Фотолар куймаганмы, ниләр яза микән, дим. Фотоларын куймыйлар алар, әмма яза инде ул, “бер хыянәт иткән ир, гел йөриячәк, андыйларны гафу итеп булмый” ише сүзләрне күп яза. Миңа төрттереп шулай язып куя торгандыр инде. Ул да белеп, сизеп тора бит инде минем аның битенә керәсен, булганнарны укыйсын.

Берничә ай шулай китеп кенә яшәде ирем. Ни ул, ни мин аерылышырга бирмәдек. Әле хәзер дә, үзе бирмәсә, мин уйламаган булыр идем. Танышларым арасында: “Кит моннан, шуны көтеп ятасың мени?” – дип гаҗәпләнүчеләр бар. Чыннан да, күпчелек кеше хыянәтне кичерә алмый икән. Белмим. Мин бәлки кичергән дә булыр идем. Гафу үтенеп кайтса, керткән дә булыр идем. Бала хакы бар бит, улым әтисен ярата. Ләкин әтисе кайтмый бит! Ә мин тавышланып, ул хатын белән сөйләшеп йөри торган кеше түгел. Талаша-талаша алып кайтып утырткан ир – ир була ди мени инде? Яшәү яме булмас бит алай. Күптән түгел ирем гариза язган, аерылышуыбызны сорый икән. Яраткан иреңнән менә шулай баш тартулары никадәр авырттыра торган, йөрәкне какшата торган әйбер икәнен, белсә, башыннан узганнар гына белә ала. Менә ничәнче аемны мин хәзерге белән дә, киләчәк белән дә яшәмим. Мин бертуктаусыз үткәндә генә йөзәм.

Шуның кадәр матур очрашып йөрдек бит: Казанга барсам, кире кайтканда гел каршы алды, поездны белешеп, карап кына торды. Кайтып җитәр-җитмәс вакытта “мин вокзалда, сине көтәм” дип смс язып җибәрер иде. “Син ничәнче вагонда?” – дип кызыксыныр иде. Беренче тапкыр алтын муенса бүләк иткәч, минем никадәр сөенүемне күреп, ел да алып бирергә вәгъдә итте. “Ашамасам ашамыйм, елына бер тапкыр нинди дә булса алтын бүләк итәчәкмен, менә күрерсең, әйтте диярсең”, – диде. Әй, көлешкән идек тә шул вакытта! Аннан соң өйләнештек бит инде, балабыз туасын ничек зарыгып көттек, бер дә аерылмадык. Мин ничек онытыйм ул вакытларны? Ничек сызып ташлыйм?

Миннән аермалы буларак, ирем боларның барысын да тиз онытты. Аерылышып йөри башлагач, машинасын тиз арада үзенең исеменнән теге хатынга күчереп йөргәнлеген ишеттем хәтта. Монысы минем өчен тагын шок булды. Мин бүлеп ала күрмәсен, балага эләгә күрмәсен дип, шулай эшләгән бит ул аны. Үзе генә түгел инде, әлбәттә, янында өйрәтеп торучысы бар бит, бергәләп уйлашканнардыр. Теге хатын да чая, бер дә иремнең әнисенә, башка туганына түгел бит, ә үзенә яздырткан машинаны.

Бераз гына башы эшләсә, ирем шунда ук сагаеп калырга тиеш бит инде, ник шулай дип, уйланырга тиеш. Теге хатын котырта гына бит инде, ә бу аның сүзен үтәп чаба гына. Теләсәм, судка биреп, мин дә ул машинадан үземә өлеш чыгара аламдыр. Әмма минем алай яшисем килми. Үзенең исемендә генә калса да, аны саттырып, акчасын бүлеп сорау башыма килмәс иде. Килсә дә, алай эшләмәс идем. Иремнең ул хатыннан мөмкин кадәр тизрәк айнуын көтеп яшим мин. Килер микән ул вакыт берар заман? Теге хатын кәкре каенга терәтеп калдырмасмы дигән шигем бар чөнки. Машина аның исемендә булгач, ул аны сатып җибәрә дә ала бит инде.

Ирем бераз гына шуларны уйлый белми микән дип аптырыйм мин. Аның шулай кыланып йөрүенә рәнҗим дә. Үз гаиләңнән күпсенеп, шикләнеп бөтенләй бер чит хатынга яздыр инде машинаңны, нинди ир буласың инде син? Әни әйтә инде миңа, кайтып егылачак әле ул сиңа, ди. Сагынсам да, әле һаман яратсам да, алай-болай теге хатыннан кире кагылып миңа кайтса, аның бу гамәлләрен оныта алырмын микән?
Гөлнара , Кукмара.

Запись “Ирем башкага чыгып китте… Яулык бәйләп йөри ул, мәчеткә дә еш бара” [язмыш] впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..