БАШТА ИТ УРЛАГАННАР, СОҢЫННАН СӘДАКА ТАРТМАСЫН

Быел да шушы матур чараны дәвам итәргә планлаштырганнар. Мәхәлләдәгеләр генә түгел, шәһәр мөселманнары да үзләреннән өлеш кертергә ашыккан: кемдер аш пешерү, чәй кайнату өчен чиста су алып килсә, кемнәрдер шикәр яки он биргән, икенче берәүләр йөзем, финики кебек җимешләр китергән. Ризык белән генә түгел, акча белән булышучылар да шактый булган. 100 сумнан башлап, 1000 сумга кадәр сәдака китергәннәр. Бу акчаларга мәчеттә ризыклар сатып алганнар, аларны авыз ачтырганда табынга куярга дип саклаганнар.

– Халкыбыз рамазан аена бик игътибарлы, ул игелек кылырга, авыз ачтыру кебек саваплы эштә үз өлешләрен кертергә ашкына. Шактый ризык тупланган иде. Хәтта татлы, баллы ризыклар, мәсәлән чәк-чәкләр пешереп китерүчеләр дә булды. «Сезгә әбиләр, бабайлар, мохтаҗлар киләләр бит, бездән дә өлешебез керсен, шул очракта, Аллаһы Тәгалә безне дә җәннәткә иңдереп, шатландырыр», – дигән изге нияттә аларның күңелләре. Халык арасында итләр алып килүчеләр дә шактый иде. Мәчетебездә төзекләндерү эшләре бару сәбәпле, без бина эчендәге суыткычларны сүндереп торган идек. Итләр бозылмасын дип, аларны мәчет территориясендә урнашкан бер «будка»га чыгардык. Берничә көннән «будка»га кереп карасам, итләр, пилмәннәр, авылдан килгән каймаклар юкка чыккан. Тукта, үзебезнекеләр арасында берәрсе алып, башка урынга куйды микән әллә, дип уйлап, сораштыра башладым. «Юк, хәзрәт, – диләр. – Кичә шунда торалар иде бит әле!» Аптыраштык. Барлыгы бергә, өстән-өстән генә санаганда, 10 мең сумлык продукцияне алып чыгып киткәннәр. Ярар, хәере белән булсын инде, дип уйладык та, мәчеттәге төзекләндерү эшләрен тиз арада төгәлләп, продукцияләрне мәчеткә кертеп куйдык. Тик безгә булган һөҗүмнәр бетмәгән икән әле: икенче көнне үк сәдака тартмасын урларга маташтылар, – дип аңлата Солтан хәзрәт.

Тартманы тимергә «ябыштырып» торган йозакта кискән һәм чүкеч белән сугылган урыннар әле дә бар

Ә вакыйга болай булган: 26нчы май көнне, төнге 12ләр тирәсендә мәчеттә сакчы булып эшләүче кеше намазын укып бетергән дә, тәрәзә янына килеп караган. Күрә, берәү сакта тора, тагын ике егет, перчаткалар киеп, мәчет капкасына беркетелгән сәдака тартмасын ачып маташа. Пычкы сыман әйбер белән чиратлашып кискәләп тә караганнар, йозакны чүкеч белән дә ватканнар, тик алып китәргә генә өлгермәгәннәр: мәчет хезмәткәрләре полиция чакырткан.

– Ярый әле алар тиз килеп җитте, Аллага шөкер. Полиция килгәнен күрүгә, берсе – бер якка, калган икесе урман эченә торып чаптылар. Әгәр тагын ярты сәгатькә генә булса да полиция соңга калса, алар пычкы белән йозакны кисеп, тартманы урлап китәчәкләр иде. Бу егетләрнең сәдака тартмасын урларга тырышуларын үз күзләребез белән карап тордык, тик берни эшли алмадык. Хезмәткәрләремә: «Урамга чыгып йөрмисез», – дип, алдан ук кисәттем. Чөнки мондый эшкә барган кеше, ул җинаять кылудан да куркып тормый, иманы зәгыйфь була аның. Безнең ул тартмада әллә ни күп акча да җыелмаган иде, тик алар барыбер акчага алданып, шундый гөнаһ гамәл кылдылар. Һәм шунысы да кызганыч: егетләр бик яшь иде, күп дигәндә, 20 яшьләр генә биреп буладыр аларга. Бу хәлләр барысы да видеокамерага төшерелгән, ләкин әлегә җинаятьчеләрне тапмадылар.

Солтан хәзрәт мондый һөҗүмнәрнең элегрәк тә булуы хакында сөйли.

 

БУ – БЕРЕНЧЕ ОЧРАК ТҮГЕЛ

Шунысы да бар, «Рамазан» мәчетенең караклар белән очрашуы беренче мәртәбә генә түгел. Узган ел да сәдака тартмасына кул сузу очраклары күп булган. Берсендә хәтта, тартманы кисеп, урлап ук киткәннәр, соңрак аны зират эченнән буш килеш табып алганнар.

Инде менә быел кешеләрне авыз ачтыру өчен дип җыелган ризыклар да югалгач, Солтан хәзрәт әйтүенчә, мәчеттәгеләр пошаманга төшкән. Авыз ачтыруны ничек башкарып чыгарбыз инде, дип борчылганнар. Тик якын-тирәдә яшәүче халык, бу хакта белеп алгач, мәчеткә дөге, карабодай, май кебек продукцияләр алып килә башлаган. Үзләренчә ярдәм кулын сузарга тырышканнар.

– Бу – авыз ачарга килгән мөселманнар өчен генә түгел, мохтаҗ кешеләрне дә ашатырга, дип исәпләнгән продукция иде. Чөнки без гади эш көннәрендә дә, көн саен диярлек, ялгыз калган, мохтаҗ булган, авыр хәлгә эләккән бабайларны ашатырга тырыша идек. Чөнки хатын-кыз ирсез калса да, барыбер югалмый. Ә ир кеше, хатыны үлгәч, бөтенләй югалып кала. Безнең берничә бабай бар: хатыннары үлгәч, ашарга пешерүче дә юк, алар шулай ачыгып йөриләр. Аларны чакырабыз, ашатабыз. Аннан соң мәчеткә мохтаҗларга дип китергән ризыкларның бер өлешен, өйләргә чыгып, мохтаҗларга таратып та чыгабыз. Район буенча күп балалы авыр хәлдәге гаиләләр, инвалидларның исемлеге бар бездә. Урысмы ул, татармы, бернигә карамастан, шул ризыкларны өләшәбез. «И хәзрәт, ничә ай кызыл ит ашаган юк иде, тавык итен алабыз үзе, тик сарык, сыер итенә акча җитми бит. Рәхмәт сезгә», – дип сөенеп калучылар күп була иде. Ә хәзер шул ризыклар урланды. Бу – урлашу гына түгел, башка кешенең хакына керү. Алар мәчеттән урламыйлар, халыктан, мохтаҗлардан, ураза тотучылардан урлый. Кеше хакына кергәч, кешене рәнҗеткәч, мохтаҗлар ризыгын алгач, алар шушы мохтаҗларның авырлыкларын үзләренә алалар. Әле рәнҗешләрен дә алырга мөмкиннәр. Ул Аллаһ алдында тыелган зур гөнаһлардан санала. Кешегә яманлык эшләсәң, көт: иртәме-соңмы шушы начарлыкның нәтиҗәсе киләчәк, аны күрәчәксең дип, Аллаһ та бит Коръән аятьләрендә пәйгамбәребезгә иңдергән. Аллаһы Тәгаләнең җәзасы иртәме-соңмы, бер булачак бит. Алар урланган ризыкларның рәхәтен күрә алмаслардыр. Кайвакыт кеше, урлап-талап, байлыкка да ия булырга мөмкин, тик андый мал ничек җиңел керсә, шулай җиңел китеп тә бара. Бер генә мисал. Бер егет сөйли: «Хәзрәт, хатын кайдандыр укыган, су счетчигына магнит куйсаң, ул акчаны кимрәк чутлый икән, ди. Бу, миңа әйтмичә, куйды моны. Шул көннән алып, машинам белән камерага эләгеп, безгә килгән штрафларның саны күзгә күренеп артты бит – 15 мең сумлык булды хәтта, – ди. – Шушы штрафларны җыеп, хатынга күрсәттем: «Менә синең экономияң. 500 сум саклап калдың, 15 мең сум булып чыкты», – дидем», – ди. Иң кызыгы – магнитны алып куйгач, штрафлар да кимегән. Югыйсә, элек ничек йөргән, магнит куйгач та шулай ук хәрәкәт иткән ул машинасында – дип сөйли Солтан хәзрәт.

Шунысы да бар: видеокамерадагы язмалардан күренгәнчә, егетләр сәдака тартмасын кисеп ятканда, урамнан машиналар да узып йөргән. Һәм аларның бу эшне күрми калулары бик икеле булыр иде. Тик берәү дә егетләрне туктарга кушып кисәтмәгән һәм полиция чакыртучы да булмаган. Монысы инде, күрәсең, битарафлыктыр.

Иң куркынычы шул: бу – Казандагы мәчетләрне баскан беренче очрак кына түгел. Узган ел да Рамазан ае башлангач, Васильево бистәсендәге «Ихлас» мәчетенең сәдака тартмасын ватканнар иде. Аннан 2 мең сумлап акча алганнар. «Әниләр» мәчетендә дә шул ук хәл булды. Бу вакыйгаларның нәкъ менә мөселманнар өчен изге ай алдыннан гына эшләнүе дә шик тудыра. Әллә җинаятьчеләр халыкның нәкъ менә ураза аена кергәч игелекле гамәлләр кылырга һәм сәдака салырга ашыгуын күз уңында тотып эш итә – белмәссең.

Инде киләчәктә дә мондый хәл кабатланмасын өчен, «Рамазан» мәчете территориясенә видеокүзәтү җайланмалары урнаштырырга җыеналар.

– Сакланганны Аллаһ саклар, диләр бит. Башка әйбер эшләп булмый инде монда. Чөнки һөҗүм итәргә теләгән кеше юлын барыбер таба ул. Инде хәзер камера куйдырырга булдык. Ичмасам, урласалар, бәлки табылырлар. Кешеләрнең күңелендә хәзер Алла да юк, мулла да юк. Үткән ел корбан гаетеннән соң көпә-көндез сәгать биштә килеп, каерып бер алып киткәннәр иде безнең сәдака тартмасын, – дип сөйли «Рамазан» мәчете имам-хатыйбы.

Шушындый кыенлыкларга да карамастан, ураза башланганнан бирле мәчеттә авыз ачтырулар үткәрелеп тора. Иң беренче көнне 120 кеше җыелган булган. Тик мәчет мөселманнарның ярдәменә барыбер дә мохтаҗ. Шуңа күрә, әгәр продукция белән, яки акчалата ярдәм итәргә теләүчеләр булса, +79510673370 номеры аша Солтан хәзрәтнең ярдәмчесе Закир хәзрәткә яки редакциягә шалтыратырга мөмкин.

Бу вакыйганы коточкыч дип атау гына да аздыр. Дин йортларын басарга һәм урлашырга кешеләрне нәрсә мәҗбүр итә? Акчасызлыкмы, әллә җиңел акча эшлисе килүме? Эшсезлекме, әллә эшкә урнашып акча табу теләге булмаумы… Тәрбиясезлекме, әллә имансызлыкмы? Вариантлар күп булса да, аларның берсе дә җинаятьчене акламый. Зиратларны җимергәч, бер аһ иткән идек, мәчет басулары – икенче тапкыр шаккаттырды. Хәзер җинаятьчеләрне тапсыннар да, кылган эшләре өчен җавап тотсыннар дип телисе генә кала.

Айгөл ЗАКИРОВА

Запись Рамазан аеның башы: Казан мәчетеннән сәдака тартмасы урланган, авыз ачтыру ризыклары югалган впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

– Әссәләмү галәйкүм үә рәхмәтүллаһи үә бәракәтүһ!

Ниндидер сәбәпләр аркасында әти-әни ризалыгыннан башка никах укылса, безнең хәнәфи мәзһабендә бу никах зина булып саналмый. Ләкин хупланмый, ата-ананы, гореф-гадәтләрне санга сукмау булып бәяләнә. Бәхетле, тәртипле гаилә корырга теләсәгез, башта ата-аналарыгызның фатихасын алыгыз.

Запись “Әти-әни рөхсәтеннән башка гаилә кору гөнаһ саналамы?” [җомга вәгазе] впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Норлатның Кәриев урамында төзелә торган мәчет манарасыннан барып төшеп, хатын-кыз авыр яралар ала. Табиблар аны ашыгыч рәвештә хастаханәгә алып киткәч, ул бер сәгать эчендә җан бирә. 

Халык аның шушындый изге эш башкарган мәлдә кинәт кенә үлеп китүе өчен бик борчылган.

Запись Норлатта хатын-кыз үзе төзелеш эшләре алып барган мәчеттән егылып үлә [фаҗига] впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Запись “Фәрит хәзрәт Кадыйров: өшкергәндә берәү елый, берәү көлә…” [җомга вәгазе] впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Бергә табабыз дип тә бик кызган иде әле ирем, әмма белешә торгач, кыйммәтсендек шул. Ул акчага кирәклерәк әйбер алырбыз, дип уйлаштык. Үзебезнең районда гына таптым, ирем бала белән икебезне кулларында гына күтәреп алып чыкты инде. Кайткач та бар да әйбәт булды. Мин шат, ул шат, без бик бәхетле идек. Биш ел шулай яшәдек. Бу вакыт эчендә төрлесе булды инде арада. Шактый кызу кеше ул минем. Әмма ачуланышсак та, арага башка хатын керер дәрәҗәдә түгел дип уйлый идем. Дөресрәге, алай да булырга мөмкин дип, башыма да китермәдем. Ә ул безнең арада шактый вакыт яшәгән икән инде.

Гел шулай бит ул, яңалыкны яндагы хатын иң соңыннан гына белә. Мин ул хатынга бик гаҗәпләнәм инде. Башына яулык бәйләп йөри ул, белгән кешеләр аны еш кына мәчеткә дә бара, диләр. Нинди дин соң ул шундый, гаиләдән ирләрне алып китәрдәй булгач, баланы көн дә әтисен күрүдән мәхрүм итәрлек булгач? Аңа ияреп булса кирәк, ирем дә хәзер мәчеткә йөри ди бугай. Әллә ничә танышым әйтте инде, синекен дә күрдек, чыгып бара иде, диләр. Минеке түгел шул ул хәзер! Миңа карамый да! Дине кушмый торгандыр инде, зур гөнаһтыр.

Ул хатынның вконтактеда бите бар. Күрәсем килмәсә дә, йөрәгем сызганда кайчак кереп-кереп карыйм шунда. Фотолар куймаганмы, ниләр яза микән, дим. Фотоларын куймыйлар алар, әмма яза инде ул, “бер хыянәт иткән ир, гел йөриячәк, андыйларны гафу итеп булмый” ише сүзләрне күп яза. Миңа төрттереп шулай язып куя торгандыр инде. Ул да белеп, сизеп тора бит инде минем аның битенә керәсен, булганнарны укыйсын.

Берничә ай шулай китеп кенә яшәде ирем. Ни ул, ни мин аерылышырга бирмәдек. Әле хәзер дә, үзе бирмәсә, мин уйламаган булыр идем. Танышларым арасында: “Кит моннан, шуны көтеп ятасың мени?” – дип гаҗәпләнүчеләр бар. Чыннан да, күпчелек кеше хыянәтне кичерә алмый икән. Белмим. Мин бәлки кичергән дә булыр идем. Гафу үтенеп кайтса, керткән дә булыр идем. Бала хакы бар бит, улым әтисен ярата. Ләкин әтисе кайтмый бит! Ә мин тавышланып, ул хатын белән сөйләшеп йөри торган кеше түгел. Талаша-талаша алып кайтып утырткан ир – ир була ди мени инде? Яшәү яме булмас бит алай. Күптән түгел ирем гариза язган, аерылышуыбызны сорый икән. Яраткан иреңнән менә шулай баш тартулары никадәр авырттыра торган, йөрәкне какшата торган әйбер икәнен, белсә, башыннан узганнар гына белә ала. Менә ничәнче аемны мин хәзерге белән дә, киләчәк белән дә яшәмим. Мин бертуктаусыз үткәндә генә йөзәм.

Шуның кадәр матур очрашып йөрдек бит: Казанга барсам, кире кайтканда гел каршы алды, поездны белешеп, карап кына торды. Кайтып җитәр-җитмәс вакытта “мин вокзалда, сине көтәм” дип смс язып җибәрер иде. “Син ничәнче вагонда?” – дип кызыксыныр иде. Беренче тапкыр алтын муенса бүләк иткәч, минем никадәр сөенүемне күреп, ел да алып бирергә вәгъдә итте. “Ашамасам ашамыйм, елына бер тапкыр нинди дә булса алтын бүләк итәчәкмен, менә күрерсең, әйтте диярсең”, – диде. Әй, көлешкән идек тә шул вакытта! Аннан соң өйләнештек бит инде, балабыз туасын ничек зарыгып көттек, бер дә аерылмадык. Мин ничек онытыйм ул вакытларны? Ничек сызып ташлыйм?

Миннән аермалы буларак, ирем боларның барысын да тиз онытты. Аерылышып йөри башлагач, машинасын тиз арада үзенең исеменнән теге хатынга күчереп йөргәнлеген ишеттем хәтта. Монысы минем өчен тагын шок булды. Мин бүлеп ала күрмәсен, балага эләгә күрмәсен дип, шулай эшләгән бит ул аны. Үзе генә түгел инде, әлбәттә, янында өйрәтеп торучысы бар бит, бергәләп уйлашканнардыр. Теге хатын да чая, бер дә иремнең әнисенә, башка туганына түгел бит, ә үзенә яздырткан машинаны.

Бераз гына башы эшләсә, ирем шунда ук сагаеп калырга тиеш бит инде, ник шулай дип, уйланырга тиеш. Теге хатын котырта гына бит инде, ә бу аның сүзен үтәп чаба гына. Теләсәм, судка биреп, мин дә ул машинадан үземә өлеш чыгара аламдыр. Әмма минем алай яшисем килми. Үзенең исемендә генә калса да, аны саттырып, акчасын бүлеп сорау башыма килмәс иде. Килсә дә, алай эшләмәс идем. Иремнең ул хатыннан мөмкин кадәр тизрәк айнуын көтеп яшим мин. Килер микән ул вакыт берар заман? Теге хатын кәкре каенга терәтеп калдырмасмы дигән шигем бар чөнки. Машина аның исемендә булгач, ул аны сатып җибәрә дә ала бит инде.

Ирем бераз гына шуларны уйлый белми микән дип аптырыйм мин. Аның шулай кыланып йөрүенә рәнҗим дә. Үз гаиләңнән күпсенеп, шикләнеп бөтенләй бер чит хатынга яздыр инде машинаңны, нинди ир буласың инде син? Әни әйтә инде миңа, кайтып егылачак әле ул сиңа, ди. Сагынсам да, әле һаман яратсам да, алай-болай теге хатыннан кире кагылып миңа кайтса, аның бу гамәлләрен оныта алырмын микән?
Гөлнара , Кукмара.

Запись “Ирем башкага чыгып китте… Яулык бәйләп йөри ул, мәчеткә дә еш бара” [язмыш] впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Табиб килгәнне көтеп утырабыз. Чиратта без икәү генә. Төрлесен сөйләшәбез. Шунда ничектер сүз чәч кистерү темасына килеп чыкты. «Чәчемне кистереп кенә ташлар идем, безнең динебез кушмый», – диде әңгәмәдәшем. Русча гәпләшә башлаган идек. Милләтен белмим әле. Алай да татар булырга тиеш дип уйлыйм. «Ислам динендә чәч кистерүгә карата ниндидер тыю бармыни?» – дип сорап куйдым. «Ислам динендә түгел, безнең диндә. – Минем аптыраулы карашымны тотып алып. – Христиан динендә мин», – дип өстәде. «Ирегез урыс кешесеме, әллә үзегез  керәшенме? – дип, ипләп кенә сораштырам. Бөтен килеш-килбәте, башындагы ак яулыгы белән үзебезнең кешегә охшап торган хатынның христиан динендә булуын ничектер кабул итә алмый утырам.

Югары математик белемгә ия бу хатын элек институтта компьютерлар белән эшләгән икән. Анысын да сөйләштек. Димәк, чи надан бер кеше түгел. Ул минем күңелемнән җавап эзләп утыруымны чамалап, миңа ярдәм итәргә булды: «Тормышта бик авыр хәлдә калдым мин. Әллә психикам какшаган иде, әллә чыннан да бер-бер шаукым булды. Миңа өйдә кемдер бар кебек тоела башлады. Ялгыз калырга куркам. Шуннан әллә өйдә азан әйттереп карыйм микән дигән уй башыма керде. Дөрес сизендегез. Мин керәшен түгел, ирем дә мөселман кешесе иде. Тик аны кинәт кенә югалттым. Балам булмады. Көтмәгәндә тома ялгыз калу мине таянычсыз итте дә инде. Ниятемне башкару уе белән мәчеткә киттем. Мулла минем белән сөйләшеп тә тормады. Икенче мәчеткә бардым, өченчесенә… Каңгырып йөрдем шулай. Өйгә килеп азан әйтергә риза үзләре, тик әйбәт кенә аш табыны, шәп кенә гонорар (сәдака) кирәк булырын аңлаталар. Өйдән җеннәр качыру бәя тора икән.  Ә минем бик тә бетеренгән чагым иде. Шунда  миңа бер абыстай киңәш бирде: «Чиркәүгә барып кара син. Җен кудыру эшләрен алар әйбәт башкаралар», – диде. Бардым.

Батюшка минем белән шундый ипле, шундый җайлы сөйләште. Аның яныннан тынычланып кайтып киттем. Өйгә килеп ырымнарын башкардылар. Әҗер өчен бер йомырка бирсәң дә җитә, диделәр. Шуннан соң, җаным уйнаган саен, чиркәүгә бара торган булып киттем. Аннары үзем теләп христиан динен кабул иттем. Боженькамны бик яратам мин. Елга бер тапкыр Эстониядәге монастырьда ял итеп кайтам. Рәхәт була миңа анда. Алла бер лә инде ул».

«Алай икән, – дидем. – Әниең, әбиең ни дигән булырлар иде икән синең бу гамәлеңә? Үлгәч, кайсы зиратка ятарга уйлыйсың?» – дип тә өстәдем. Соңгы соравым бераз каушатты кебек аны.

Инде бу сөйләшү онытыла төшкән иде. Телевизордан Алсу Сафинаның катнаш никахларга карата мөнәсәбәте хакындагы фикерләрен тыңлагач, тагын борчылып куйдым. Нигә соң без татарлар дин кебек изге нәрсәдә дә умырткасыз соң? Менә ун ел инде  Алсу никахында бик бәхетле икән. Аның яһүд ире – Ян Абрамов кызның кулын сорарга килгәч,  татарча җөмлә әйтеп, татар гаиләсенең ихтирамын, ышанычын казана алган, үзен яраттырган. Алсу үзе: «Мин мөселманмын, мөселман тәрбиясе алдым, – дип өздереп әйтте дә, – ә минем балаларым әтиләре динендә булырлар. Без бит, татар хатын-кызлары, ирләребездән узмаска тиеш», – диебрәк өстәп куйды.

Хуп, мөселман  диненә тугры калган өчен дә рәхмәт аңа. Тик нигә ул хәзердән үк кызлары өчен хәл итеп куйган? Израильдә түгел бит яшәүләре. Хәер, анда баланың милләтен анасыныкы белән теркиләр. Мөгаен, динен дәдер. Аннан бит әле тагын вөҗдан иреге дигән төшенчә бар. Алла бер дә ул, дин башка! Шул динне тоткан милләт башка!

Запись “Мулла өйгә килеп азан әйтергә риза, тик табын, сәдака кирәк… Батюшка янына киттем” впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..