«Мәркәзетдинем китте… Бүген иртән шундый хәбәр. Капка төбенә чыгып үлгән. Мине көткәндер инде… Эх, тагын 2-3 көн… Кайта идем бит Мәркәзетдинем…», — диеп кайгысы белән бүлешә җырчы.

«10 ел буе Казанда яшәп, бер сүз русча өйрәнмәде. Авылга җәйгә кайткач, әни авырганда, аның кулларыннан кочаклап яткан, миңа салкын тиеп авырган чагында, көне буе минем янымнан китмәгән, мин гастрольләргә киткәч, көн-төн ишек төбендә яткан, мин кая барсам, артымнан койрык кебек йөри торган, хәтта минем күп серләремне эченә сыйдырган, сез барыгыз да белә торган Мәркәзетдинем юк инде менә хәзер» – дип хәтирәләргә бирелгән Нүрзадә ханым.

View this post on Instagram

A post shared by Нурзада Nurzada Singer (@nurzada28)

Запись Нүрзадә: “Капка төбенә чыгып үлгән. Мине көткәндер инде…… Эх, тагын 2-3 көн” впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Татар эстрадасында үз исемен булдырган җырчы, алып баручы Нурзадә ярдәм сорый.

Нурзадәгә көн саен бер номердан 20-30 тапкыр шалтыраталар икән. Инстаграмдагы язылучыларын ул әлеге номерга шалтыратуларын, үзенә ярдәм итүләрен сорый. Җырчы әйтүенчә, яхшылык белән дә, начарлык белән дә бүтән аны борчымауларын үтенеп караган ул, ләкин файдасыз. “Акылга утыртасы килә башлады инде!” – дип яза Нурзадә.

View this post on Instagram

A post shared by Нурзада Nurzada Singer (@nurzada28)

Мәгълүмат Нурзадәнең инстаграмыннан

Запись Нурзадә: “Акылга утыртасы килә башлады инде!” впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

ЮЛ ҺӘЛАКӘТЕННӘН СОҢ…

Җырчы Нурзадә Вәлиуллина юл йөрү кагыйдәләрен төгәл үти торган машина йөртүче. Шуңа күрә, ун ел эчендә беренче штрафын ике ел элек түләгән, ә беренче мәртәбә һәлакәткә узган ел очраган. Анысы да, очраклы, бик бозлавык юлда килеп чыккан.

– Узган ел 2нче февральдә Шкода Фабиа машинамда Салмачи бистәсеннән Казанга таба барган вакытта күңелсез хәл булды. Миннән алдан барган машинаның каршысындагы йөртүче, барган җиреннән кисәк кенә туктап, кырыйдан килеп чыккан машинага юл бирде. Зур тизлек белән бармасам да, бозлавык көн иде ул, бернишләп тә җитешеп булмады, алдымда барган машинаның артына килеп кердем. Бәрдергән машинаның йөртүчесе – Алсу Зарипова: «Көзгедән карап тордым, сезгә бернишләргә дә җай калмаган иде инде анда», – ди. Шулай итеп, аңлаштык, ЮХИДИга киттек, кәгазьләр тутырдык, ничек кирәк алай эшләдек. Ул көнне концерт куясым бар иде әле минем, һәлакәткә беренче мәртәбә эләгүем булгач, бик курыктым, концертны ничек куеп чыкканымны да хәтерләмим, калтырандым, – дип искә ала бу көннәрен җырчы.

Бәрдерелгән машина хуҗалары – Алсу һәм Илнур Зариповлар Нурзадәнең күршеләре булып чыга. Шуннан соң аралашып тора башлыйлар – белергә кирәк бит, иминиятләштерү оешмасы килгән зыян акчасын каплаячакмы, юкмы… Шуларны белешү өчен шалтыраткач, Зариповлар җырчыга бер вакыйга турында сөйли: ЮХИДИ оешмасыннан чыгып барган вакытларында, аларның каршысына инспектор формасындагы бер ир-ат килеп чыккан һәм аларга үз хезмәтен тәкъдим иткән: иминиятләштерү акчаларыгызны тизрәк алырга ярдәм итә алам, кыйммәт тә түгел – мең сум гына, дип аңлаткан. Шул рәвешле «ЮрНадзор» оешмасына килеп эләккән Зариповлар.

– Аларның бу оешма хезмәтеннән файдаланырга теләвен аңлап була, чөнки күпчелек вакытта иминиятләштерү оешмалары акча бирми, ремонтны гына түли, аннан соң, бу эшләр бик озакка да сузыла. Тизрәк акча алып, тизрәк ремонтлаттырырбыз машинаны, дип уйлаганнардыр. Ләкин алар акчаны әле октябрьдә генә ала алдылар, ярты елдан артык вакыт узгач кына! – дип сөйли Нурзадә.

Октябрь аенда, зыян күрүчеләр машина ремонты өчен акчаны алганлыкларын белгәч, тынычланып куя ул. Эш беткән – үзеңне иркен хис итә аласың… Һәрхәлдә, җырчы үзе шулай дип уйлый. Ә чынлыкта эш бетмәгән икән. Быел гыйнвар аенда шушы «ЮрНадзор» оешмасы җырчы белән кабат элемтәгә керә.

– «Сезгә судта эш ачыла, сез безнең оешмага 17 мең сум акча тиешсез, бәрдергән кешегезгә – 28 мең сум», – диделәр. Аптырап киттем. Нинди акчалар? Иминиятләштерү компаниясе Зариповларның машинасына килгән зыянны тулысынча каплады. Һәм ни өчен бу оешмага 17 мең түләргә тиеш ди әле мин? Алардан хезмәт күрсәтүләрен сорап мөрәҗәгать иткәнменме?! «Туктагыз әле, нинди акча тиеш мин сезгә, мин бит сезне белмим дә», – дим. «Безгә зыян күрүче мөрәҗәгать итте», – диделәр. «Ә минем ни катнашым бар монда? Нишләп мин сезгә 17 мең сумымны чыгарып бирергә тиеш әле?!» – дим. Шундук бардым таныш юристларга, алар белән сөйләштем – «Бар, документларыңны барып ал, нинди эш ачканнар икән сиңа, карыйк», – диделәр. Ләкин бер җиргә дә имза куймаска куштылар. Документларны барып алдым, ә үзем һаман пошаманда. Кабат мине судка бирделәр микәнни күршеләр, дип аптырап калдым. Шалтыраттым Алсуга. «Юк, Нурзадә, нишләп сине судка бирик инде без, сиңа бернинди дәгъвабыз да юк», – диде. Шуннан соң без юристлар белән «ЮрНадзор» оешмасыннан алган документларны тикшерә башладык, – дип сөйли Нурзадә.

Юристлар документларда бар да төгәл булмавына игътибар итә. Гади тел белән аңлатсак, болай: Нурзадә берәүләрнең машинасын бәрдергән, теге кешеләр акчаны тизрәк алырга ярдәм итсен өчен «ЮрНадзор»га барган, бу оешма акчаларны зыян күрүчеләргә кайтарган, һәм шуның белән эш беткән. Шул ук вакытта, ноябрь аенда шушы ук эш буенча, килешүләрнең номерын да алыштырып тормыйча, Нурзадәдән акча таптырта торган яңа документ төзегәннәр… Имеш, машинасы бәрдерелгән Илнур Зарипов канәгать калмаган. Тик менә Зарипов үзе бернинди документка да имза куймавын, бу имзаны аның исеменнән «ЮрНадзор»дагылар үзләре ясап куюын сөйли.

– Ачыкланды – Зариповлар минем өстән зарланып беркая бармаган, килешүгә кул куймаган, алар әйтә: судка бирсәләр дә, без киләбез, ялганлап имза куюлары турында күрсәтмә бирәчәкбез, диләр. «Ничек безнең исемнән мондый нәрсәләр ясап ята алалар?! Бу – мошенниклык!» – дип аптырадылар. Иминиятләштерү оешмамның агенты белән дә сөйләштем, ул да аптырады. «Беренче тапкыр ишетәм мондый хәл турында, Нурзадә, безнең оешма иминиятләштерелгән булганыгыз өчен, зыян күрүчеләрнең бөтен чыгымнарын каплады бит инде. Судка мин дә килеп бөтен кәгазьләрне күрсәтә алам», – ди. Шуңа да, «ЮрНадзор»га баргач әйттем: бу эшне болай гына калдырмыйм. Сез миннән акча чыгармакчы буласыз, ләкин бер тиен дә ала алмассыз», – дидем, – дип сөйли Нурзадә.

СӨЙЛӘШЕП ТОРМАДЫЛАР

Җырчы әлеге вакыйга кайберәүләргә сабак та булсын ди. Беренчедән, ЮХИДИ инспекторы киемендәме ул, түгелме, әллә кемнәрнең «Акчагызны тизрәк алырга ярдәм итәбез», – дигән сүзенә ышанып, килешү төземәскә. Икенчедән, әгәр сездән шушылай фәләнешәр мең сум акча даулап шалтыраталар икән, судка бирү белән янасалар да, хәлгә ачыклык кертми торып, сораган суммаларын бирмәскә.

– Безнең гади халык суд сүзен ишетүгә, куркып кала, анда йөрмәс өчен чыгара да бирә бит инде акчасын. Бик күп кешене алдалыйлар димәк шушы рәвешле. Чөнки бөтен кеше моны төбенә төшеп, тикшереп утырмый. Ә мин төбенә төшкәнче тикшерәм. Ниндидер бер оешманың шушылай халыкны талавына күз йомып торыргамы? – ди Нурзадә Вәлиуллина.

Бу мәсьәлә буенча «ЮрНадзор» оешмасына үзебез дә шалтыраттык. Телефон трубкасын яшь кенә тавышлы бер кыз алды. Оешманың бу юл һәлакәтенә кагылышлы бөтен документларында да диярлек, Йосыпов Зиннур Мансур улы дигән кешенең имзасы тора. Шул исәптән, бер үк килешүне икенче мәртәбә яңартып, Нурзадәдән акча даулаган хатта да. Шуңа күрә аннан Йосыповны телефонга чакыруын сорадым. Тик ни өчен шалтыратуымны аңлатып күрсәтсәм дә, Йосыповны телефонга якын китертмәделәр. Аның урынына җавапны да Юлия Анатольевна Бердюгина дигән ханым гына бирде: «Мин дә, безнең оешмабыз да, бу уңайдан бернинди шәрехләмәләр дә бирмибез. Вәлиуллина дигән хатын безгә килде, документлар белән таныштырылды, тыныч юл белән бу акчаларны түләүдән баш тартты. Аның өстеннән судка шикаять яздык, башка сүз әйтмибез», – дип аңлатты ул.

Кешегә акча түләнгән, проблема хәл ителгән, ә болар шул һәлакәттән һаман үзләренә акча эшләмәкче. Әллә халыкны җүләргә саныйлар, әллә юридик оешма булгач, үз көчләренә артык ышаналар… Бу эшнең судка кадәр барып җитүе әйбәттер дә әле – кеше исеменнән ясалма имза куючы ялганчы оешманың әзрәк койрыгын кисмәсләрме.

Кыскасы, бу вакыйганы күзәтеп барачакбыз. Судларында да катнашырбыз, бәлки ул суд залында Йосыпов дигәннәрен күреп, шәхсән сөйләшеп тә булыр… Эш судка барып җитмәгән очракта да, сорауларыбызга җавапны табачакбыз. Килешүләр каян килеп чыккан, имзаларны кем куйган?..

Айгөл ЗАКИРОВА, Безнең гәҗит

Фото: соцсети

Запись Нурзадә күңелсез хәлгә эләккән – җырчыны судка бирәләр впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Җырчы Нурзадәнең ябыгу турында үз фикере бар, ул иң әйбәт ябыгу ысулы дип дөрес туклануны саный. Аның фикеренчә, еш ашасаң әйбәт икән. Нурзадәнең артык авырлыгы юк диярлек, моның сере нидә икән соң. Аның сере бик гади, ул күп әйберне ашамый, дөресрәге яратмый. Мәсәлән, ул кыздырылган, камыр ризыклары, бәрәңге яратмый икән. Күбесенчә яшелчә, җиләк-җимеш ашарга тырыша. Хәзерге вакытта төрле коктейльләр эчеп ябыгу модага кереп китте, аларны Нурзадә дә кайвакыт эчә икән. Гел түгел, ә гастрольләр вакытында куллана ул аларны. «Безне гастрольләр вакытында гел табын әзерләп каршы алалар. Мин хөрмәт йөзеннән ул ризыкларны авыз итеп карыйм, ләкин аларны ашасам, миңа җырлавы авыр була. Шуңа күрә мин коктейль эчәм, чөнки ач карынга җырлавы авыр. Шулай иткәндә минем ашказаным да буш булмый, җырларга да авыр түгел», ‒ ди Нурзадә.

Менә шундыйрак хәлләр, тиз генә ябыгу мөмкин эш булса да, ул организм өчен стресс, һәм югалткан килограммнар артыгы белән дә әйләнеп кайтачак.

Сәхнә

Фото: https://vk.com/

Запись “Аларны Нурзадә дә кайвакыт эчә икән. Гел түгел” впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Ел да концерт куя дисәк тә, узган ел концерт куймый калган икән Нурзадә. Сәбәбен дә беләбез инде югыйсә. Шулай да бу сорауны җырчының үзенә бирергә булдык, үзе җавап бирсен, дидек:

– Узган ел концерт куймадым шул. Көн алган идем мин, ләкин башкарып чыгарга үземдә көч таба алмадым. Ике ел элек 23нче октябрьдә әни үлеп киткән иде бит. Бу хәл концерт алдыннан булды. 8нче ноябрьдә буласы концертыма әзерләнеп йөрим, ә 23нче октябрьдә шушы хәл… Авыр булды, бик авыр булды. Әллә концертны куймыйм гынамы икән, дип тә уйладым. Җырлыйсы түгел, сөйләшәсе дә килми, елап кына утырасы килә торган чагым иде бит. Ләкин әти: «Кызым, концертны өзсәң, әниең риза булмас иде», – дигәч, бар көчемне туплап, сәхнәгә чыгарга булдым. Шул кадәр зур тырышлык куеп әзерләнгән концерт иде бит ул. Сценариен әни язган иде. Чыктым мин ул көнне сәхнәгә. Ләкин гәүдәм шунда булса да, үз-үземне бөтенләй белештермәс, аңламас дәрәҗәдә идем. Мине сәхнә артыннан кулымнан тотып: «Син моны эшләргә тиеш», – дип чыгарып җибәрделәр. Ниләр сөйләгәнемне, ничекләр ерып чыкканымны хәтерләмим хәтта. Иҗатташ дусларым барысы да сәхнә артында торды: берәр хәл булса, минем урынга чыгып, концертны дәвам итәселәр иде. Җырларны ничек җырлаганмындыр, анысын да белмим. Алдагы рәтләрдә әти белән туганнар утыра иде. Әтигә бөтенләй карамадым. Туганнарымны да алдан ук: «Мин сәхнәгә чыккач, зинһар, елый күрмәгез, чөнки сезне күреп, җырлый алмаска да мөмкинмен», – дидем. Бик авыр булды, әлбәттә. Бүгенгә кадәр шушы концертның язмасын да карый алганым юк. Карасам, барысы да исемә төшәр кебек.

Ә узган ел концерт үткәрергә көн алган булсам да, башкарып чыгып булмады. Әнинең елы иде. Кәефем бөтенләй дә концерт куя торган түгел иде. Әни үлгәннән соң иҗат та тукталып торды, җырлар язылмады. Юбилее алдыннан шагыйрә Эльмира апа Шәрифуллина шалтыратты миңа. «Синең җырларыңны, тавышыңны яратам, Нурзадә. Минем дә берәр шигыремә җыр язуыңны теләр идем», – диде. Эльмира апаның бу сүзләре миңа «үле нокта»дан кузгалып китәргә бер сәбәп булды. Матур гына җыр килеп чыкты. Аннан соң тагын җырлар языла башлады. Уйлый торгач, быел концерт куярга булдым. Эшләмичә дә булмый. Алга таба барырга, яшәргә кирәк бит.

– Нурзадә, яңа концерт программагыз «Мең дә бер…» дип атала. Мең дә бер кичәме ул, мең дә бер Нурзадәме?

– Бу «Мең дә бер…» бик күп нәрсәне үз эченә ала. Без аны башта, чыннан да, «Мең дә бер кичә» дип куярга теләгән идек. Ләкин уйладык-уйладык та «Мең дә бер…» дип кенә калдырырга булдык. Мең дә бер яңа тамаша дип тә әйтергә мөмкин аны, мең дә бер җырчы, мең дә бер җыр, мең дә бер һөнәр, мең дә бер әкият… Мең дә бер Нурзадә дә булырга мөмкин. Концертка килгәч, «Мең дә бер…» дигәнне һәркем үзенчә дәвам итеп бетерә алачак.

– Мең дә бер җырчы дигәннән, «сольный» концерт булса да, иҗатташ дусларыгызны да бик күп чакыргансыз – афишада кем генә юк!

– Мин җырчы гына түгел, җырлар язучы да бит әле. Күпләр белеп тә бетерми: мин үз җырларымны җырлыйм. Башка артистларга да язам. Миңа да җыр язып бир әле, дип сорап килүче җырчылар бар. Менә Динә апа белән Рафаэль абый Латыйповлар миңа, күрешкән саен: «Нурзадә, синең җырларыңны җырлыйсы килә, синең җырлар алар икенче төрлерәк, безгә дә берне язып бир әле», – дия торган иде. Шулай итеп аларга да җыр язылды. Концертымда алар да булачак. Тагын минем җырларны җырлаучы Айгөл Бариева, Алсу Хәбибуллина, Винарис Ильегет, Люция Мусина, Дилә Нигъмәтуллина, Эльвира Хамматова, Ләйсән һәм Илнар Ялаловлар, шулай ук бик күп яшь җырчылар булачак. Һәм тагын бер кеше була. Татарстанның халык артисты икәнен генә әйтәм, калганын әйтми торам. Концертка килгәч, үзегез күрерсез.

Шулай итеп, ике куянның койрыгын берьюлы тотарга булдым мин: концертның бер өлешендә үзем җырласам, икенче өлеше минем иҗат кичәсе була – анысында минем җырларны җырлаучы артистлар чыгыш ясаячак.

– Элегрәк интервьюларда: «Концертка сценарийны әни яза», – дип әйткәнегез бар иде…

– Сценарийны әни яза иде, әйе. Ул үзе гомере буе мәдәният йортында эшләгәч, миңа бик ярдәм итә иде. Концертка әзерләнгәндә көнгә бишәр-алтышар тапкыр телефоннан сөйләшер идек. «Бу әзерме, теге әзерме?» – дип сорашып торыр, «Сценарийның бу өлешен болай итеп үзгәртик, бу җырыңны җырлаганда фәлән күлмәгеңне ки», – дип киңәшләрен бирер иде.

Әни баштарак артист булуымны теләмәгән иде минем. Бу һөнәрнең ничек авыр икәнлеген үзе дә белеп торды бит. «Яшь чакта гына күңелле, олыгайгач авыр ул», – дия иде. Тик инде мин барыбер сәхнә юлын сайлагач, каршы килмәде, һәрчак терәк булды. Телевизордан карый да: «Нишләп бу күлмәгеңне кидең? Чәчеңне менә болай итеп куй. Болай эшләмә, килешми. Менә болай эшлә», – дип гел әйтеп тора иде. «Сәхнәдән тамашачыга артың белән борылып китмә, күп сөйләмә, сүзеңне уйлап сөйлә», – дигән төпле киңәшләрен биреп торды. Әни бик матур киенде, сумкасында һәрвакыт кершән белән иннек булыр иде. Хәтта больницага барганда да, нинди генә хәлдә булса да, иренен буямыйча бармый иде.

Әни бик җитми миңа! Төшләремә дә керми бит ичмасам… Ләкин мин бөтен эшемне дә: «Әни нәрсә әйтер иде икән?» – дип уйлап эшлим. Бу концертны куюымны да бик теләр иде ул. Шуңа күрә алындым да.

– Әтиегез ни хәлдә, Нурзадә?

– Әти янына Ханты-Мансийскидагы энекәшем кайтты. Песием Мәркәзетдин дә шунда. Әтигә дә бик авыр. Алар әни белән 40 ел бергә яшәгәннәр иде бит.

Редакциядән: Нурзадәнең «Мең дә бер…» дигән концерт программасы 19нчы ноябрь көнне 18:30да Тинчурин театры бинасында узачак. Билет бәясе – 500-800 сум. Касса телефоны: (843) 238-56-17.

Фәнзилә МОСТАФИНА

Безнең гәҗит

Запись Нурзадә: «Исән булса, төп ярдәмчем әни булыр иде…» впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

 –Яхшылык ни ул, сезнеңчә?

– Яхшылык – ул һәрчак якыннарыңның, дусларыңның хәл-әхвәлен белешү, алар турында кайгыртып тору. Гадәти нәрсәләрдән башлана бит ул! Нинди генә вакыт булмасын, шатлык килдеме, сагышмы, бер-береңә терәк булып, аралашып тору да яхшылык. Хәйрия темасына килгәндә, традициягә кереп китте ул минем концертларда катнашу. Картлар йортларына да, интернатка да төркемем белән  барабыз. Никтер күңелемә якын шул гамәл. Җырлаганда өлкәннәрнең күзләренә карамаска тырышам… Алар җырларны шундый яратып кабул итә, шундый самими… Картлар йортыннан авыр тойгылар белән кайтам, әлбәттә. Шунысын да әйтеп үтим: хәйрия концертлары татар эстрадасы артистларын дуслаштырды һәм берләштерде дә әле. Әлбәттә, мохтаҗлар барлыгын белү бик авыр. Булдыра алганча тырышабыз, ярдәм итәбез. Минем җыр башкарып, концертта катнашуым нинди дә булса нәтиҗә бирсә, бик әйбәт инде ул. Үзем дә әниемне югалттым… Янымда якын дусларым булды. Кешегә матди ярдәм генә түгел, рухи ярдәм дә кирәк бит әле, шунысы да мөһим. Кайгы килгәч кемнең кем икәне беленә ул. Бер белмәгән кешеләрнең булышырга әзер торуларын күрү дә рәхәт иде. 

– Мең рәхмәтне сез кемгә әйтер идегез?

– Мең рәхмәт сүзен мин әниемә әйтәм. Ул мине дөньяга тудырган, үстергән, тәрбия биргән, кеше иткән!

Запись Нурзадә: «Хәйрия концертлары татар эстрадасы артистларын дуслаштырды» впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Кичә Г.Тукай исемендәге татар дәүләт филармониясе залында “Казан кичләре” концерты барганда аппаратура сафтан чыгып, сәхнәдә тавыш һәм ут сүнгән. Бу хакта концертта булган тамашачылар җиткерде. Intertat.ru электрон газетасы концертлар залында концерт өзелү сәбәпләрен белеште.

Запись Филармониядә үткән “Казан кичләре” концертында ЧП була, аздан гына янгын чыкмый кала [видео] впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Җиңел булмады бу концертны кую Нурзадәгә. 23нче октябрьдә көтмәгәндә әнисе вафат булды аның. Күптән түгел генә өченче инфарктын кичергән Рәмзия апаның йөрәге, 68 яше тулырга барлы-юклы бер ай калгач, тибүдән туктады. Ә 8нче ноябрьдә Нурзадә концерт куярга тиеш иде. Кайгы сөреме астында йөргән көннәрендә җырчы тамашачысын: «Концертны куя алырмынмы-юкмы – белмим», – дип кисәтеп тә куйды. Аны аңларга да була иде, әлбәттә: концертта шаярырга-көләргә кирәк, ә ике атна элек кенә әнисен югалткан кешенең шаярырга көче буламыни?! Тик Нурзадә тамашачысын кыен хәлдә калдырмады, билгеләнгән көнне концертын барыбер куйды. Без дә бардык аны тамаша кылырга. Концерт башланганчы рәтләр арасыннан: «Булдырырмы, ерып чыга алырмы, елап җибәрмәсме?» – дигән борчулы дулкын йөгереп үтте. Булдырды Нурзадә! Кайгысын эченә йотып, тамашачының күңелен күтәрде. Концерт ахырында тамашачы залында икенче бер дулкын узды: «Чын Артист икән Нурзадә, сынатмады!» Соңыннан Нурзадә: «Әти белән сөйләштем, ул: «Куй, кызым. Әниең дә шулай дип әйтер иде. Әниең куанып ятсын», – диде. Шуңа күрә концертны күчермәдем», – дип аңлатты.

3нче декабрьдә Рәмзия апаның кырыгын уздырдылар. Ә 4есе көнне Нурзадә туган авылы клубында әнисе истәлегенә концерт бирде. Рәмзия апа исән вакытта ук, хәйрия концерты уздырырбыз, дип планлаштырылган булган. Ул тәмамлангач, җырчы белән очрашып, гәп корып алдык.

Сүзне күңелсез темадан башлыйсы килми иде. Шуңа күрә әңгәмәне концерт турында сөйләшүдән башладык.

– Ничә ел туйлар алып баргач, анда төрле хәлләр булганын беләм бит инде мин. Хезмәттәшләр дә үзләре күргән-белгәннәр белән уртаклашып тора. Шуларның барысын бергә җыйнап, туйга пародия ясыйсы килде. Әйтик, концертта йомыкый ди-джей утыра ди. Тормышта да бар бит шундый эшенә җавапсыз караучылар. Тамаданы бар дип белмәгән кияү белән кәләшләр дә очрап тора. Администратор булып уйнаган артист килә дә: «Кайчан бетерәсез инде?» – дип сорый. Мин әйткәнне көтеп тә тормый ул, үзенекен тукып, китеп бара. Бар бит андый администраторлар! Нинди генә очрак булса да, тамада ерып чыга белергә тиеш, дип күрсәтергә теләдек.

– Тамаша башында: «Болар кияү ягыннан кодагыйлар, болары кәләш ягыннан», – дип таныштырдың. Үзеңнең туганнарың идеме ул, әллә өйрәтелеп куелган тамашачымы?

– Берсен дә өйрәтеп куймадык. Минем концертларга даими рәвештә йөри торган үз тамашачым бар. Алар ел да килә, гел беренче рәтләрдә утыра. Шуларны кода-кодагыйлар дип таныштырдым. Кияүнең әти-әнисен уйнарга тиешле абый белән апага гына сәхнәгә чыгып, бал-май каптырырга куштык. Алар – инде 11 ел бер дә калдырмыйча концертыма йөрүче кешеләр. Гел иң беренче булып билет алалар һәм гел беренче рәттән.

– Концертыңда бөтен тамадалар белән була торган хәлләрне күрсәттең, ә үзең алып барган туйларда нинди гадәттән тыш хәлләр булганы бар?

– У-у, бик еш булып тора алар. Бер тапкыр кәләшне көтәбез-көтәбез – юк та юк бу. Берзаман килеп керделәр. Аягын сындырган икән! Гипс салдырып килгән. Шаян кыз иде ул үзе: «Ачуланмагыз, уеннарыгызда катнаша алмыйбыз инде», – ди. Нинди ачулану, исән-сау утырып кына торыгыз, дидем.

Берсендә туйга килгән бер хатынны бәйрәм уртасында бәби табарга алып киттеләр. Бик каты сикереп биеп йөргән иде шул ул. Без туйны бетергәнче, тапты, дигән хәбәре дә килде аның.

Берсендә җәй көне Казандагы бер ашханәдә туй алып бардым. Бик эссе, коры көн иде дип истә калган. Күңелле генә узды, бетереп, урамга чыктык. Хәзер яшьләр һава фонаре очырырга булды. Очырдылар. Күршедәге тулай торакның түбәсенә менеп утырмасынмы фонаребыз! Янып тора. Аллаһ сакласын, дерт итеп кабынып та китә ала бит. Шуннан ирләр тиз генә түбәгә менеп, фонарьны очырып җибәрделәр инде.

Берзаман лимузиннар модада иде бит. Мин туйларын алып барырга тиешле кияү белән кәләш тә ресторанга лимузинда җилдереп килеп туктарга булды. «Бөке»гә эләгеп, сәгать ярым чыга алмый утырган болар! Лимузин озын булгач теләсә кайда борыла да алмый бит ул. Нишлисең, туйны башладык, җырладык-уйнадык инде. Сәгать ярымга соңга калып килеп кергән кияү белән кәләшнең беренче сүзе: «Лимузин алырга уйлаган көнебезне каһәрләдек», – дигән булды.

– Туйларны күп алып барасың, бер җирдә узган мәҗлес белән икенчесе арасында аерма бармы соң?

– Республика эчендә генә йөреп калмадым, Кулаткы, Шыгырдан, Түбән Новгород, Мәскәүгә дә барып җиттем инде мин. Аерма дигәннән, безнең якта хәзер заманча туйга күчтеләр. Әйтик, һәр кешегә котлау сүзе бирү бетте. Ун-унбиш кеше бергә җыелып чыгып әйтә. Ә читтә традицияне бозмыйлар. Мәсәлән, Шыгырданда ир-атлар һәм хатын-кызлар аерым утыра. Йөздән артык кеше була анда. Һәм һәрберсе басып, котлау әйтеп чыга! Төркемләп әйтегез, дигәнне ишетергә дә теләмиләр. Анда туйга кунаклар кичке 10да җыела гына башлый, мәҗлес иртәнге 4ләргә хәтле дәвам итә.

– Казандагы концертыңны башкарып чыгарга кайлардан көч таптың, Нурзадә?

– Дөресен генә әйткәндә, белмим дә. Ниләр сөйләгәнемне, ничекләр ерып чыкканымны хәтерләмим хәтта. Иҗатташ дусларым барысы да сәхнә артында торды: берәр хәл булса, минем урынга чыгып, концертны дәвам итәселәр иде. Җырларны ничек җырлаганмындыр, анысын да белмим. Ә хәзер менә кайбер җырларны башкара алмыйм – елата.

Әлеге концертымның сценариен әни әзерләгән иде бит. Гомумән, ул бик күп концертларга сценарийлар әзерләде инде. Иртәгә концерт буласы дигән көнне биш-алты тапкыр шалтыратып: «Бу әзерме, теге әзерме?» – дип сорашып торыр иде. Мин быел да концерт алдыннан күңелемнән гел әни белән сөйләшеп йөрдем. Әле һаман да сөйләшәм. Кайвакыт машинада барганда бармаклар үзеннән-үзе «Әни» дигән номерны җыя…

– Рәмзия апа турында интернетта да бик матур сүзләр яздылар, бик хөрмәт иткәннәр үзен…

– Әни бервакытта да тормыштан зарланмады. Коляскада утырса да, авылда ай саен узган урам концертларында жюрида утырды. Өч көн саен гала-концерт куйдылар. Ул югары белемле режиссер бит. Гомер буе клубта эшләде. Мин үземне белә башлаганнан бирле клубта үстем инде. Шулай да әни минем артист булуымны теләмәде. «Яшь чакта гына күңелле, олыгайгач авыр ул», – дия иде. Тик инде мин барыбер сәхнә юлын сайлагач, каршы килмәде, һәрчак терәк булды. Телевизордан карый да: «Нишләп бу күлмәгеңне кидең? Чәчеңне менә болай итеп куй. Болай эшләмә, килешми. Менә болай эшлә», – дип гел әйтеп тора иде. «Сәхнәдән тамашачыга артың белән борылып китмә, күп сөйләмә, сүзеңне уйлап сөйлә», – дигән төпле киңәшләрен биреп тора иде. Әни бик матур киенде, сумкасында һәрвакыт кершән белән иннек булыр иде. Хәтта больницага барганда да, нинди генә хәлдә булса да, иренен буямыйча бармый иде.

– Концертка әтиең дә килгән иде. Ул да юксына торгандыр Рәмзия апаны…

– Юксынмаган кая! Ул хәзер авылда үзе генә, иптәшкә мәчемне калдырдым инде. Әти: «Телевизорда карый торган бер нәрсә юк икән», – ди. Әни исән чакта телевизорны сирәк карадылар, вакытларын сөйләшеп, чәй эчеп, бергәләп нәрсәдер эшләп уздырырлар иде. Концерттан соң бер кочак чәчәк биреп кайтардым әле әтигә. Әнигә илтеп бирергә куштым…

Энем Ханты-Мансида яши. Аңа бигрәк тә авыр булды инде: әнине соңгы тапкыр май аенда күргән иде бит.

Минем дә үкенечләрем калды. Вафатына бер көн кала әнине кайтып күрдем, тик соңгы сулышын алганда янында була алмадым… Бер концерттан соң да әни белән фотога төшкәнебез булмаган икән. Анда чабышасың, берсе белән хушлашасың, икенчесен озатасың бит. Җәй көне әни: «Казансу буйларын бер күрәсем килә, бик матурайган икән», – дигән иде. Мин бишенче катта яшәгәч, миңа кунакка килә алмады бит ул. Яңа фатир алдым, беренче катта. «Хәзер, әни, син дә килә алачаксың инде», – дигән идем. Насыйп булмады. Казансу буйларын да күрсәтеп кала алмадым… Эш дип чабабыз да чабабыз шул. Якын кешеләребез мәңге яшәр кебек. Менә без дә, әни шундый актив булгач, аны шулай тиз югалтырбыз дип уйламаган да идек.

P.S. «Безнең гәҗит» редакциясе коллективы газета битләре аша тагын бер тапкыр Нурзадәнең һәм туганнарының тирән кайгысын уртаклаша. Бу язмабыз да Рәмзия апаның рухына дога булып барып ирешсен иде. Нурзадә авыр вакытында янәшәдә булган дусларына, туганнарына, якын кешеләренә рәхмәтен җиткерә.

Запись Нурзадә: “Әнинең Казансу буйларын карыйсы килгән иде, күрсәтә алмадым – үкенечем шул…” впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

23 октябрь көнне җырчы Нурзадәнең әнисе Рәмзия апа арабыздан китеп барды. Гомере буе Арча районы Яңа Кенәр авылында завклуб, режиссер булып эшләгән Рәмзия апа күптән түгел генә өченче тапкыр инфаркт кичергән булган. Аңа 68 яшь иде.

“Җомга көнне авылдан киткәндә, хәле яхшы иде. Шимбә көнне дә телефон аша аралаштык, бар да әйбәт, диде. Инде якшәмбе көнне иртүк шалтыраткач, әти тиз арада кайтырга кушты. Кызганыч, өлгермәдем… Кичә әнине җирләдек. Әнине югалтудан да зур кайгы юк икән, калганнары чүп кенә…” диде Нурзадә.

Нурзадәнең һәм якыннарының тирән кайгысын уртаклашабыз, сабырлык телибез. Рәмзия апаның урыны оҗмах түрендә булсын!..

Интертат

Запись Нурзадәнең гаиләсендә олы кайгы впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Запись Җырчы Нурзадә туена кунакларны филармония концертлар залына дәшә впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..