Бибимәмдүдә – Өчиле авылы имамы Зиннәтулла хәзрәт блеән Бибикамилә абыстай кызы. “Тукайга  шагыйрьлек таланты әнисеннән күчкән булырга тиеш, чөнки Мәмдүдә апа үзе дә кирәк чакта шигырь белән җавап бирә торган, сүзгә-телгә оста хатын булган”, – дип язылган Тукай сайтында. Мәмдүдә үлгәч, Зиннәтулла хәзрәтнең кызына багышлап шигырь – мәрсия язуы билгеле.

“Газиз нурымның кабере бу урын. Ни сәбәптер, и хода, аның дөньядагы ризыгы аз булды, гомере өзелде. Мин аны күзем туйганчы күрә дә алмый калдым. Аны күрүем төштә генә төсле булды. Бу дөнья, газап, кайгы, изү йорты булып, тезеп куйган энҗе күк сөйгән кызымны юкка чыгарды”, дигән юллар бар ул шигырьдә.

Мәмдүдә 19 яшендә 1885 елда Кушлавыч авылындагы 43 яшьлек Мөхәммәтгариф исемле муллага кияүгә чыга. 1886 елның 26 апрелендә Габдулла – дөресрәге Габдуллаҗан туа. 29 августта Гариф мулла авырудан үлә. Ире үлгәч, Мәмдүдә анда яшәп кала алмый, декабрь аенда әтисе Зиннәтуллага кайта һәм ике ел – 1888 елның декабренә кадәр яши.

1888 елның 22 декабрендә 23 яшьлек Мәмдүдә хәзерге Балтач районы Сасна Пучинкәсе авылындагы 69 яшьлек Мөхәммәтшакир муллага кияүгә чыга. Никахлашу мәҗлесе Өчиле авылында була, никахлашу язуын Зиннәтулла хәзрәт үзе тутыра.

“Ә нәни Габдулланы әнисе Кушлавычның “үтә дә рәхимле” Шәрифә карчыкта калдырып тора”. Ничек яшәве хакында Габдулла Тукай “Кыш көне авыл ызбаларының ишекләрен ачу балага түгел, шактый үсмер кешеләргә дә мәшәкать һәм көч булганлыктан, мин ишекне ача алмыйм вә ишек төбендә аякларым бозга ябышып катканча көтеп торам икән. Карчык исә үзенең «Кадалмас әле килмешәк!» дигән «шәфкатьле» фикере илә мине үзе теләгән вакытта орыша-орыша кертә икән”, дип яза.

1889 елда әнисе улын үз янына Шакир мулла гаиләсенә алып кайта. Әмма Габдулла бер генә ел яшәп кала, чөнки 1890 елның 18 гыйнварында баласын гомерлеккә тома ятим итеп, өйдән-өйгә, кулдан-кулга йөрерлек ачы язмыш кочагында калдырып, Бибимәмдүдә апа дөньядан китеп бара.

“Шакир мулла яшь һәм чибәр Мәмдүдә ападан бик көнләшкән, еш кына кыйный торган булган. Ул вафат булган төндә дә мәрхүмәнең: “Шакир дим, үтерәсең бит инде!” — дигән сүзләре ишетелгән. Шул кыйналудан ул үле ир бала таба, күз яшьләре дә кипмичә егълап вафат була…” – дип яза Тәэминә Биктимерова. “Сөембикә” журналында бу вакыйга тагын да тәфсилләбрәк язылган. “Үләр алдыннан Мәмдүдә үз янына Габдулланы китерүләрен сорый. Улы килгәч: «Әй балам, мин сине үстерә алмадым, бәхил бул», – дип, Габдулланы әкрен генә сөя. Озак та үтми, газапланып җан бирә…» – дип яза Тәэминә Биктимерова.

Бу югалтуны Тукай “Исемдә калганнар”да болай сурәтли: “… әнкәмең җеназасын күтәреп алып киткәннәрен сизгәч, яланаяк, яланбаш хәлемдә, капка астыннан үкереп җылый-җылый җөгереп чыгып: “Әнкәйне кайтарыгыз, әнкәйне биреңез!” дип, шактый гына җир мәет күтәрүчеләрдән калмый барганымны хәзер дә тәхаттыр иткәнемне язамын”.

Ә инде, еллар үтеп, дөньяга танылган шагыйрь булгач,  Тукай  бу вакыйга турында «Өзелгән өмид» шигырендә бик ачык сурәтли:

Күз яшең дә кипмичә егълап вафат булган әни!
Гаиләсенә җиһанның ник китердең ят кеше?!

Үпкәнеңнән бирле, әнкәй, иң ахыргы кәррә син,
Һәр ишектән сөрде угълыңны мәхәббәт сакчысы.

Бар күңелләрдән җылы, йомшак синең кабрең ташы, —
Шунда тамсын күз яшемнең иң ачы һәм татлысы…

чыганак: http://gabdullatukay.ru/museums/museums-arsk/tukaj-yazmyshynda-ochile-avyly/

ТАТАР ТУДЕЙ ТЕЛЕГРАМ КАНАЛЫ - https://t.me/tatartoday

Запись «Габдулла Тукайның әнисе Мәмдүдәне ире кыйнап үтергән?» впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

29 август көнне Балтач районының Таузар авылында Рашат Шәрифуллиннар хуҗалыгында янгын чыккан. Анда әби белән бабай, аларның улы һәм килене яшәгән була.

– Янгын көндез чыкты. Сәбәбен – электр чыбыкларында, диләр. Ярый әле янгын төнлә булмаган. Бәхеткә, өйдәгеләр чыгып котылган, – ди Карадуган җирлеге башлыгы урынбасары Фәйрүзә Миннебаева. – Авылдашларыбызның бар каралты-курасы янып бетте. Лапастан башланган янгын, тиз арада бөтен өйләрен камап алды. Күршедә кеше тормый торган иске өй бар иде. Аңа да үрелгән иде, вакытында күреп сүндерделәр. Әле ярый башка йортларга күчмәде дип сөенәбез. Әлегә Шәрифуллиннар авылдагы туганнарында яшәп тора. Безнең җирлеккә кергән авыллардан акча җыйдык инде. Тагын да ярдәм кирәк. Ничек тә бу гаиләне йортлы итәсе иде, – ди Фәйрүзә ханым.

Чыганак: Ватаным Татарстан

Запись Балтачта янгын чыгып, дүрт пенсионер йортсыз кала. Үзләре… впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Ул Казан ягыннан зур тизлектә килүче «Хонда» маркалы мотоцикл белән бәрелешә. Нәтиҗәдә – аның йөртүчесе хастаханәдә, Казанда. Тән җәрәхәтләре тирән, хәле җиңел түгел.

Мәгълүмат: baltaci.ru

Запись Җомга көнендә Балтачта фаҗига впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

“Халык бик канәгать. Ник канәгать булмаска: 14 карйөргеч мәш китереп йөртә, адреналин… Чаңгы – чаналар шуып, бүләкләр алып, пылау һәм башка ризыклар белән сыйланып, Коръән укып, догалар кылып, рухи хәм физик яктан заряд алып кайттык! Дәвамлы булсын. Оештыручы Фирдинанд хәзрәт гаиләсенә, башка булышучыларга Аллахының рәхмәтләре яусын. Молодцы, кешеләр сөендергән, балалар куандырган өчен Ходай риза булсын!” дип сөенеп яза район мөхтәсибе Рамазан хәзрәт Хисаметдинов.

Оештыручылар фотолары, http://rsloboda-rt.ru/

Запись “14 карйөргеч, адреналин, пылау…” – Балтач авылында 5нче тапкыр кышын гөрләтеп Сабантуй итәләр [фото] впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Запись Казанда югалган Балтач кызы Гөлсиринне эзлиләр впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Гадәттән тыш хәлләр министрлыгы мәгълүматлары буенча, янгын «Кызыл Юл» фермасы территориясендә 14:53 сәгатьтә башланып китә. Аның мәйданы 720 кв.метр тәшкил итә. Янгынны 17 кеше сүндерә, аны тулысынча сәгать 17:50 генә сүндереп бетерәләр .Янгын нәтиҗәсендә 2 400 рулон печән янып бетә, янгынның сәбәбе ачыклана.

Чыганак: ProKazan

Запись Татарстанның бер авылында берничә мең рулон печән янып бетә [видео] впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Яшьләрне һәр ике ел саен узучы вакыйга – Бөтендөнья татар яшьләре форумы җыйный. Әлеге форум быел 8 нче тапкыр уздырыла. Бөтендөнья татар конгрессы сайтында: “Форумда халкыбызның телен, мәдәниятен саклау һәм үстерү, яшь буынның милләтебезнең үзенчәлеген саклауда тоткан роле каралачак”, – дип хәбәр ителә.

Форумга 30 чит илдән, Россиянең 60 төбәгеннән, Татарстанның районнарыннан яшьләр чакырулы. Алар тел,милләт мәсьәләләрен, үз төбәкләрендәге татар яшьләре оешмаларының эшчәнлеге турында фикер алышып, тәҗрибә уртаклашып кына калмаячаклар, ә Казанның, Татарстанның истәлекле урыннарына да сәяхәт кылачаклар, Теләче, Саба, Арча, Балтач районнарында кунак булачаклар.

Фото: nazaccent.ru сайтыннан

Запись Казан кабаттан дөньякүләм кунаклар кабул итә впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

«ӨЙНЕ ҖЫЕШТЫРЫП ҖИТЕШСӘМ ЯРЫЙ, ДИГӘН»

Балтачка кайткач та ире кулыннан үлгән ханымның бертуган апасы Римма Гыйниятуллинаны эзләп таптык. «Буласы булган инде, минем хәзер беркемне дә гаеплисем килми. Кияүнең әнисе – кодагыебыз белән аралашып торабыз, аның күңеленә тиярдәй сүз әйтәсем килми. Ул да баласын үстергәндә: «Кеше үтерүче бул, хатыныңны балта белән чап», – дип өйрәтмәгән бит. Бу фаҗига киявебезнең көнчеллеге аркасында гына килеп чыкты», – дип башлады ул сүзен.

– Марсельгә кияүгә чыкканда сеңлемә 17 яшь кенә иде. Ни өчендер әни булачак кияүне бик өнәп бетермәде, аңа кияүгә бирәсе килмәде Рәсимәне. Тик яшьләр бер-берсен бик яраткач, араларына керә алмадык. «18 яшең дә тулмаган бит әле, уйлап бетер», – дип тә караган идек – ашыкты ул кияүгә чыгарга. Шулай итеп, кавышып куйдылар. Башта шуның кадәр яхшы яшәделәр. Көнләшү-мазар ишетелмәде, ызгышканнарын да белмәдек. Бер-бер артлы уллары һәм кызлары туды Тормышлары түгәрәк иде…

Римма апаның кияве турында начар сөйлисе килми иде, тик Балтачта йөргән имеш-мимешләргә караганда, ир хатынына кул күтәргән, «мине берәр нәрсә эшләтә инде бу», дип, мәрхүмә һәрдаим куркуда яшәгән. Шуңа күрә әңгәмәдәшемә: «Сеңлегез кыйналып яшәгән дигән сүзләр дөресме?», – дип сорау бирдем.

– Кул күтәргән вакытлары булды анысы. Безнең әни: «Гел башын төйде инде ул аның», – дип сөйли. Бервакыт: «Үтерә мине, килегез!» – дип, сеңлем безгә шалтыратты. Ирем Җәүдәт белән баргач: «Кеше гаиләсенә ник тыкшынып йөрисез?» – дип, кияү миңа пычак та терәгән иде. Кызу канлылыгы бар иде аның. Ураза аенда авыз ачтыру өчен аш уздырган идек, шунда сеңлем белән табынны бергә әзерләдек. Сөйләшәсең бит инде ул гаилә хәле турында да. Рәсимә әйтте: «Апай, Марсель миңа гел әйтә: «Әйдә, икәү чыгып асылыныйк»,– ди. «Нишләп мин асылыныйм, балаларым бар бит минем», – дип җавап бирдем», – дип сөйләп торган иде.

Әңгәмәдәшем сеңлесенең җаны кыелган көнне яхшы хәтерли. Үзе күреп тормаса да, сеңлесенең көн дәвамында нәрсәләр белән шөгыльләнүен, ни эшләр майтарып йөрүен дә, яхшы белә ул.

– Үләсе көнне сеңлем элеккеге танышы белән күрешкән булган. Ул танышы аның янына су счетчигын тикшерергә кергән булган да, шунда сөйләшеп киткәннәр. «Марсель минем арттан иртәдән бирле «үтерәм», дип йөри инде. Өйне җыештырып чыктым, мунчаны гына җыештырасы калды», – дип әйткән. Гүя, өлгерсәм ярар иде, дип, эченнән уйлап йөргән. Шулай да гомер буе бергә яшәгән, ике бала бүләк иткән иренең үзен үтерәчәгенә ышанмаган булгандыр ул, дип уйлыйм.

Римма апа әйтүенчә, сеңлесенең үлеме турындагы хәбәрне ул ире шалтыраткач белеп алган. Кайгылы хәбәрне әйтү өчен, шундук әниләре янына юл тоткан. Сүзне кайдан башларга белмичә, озак иза чигә ул. «Әни, безнең кияү китеп барган бит әле», – дигән дә, җанының әрнүенә чыдый алмыйча, әнисен кочаклап, елап җибәргән.

– Әни шунда миңа карап торды да: «Үзе генә үлмәгән ул, башта кызымны харап иткәндер, аннан соң гына үзе асылынгандыр», – диде. Әле бу вакытта нәрсәләр булганын без төгәл генә белми идек…

«ГАРАЖДА УТЫРЫП КАЛГАННАР ИДЕ»

Әнисе белән әтисе үләсе көнне 18 яшьлек Айгөл аны-моны сизенми. Гадәттәгечә, мәктәптән кайта, әнисе белән тормыш-көнкүреш мәшәкатьләре турында сөйләшә, бәрәңге бакчасына чыгып чүп утарга кирәк, чыгарылыш кичәсенә барыр алдыннан тырнакларыңны ясатырбыз, дип план кора әни кеше. Шул вакыт Айгөлнең телефонына әбисе шалтыратып, үзләренә кунакка чакыра.

– «Әбиләреңдә озак торма, мунчаны җыештырасы бар», – дип озатты мине әни. Үзе ул мин чыгып киткәндә әти белән тыныч кына нәрсә хакындадыр гараж янында сөйләшеп басып калган иде. Аларның ни турында сөйләшкәннәрен мин ишетмәдем. Аны-моны уйлап тормастан, әбигә киттем. Кайткач, барыбер мунча җыештырасы була, монда гына ашап китим әле дип уйлап, әбидә чәй эчтем, табак-савытны юып, өстәлләрне җыештырып куйдым. Мин өйгә кайтып җиткәндә барлы-юклы 1 сәгать вакыт та үтмәгәндер. Кайту белән, иң беренче өйгә кердем, әни анда юк иде. «Әһә, мунчаны җыештыра башлаган икән, болай булгач», – дип уйлап, мунчага бардым – анда да юк. Соңыннан, әти белән гаражда сөйләшеп калганнар иде бит дип, шунда юнәлдем. Әнине канга баткан хәлендә гараж идәнендә, әтине асылынган килеш түшәмдә күрдем…

Алга таба нәрсәләр булганын кыз үзе томанлы хәтерли. Ләкин менә Төхвәтуллиннар өеннән ерак та түгел каз бәбкәләре саклап утырган Камилә исемле кечкенә кыз Айгөлнең үрсәләнеп кычкыруын, «әни, әни», дип бертуктаусыз кабатлавын ишетеп, өнсез кала.

– Айгөл апа «Әни!» дип, шундый каты кычкырды, мин куркып киттем. Бәлки, аны әнисе орышадыр, шуңа кычкырадыр, дип уйладым башта. Ә ул һаман кычкыра да кычкыра. Мин әби янына йөгереп кердем дә, «Әби, чыгып кара әле, анда күршедәге отличница Айгөл апа нәрсәгәдер кычкыра», – дидем. Әби тизрәк Айгөл апаларга китте, – дип сөйли.

Мәрхүмнәрне кызларыннан соң икенче кеше булып күрүче – нәкъ менә шул күрше әби була да инде. Ишек алдына килеп кергәч, нинди күренеш алдында калуын энәсеннән җебенә кадәр хәтерли ул:

– Мин килеп кергәндә монда кан иде инде, дип, гараж ягына ымлады күршедә яшәүче Нурания апа – Рәсимә йөзтүбән капланган, бер кулы читкә киткән, икенчесе гәүдәсе астында калган, башы уң якка таба карап калган, ә яулыгы гел кан гына. Каршымда ук Марсель да асылынган килеш бауда эленеп тора иде. «Рәсимә, Рәсимә», – дип эндәштем. Ул әле җылы иде, тәне эп-эссе. «Кызым Айгөл, әниең исән, хәзер ашыгыч ярдәм чакыртабыз, әниеңне алып калабыз, борчылма», – дидем. Өйгә чабып кереп, табиблар чакырттым, аннан гаражга кире килдем. Карыйм: Рәсимәнең тәне селкенеп торган шикелле. Аның мускуллары гына тартышкан инде. Ашыгыч ярдәм тиз килеп җитте, тик: «Нурания апа, икесе дә үлгәннәр инде, булырдай түгелләр. Рәсимәне дә коткарып булмый, ул аның муенындагы «сонная артерия»сен өзгән бит», – диделәр.

Мәрхүмәнең яралары әллә ни тирән дә булмый үзе. Ир аның баш артына һәм муенына чапкан, кулындагы балтасы утын яра торган түгел, кечкенә балта булган, тик бу хәл турында сөйләүчеләрнең, җинаятьне эшләгәнче, ир шактый яхшылап әзерләнгәндер, дигән шикләре бар, чөнки балта шуның кадәр үткен итеп үткерләнгән була ки, Рәсимә Төхвәтуллинаның чәчләре урталай киселеп кергән була. «Чәчне чабып кара син – болай гына чабып булмый аны», – дип аңлаттылар миңа.

Фаҗига булган урын: гараж идәнендәге каны саркып торган туфракны казып алып, җиргә күмгәннәр

«ӨЙГӘ БАШКА ИР-АТНЫ КЕРТМӘ!»

Бер үк көнне әтисез дә, әнисез дә калган балалар хәзер үткәннәр белән яши кебек. Тормышлары икегә бүленгәндәй. Әнә шуңамы, булган хәлләргә ышана да алмыйлар, үзләренә күрә бер үкенеч хисе дә кичерә алар.

– Соңгы арада әти бик үзгәргән иде, – дип сөйли мәрхүмнәрнең ятим калган кызлары Айгөл, күзләрендә мөлдерәгән яшьләрне тыярга тырышып. – Әллә ничек кенә тупасланды ул. Мин аның үзенә дә әйттем: «Әти, бик әшәкеләндең син, миңа да ямьсез итеп эндәшәсең», – дидем. Чебеннән фил ясый торганга әйләнгән иде ул. Минем аны гаепләп сөйләвем түгел, ничек бар, шуны сөйлим. Менә хәзер бер генә әйбер өчен үкенәм: никләр әбиләргә китеп бардым икән, дим.

Безнең сүзгә Төхвәтуллиннарның 3нче курста укучы уллары Рәсил дә кушыла:

– Әйе, үзгәрде шул. Үләсе көнне, әти белән иртән өстәл артында бергә утырган идек. Шунда әйтә бу миңа: «Улым, әгәр дә бүген мин асылынып үлсәм, син бу өйгә башка ир-атларны кертмә, миңа шушыны вәгъдә итеп, сүз бир!» – ди. «Әти, җүләр сатма инде, хатын-кыз өчен шулай бетеренәләрме!», – дип әйттем. «Әниең – минем өчен хатын-кыз түгел, ул минем 20 ел бергә гомер иткән хатыным!» – диде. Ул аны гомер буе көнләп яшәде, башкаларга китәр, дип курыкты. Булган хәлләргә әле дә ышана алмыйм, менә-менә кайтып керерләр шикелле… – әтисе белән әнисе турындагы хәбәрне ишеткәч, Рәсил үзен ирләрчә, кулда тота. Үксеп еламый, тик шул ук вакытта, күзендә яше дә бетми аның. Туганнары егетнең сабырлыгын әнә шулай тасвирлый.

…Фаҗига булганнан соң, социаль челтәрдә таралган тагын бер мәгълүмат, төгәлрәк әйтсәк, фараз турында тулырак сораштырдым. Янәсе, Рәсимә Төхфәтуллина иреннән күптән китәргә теләп яшәгән. Аның гел кыйналып яшәвен күреп, бер ир: «Тилмермә, яшәмә аның белән, әйдә, балаларың белән кил», – дигәч, очынып бер иргә барасы булган, кызының чыгарылыш кичәсе җиткәнен генә көтеп йөргән, имеш. Бәлки шушы яңалыкны иренә әйткәндер дә, тегесе көнләшеп, шуңа балта белән чапкандыр? Тик бу сүзләрне мәрхүмәнең апасы Римма ханым кире кага.

– Бу – урам әкияте. Медик булгач, бер иптәш кызын алып, әнинең авылындагы бер айнымас исереккә система куярга төшкән булган ул. Исерек ни сөйләмәс, теләсә нәрсә лыгырдагандыр: «Әйдә, үземә алыйм әле сине», – дигән булгандыр. Шуны кибеткә төшеп сөйләгән ахрысы инде. Шул сүз генәдер ул. Рәсимә беркайчан да чит ирләр белән йөрмәде, хәтта ул якка борылып карарга да курка иде. Кая гына барса да, ире көнче булгач, балаларын ияртеп йөрде. Бала булган җирдә бозыклык булалмый бит инде, килешәсездер…

Бу фаҗига нәрсә аркасында килеп чыккан соң шулай булгач, дигән сорауга, җавапны мәрхүмнәрнең якыннары әле дә эзли. Тик аның табылуы гына шикле. Әллә ирнең кайчандыр башлаган эшен ахырына җиткерәсе килгәнме, дип уйлаучылар да бар, чөнки моңа кадәр 3 мәртәбә асылынмакчы булып караган инде ул, берсендә хәтта баудан хатыны үзе кисеп төшергән булган. Тик эшен ахырга җиткергәндә, яраткан кешесен ятларга калдырып китәсе килмәгәндер, мөгаен. Марсельнең әнисе – Нурия апа бу кайгыны бик авыр кичерә, хәзерге вакытта ул ятим балалар янында яши, йортларына күз-колак булып тора, балаларга терәк булырга тырыша.

– Рәсимәнең минем янга килеп, зарланып йөргәне булмаса да, белә идем: малайның көнчелеге бар иде. Кул күтәргән чаклары да булгалады. Тик менә болай башта хатынын үтереп, соңыннан үзе ник асылынгандыр Марсель улым, һич аңламыйм. Араларында нәрсә дә булса булгандыр инде, күрәсең. Хәзер белеп тә булмый инде: серләрен үзләре белән алып киттеләр. Минем башыма сыймый бу хәл, әле дә ышана алмыйм. Балаңны начар булсын дип үстермисең дә бит, ә менә ничек килеп чыга. Бу җинаятен эшләгәндә исерек булмаган ул – айнык килеш эшләгән диләр. Үзем белән алып китим, дигәндер инде киленне… Эх… Ятим калган оныклар кызганыч хәзер!

Әйе, әти-әнисез калган балалар икесе дә студентлар булачак. Айгөл – быел беренче курска бара, абыйсы Рәсил – 4нче курска. Алар хәзер рухи гына түгел, матди ярдәмгә дә бик мохтаҗ. Чөнки әти-әниләреннән калган 250 мең сумлык кредитларын каплау да шушы ике бала өстенә калган. Газета укучыларыбыз арасында балаларга авыр вакытта ярдәм кулын сузарга теләүчеләр булса, Сбербанк аша 4276 6200 29776675 номерлы картага (Рәсил Төхвәтуллин исемендә) акча күчерә аласыз, яки редакциябез белән элемтәгә керү мөмкинлеге бар.

…Төхвәтуллиннарның йортлары чын мәгънәсендә бушап калган кебек… Ишек алдындагы эт өрми дә, тавыш та чыгармый: бары тик хуҗаларын зиратка алып киткән вакытта гына шундый ярсып, җан ачысы белән өргән, күзләреннән яшьләре аккан. «Ник аларны алып китәсез?» дигән кебек, ул әле бер, әле икенче кеше ягына ыргылган. Йорт хуҗалары үлеменнән соң мәчеләре дә китеп югалган. Бу ике үлемнең чын сәбәбе мәңгелек сер булып калыр. Авыр кайгы кичергән туганнарының, балаларының хәсрәтләрен уртаклашабыз!

Айгөл ЗАКИРОВА

Казан-Балтач-Казан

Запись Балтач фаҗигасе: Рәсимә Төхвәтуллинаның чәчләре урталай киселеп кергән була впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Яратам, сагынам…

Төхвәтуллиннарның улы Рә­сил­гә – 21 яшь. Мәктәпне тәмам­лагач, ул Казан кооперация институтына укырга керә. Быел, җәйге практика узарга дип, бер оешмага урнаша. Фаҗига буласы көнне Рәсил сеңлесе Айгөлгә шалтырата. “Әтиемнең әнисе дә Балтачта яши. Әмма бистәнең икен­че башында. Сеңлемә әбие­мә әйберләр алып барырга куштым. Ул шунда чыгып киткәндә, әти белән әни гаражда калалар. Барысы да тыныч була. Безнең өйдә беркайчан да тавыш чыкмады дип әйтмим, гаилә булгач, табак-савыт шалтырамый тормыйдыр инде ул. Ул көнне исә барысы да тыныч була”, – дип сөйли Рәсил.
Аннары ни булганын беркем дә әйтә алмый. Айгөл бер сә­гать­тән кире әйләнеп кайткач, коточкыч күренешкә тап була. Әти-әнисенең мәетен күреп кычкырган кызның тавышына күрше-тирә йөгереп керә.

“Сеңлем миңа сигез тапкыр шалтыраткан. Эштә булгач, теле­фон­ның тавышын кысып куйган идем. Берзаман бухгалтер кереп, өегездә нидер булган, диде. Шундук юлга чыктым. Үзем – рульгә, яныма бергә эшләүче Марат абый утырды. Әнием үлгәндер дип күз алдына да китермәдем. Мин аны бик ярата идем. Әтием­не дә юксынам. Әмма безне ка­дерләп үстер­гән, күкрәк сөте имезгән әниебез кадерлерәк иде, – дип сөйли Рә­сил. – Кайтып кергәч, әтинең әнине үтерүен, аннан үзенә кул салуын әйттеләр. Башта ышанмадым. Шок хәлендә йөрдем. Менә хәзер аңлый башладым кебек. Миңа да, сеңлемә дә бик авыр. Әле җитмәсә, интернетта әнинең гәүдәсе дип ниндидер куркыныч рәсемнәр куялар. Мине армиядә икән дигән сүз дә таралды. Әлегә мин хезмәт ит­мәдем. Әмма укуымны тәмам­лагач, солдатка алырлар инде”.

Сүзләр генә калды

Айгөл – бик тә акыллы кыз. Мәк­тәптә гел “бишле”гә генә укыган. “Бер тапкыр да “дүртле” алганын хәтерләмим. Әнием сеңлем белән горурлана иде. Яхшы укыганнарга ике алтын медаль би­рәләр. Айгөл Татарстанныкын – әнигә, Россиянекен исә әтигә би­рергә теләде. Әмма алар бу ме­дальләрнең берсен дә күрә алмады. Россиянекен әле шушы көн­нәрдә генә алып кайтып тапшырдылар, – дип сөйли абыйсы. – Ай­гөл дә әниебез кебек медицина өл­кәсендә эшләргә тели, килә­чәк­тә табиб булырга хыяллана. Казан дәүләт медицина акаде­мия­сенә укырга керергә җыена”. Ятим калган ике туган әниләрен кызы­ның туган көненә социаль челтәрдә язып калдырган теләкләрен укып искә ала. “Туган көнең белән, балам! Мин сине бик яратам, дөнья йөзен­дәге иң-иң кадерле кешем син минем! Алдагы көннәреңдә дә бик-бик бәхетле, сәламәт, изге күңелле булып кал! Уңышлар си­нең артыңнан калмыйча атласын! Бу дөньяны бизәп, балкып яшә, балакаем!” – дип язылган ан­да.

Түзәргә тырышабыз

Рәсил белән Айгөлгә ике яктан да туганнары булыша икән. “Җиз­нәбез җирләү мәшәкатьләре бе­лән йөрде, чыгымнарын күтәр­де. Хафизә апабыз да гел булышып тора. Барлык туганнарга зур рәх­мәтебезне белдерәсем килә. Әни­не бик сагынам. Ул безгә шулкадәр җитми. Аның кочагына сарылып, әнием, мин сине бик яратам, диясем килә. Барлык Балтач халкы хәлебезне белә. Дуслар, туганнар җылы сүзен кызганмый. Ничек тә сабыр булырга, түзәргә тырышабыз. Алда – зур тормыш юлы. Без хәзер – сеңлем белән бер-бере­безгә терәк. Нинди генә хәлләр булса да, икәү янәшә булырга тырышырбыз, – ди Рәсил. – Гаиләләр дус-тату яшәсен, яратышып өйлә­нешкән парлар бер-берләрен аң­ласын, вакытсыз гомерләр өзел­мәсен иде…”

Гөлгенә ШИҺАПОВА

Запись «Әтиемне дә юксынам. Әмма безне кадерләп үстергән әниебез кадерлерәк иде» впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Кызларының чыгарылыш кичәсенә барасы урынга, бүген ирле-хатынлы Төхвәтуллиннар – гүр ияләре. Кичә Балтач районында вәхшиләрчә кылынган җинаять бөтен республиканы тетрәндерде. Балтач районы йортларының берсендә 41 яшьлек ир-ат хатынын балта белән чабып үтерә, башын чабып өзә. Аннары үз-үзенә кул сала, шәхси чыганакларга караганда, асылына. Гаиләнең ике баласы калган. Уллары Артем студент, Казанда белем ала, кызлары Айгөл быел мәктәпне тәмамлаган. Әле ничек кенә – алтын медальгә! Чыгарылыш кичәсенә дә кыйбатлы күлмәк сатып алалар. Кара төс килешә дип, кара күлмәк сайлыйлар. Тик әйтерсең лә, күлмәк бәйрәмгә түгел, ә матәмгә алына…Кара күлмәк Айгөлгә кара хәсрәт китерә. //Интертат.ру//

Запись Ни өчен Балтачта ир-ат хатынын балта белән чаба? впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..