“Дуслар, шатлыклы хәбәр! Эмиль һәм Илсөяр Талиповлар гаиләсендә кыз туды! Эмиль һәм Илсөяр беренче тапкыр әти-әни булдылар! Аларны чын күңелдән котлыйбыз!
Кызыгызның әнисе кебек гүзәл, әтисе кебек акыллы булып үсүен телибез! Гаиләгезгә сәламәтлек, бәхет, иминлек, балаларыгызны тәрбияләүдә сабырлык, бары тик рәхәт мәшәкатьләр, куаныч-сөенечләр! – дип язалар әлеге бәхетле гаилә турында  хезмәттәшләре.

View this post on Instagram

A post shared by ⚡️TATAR TODAY агентлыгы⚡️🌍 🔊📺 (@tatar_today)

Запись Эмиль Талипов гаиләсендә шатлыклы вакыйга впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Сүзебез — Татарстанның атказанган артисты, Муса җәлил исемендәге республика премиясе лауреаты, Камал театрында чын һөнәри урынын тапкан актер Эмиль Талипов турында.

Казан янындагы Кадыш авылында туып-үскән, башкаланың театр училищесын, аннан Казан дәүләт мәдәният һәм сәнгать университетының актерлык, соңыннан режиссерлык бүлекләрен тәмамлаган Эмильгә быел гыйнварда 35 яшь тулды. Тамашачы аны “Мулла” спектаклендә әсфәндияр, “җил­кән­­сез­ләр”дә — Батырхан, “Миркәй белән Ай­сылу”да — Миркәй, “Килә ява, килә ява…”да — Рәшит, “әрем исе”ндә — Равил, “Мәхәббәт FM”да — Ильяс буларак һәм башка бик күп рольләрдә бе­лә, таный, ярата. ә күренекле шәхесләргә пародияләрен кү­реп, меңәрләгән кеше аңа кабат-кабат соклана, чын артист булуына янә бер кат инана.

— Эмиль, әти-әниегез сезгә нигә нәкъ шушы исемне куштылар икән, сораганыгыз бармы?

— Мин туганда җырчы Эмиль Җәләлетдинов бик популяр булган. Әти үзе дә җырларга яраткач, матур җырлагач, шушы җыр­чыбызның исемен бик ошатып, миңа да Эмиль дип кушкан.

— Туфан Миңнуллинның “Мулла” пьесасында авыл таркалу, халыкның диннән ерак торуы, хәтта мулланың да эчеп йөрүе кебек күңелсез хәлләр тасвирлана. Сез анда әсфәндияр исемле яшь мулла ролен башкарасыз. Мондый күренеш­ләр бүгенге авылга да хасмы, әллә уңай якка үзгәреш бармы — ничек уйлыйсыз?

— Үзгәреш бардыр, хәзер хәлләр алай ук начар түгелдер дип уйлыйм. “Мулла” пьесасын укыгач, спектаклен карагач: “Сезнең мондый авылны кая күргәнегез бар?” — дип сораучылар да булды. Татар авылына ул кадәр яман хәлләр хас түгел дияргә теләделәр. ә чынлыкта бар иде бит инде авылларның төпкә тәгә­рә­гән чагы. Туксанынчы еллар. Советлар союзы таркалды, яңа дәүләт әле бар­лыкка килмәгән иде, халык аңлаешсыз бушлыкта калды. Илдә тәртип бетте, колхозлар таралды, авыллардан китә башладылар. Эшсезлек, акчасызлык… Халык югалып калды, күпчелек баш ташлап эчәргә тотынды, авыл тирәсендә руль артына салган килеш утырып йө­рүчеләр, алар аркасында хәвеф-хәтәр артты, асылынып үлүчеләр кү­бәйде. Коточкыч чор иде. Хәтерлим, әни заводта эшлә­гәндә ике­шәр ел хезмәт хакы алмыйлар иде. Аннан җитмеш җиде-сиксәненче елларда туганнарның күбесе наркоман булып китте, шактые кырылып та бетте. Кешегә бозылырга, азгынлыкка күп кирәкми бит. Болар барысы да илнең икътисадына бәйле дип саныйм. Илдә авырлык тудымы, җинаятьчелек арта, кеше акчасызлыктан интегә, өметсезлеккә бирелә, эчә, урлый, талый башлый, наркоманга әйләнә… Шулай харап була. Туфан абый әсәрендә нәкъ шул чор тасвирлана бит.

Аннан хәлләр үзгәрде. Берзаман гарәпләр, төрекләр ярдәме белән күп итеп мәчетләр сала баш­ладылар. Мәчетләр кү­бәй­де, әмма алар буш иде. Ә хәзер мәчетләр тулы. һәрхәлдә, шәһәрләрдә шулай. Яшьләр күп йөри, мин моңа бик сөе­нәм. Авылларда да мәчетләр элеккечә буш тормый. Хәзер эчкечелек тә нык кимеде.

— Әйе, уңай үзгәрешләр күп. Тик, кызганыч, авылларда капкалары бикләнеп, утлары сүнгән йортлар арта… Авылны саклап калуга күпмедер өлеш кертергә теләп, сез әниегезнең туган авылында ел саен Авыл җыены үткәрәсез икән…

— Авылны алай гына саклап калып булмый инде аны, бу диңгезгә бер тамчы гына. Мин кечкенә чакта әти белән әнинең туган ягына — Мамадыш районындагы Комазан һәм Ташлык авылларына гел кайтып йөрдем. Әтинең әнисен “Комазан әби”, әнинекен — “Ташлык әби” дип йөртә идем. Комазанга әле студент чакта да кышкы каникулларда кайтып, әбигә булышып, карларын көрәп, идәннәрен юып килә идем. әни авылы Ташлыкта да күп җәйләрем үтте. әнинең бертуганнары, аларның балалары, җизниләр — барыбыз бергә печән әзерләргә кайта идек. Сагынам шул чакларны. Элек барыбер күңеллерәк иде бит. Яшәргә авыр булса да, дуслар, күрше­ләр белән аралаша идек. Хәзер тормышлар яхшырып киткәч, нишләптер йөрешмибез. Уртак омтылышлар, уртак фикерләр юкка чыга барамы, кешене мәшәкать бастымы? Туганнар белән димим, алар белән, Аллага шөкер, аралашабыз. Гомумән әйтүем.

Авыл кешесе озак кайтмый торганнан соң җәйгә бер кайтып, үзе кебек читтә яшәүче авылдашының туган йортын торгызганын күреп китсә, аңарда да шундый теләк-хис уяна. Туктале, без дә бит бу йортта алты-җиде бала үстек, әти-әниләребезнең рухларын сөендереп, һичьюгы, җәйгә кайтып йө­рү өчен дача кебек кенә йорт булса да ясап куйыйк әле дисәләр, бер генә кеше шулай эшләсә дә, авылны яшәтүгә бераз өлешем кергән кебек хис итәм. Авыл җыены — авыл Сабан туе үткәрә башлавыбызның максаты да шул. Без аны авылдагы бик якын күршеләребез, кодаларыбыз Лилия һәм Рәфыйк Фәйзуллиннар бе­лән бергәләп оештырабыз. Аннан авылдашлар, хәтта күрше авылларда яшәүчеләр дә шулкадәр актив, хәллә­реннән килгәнчә өлеш кертәләр, уеннар үткәрү, җиңүче­ләргә бирү өчен бүләкләр дә алып килә­ләр, акчалата да ярдәм итәләр. Шулай итеп бу Сабан туе якташларның бик күңелле, җылы, рәхәт бәйрәменә әйләнә.

— Туган нигезләрен яңартучылар бармы?

— Бар, әйе, мин күрдем. Авыл җыенына кайтып, күреп киткәннән соң иске йортларын матурлап төзекләндереп, яхшы коймалар тотып, капкаларын бастырып куйдылар. Хәзер һәр җәйдә шунда кайтып йөриләр. Бу минем өчен бик сөенечле.

— Сез бер әңгәмәгез­дә: “Театр — ул күл кебек, кешене үзенә тарта, суыра. Анда болай гына кереп чыгам дип керәсең дә, озакка каласың”, — дигәнсез. Сез бу “күлгә” эләгүегез бе­лән бик бәхетле кебек?

— Син әгәр хезмәтеңне-һөнәреңне яратсаң, шул һөнәреңнән башка яши алмыйсың. Театр — шундый һөнәргә керә. Син театрны яратмасаң, ул да сине яратмый. Дө­рес һө­нәр сайлау — тор­мы­шың­дагы иң зур бәхетләрнең берсе дип уйлыйм. Һө­нәреңне яратасың икән, тормышыңны аңа багышлыйсың, көне-төне аның турында уйлыйсың икән, ул инде күл­гә әйләнә, ул сине баш-аягың белән үзенә тартып ала. һәркемнең үз күле үзенә рәхәт, уңайлы.

— Эмиль, сез “Ерактагы якты йолдызым”, “Дилемма”, “Ялан аяклы кыз — 2” фильмнарында да төштегез. Татар киносы турында да әйтеп китегез әле, тагын нинди рольләрдә уйнар идегез, тәкъдимнәр бармы? ?

— Юк, тәкъдимнәр юк. Ә болай мин кино яратам. Татар фильмнары төшереп торалар, анысы бик сөендерә. Ләкин бүгенге көндә: “Ах, татарча шәп фильм карадым әле!” — дип, шаккатып сөйләрлек фильм юк, әлегә кү­ренми. Нәрсәдер эшли­ләр, нидер төшерәләр, прокатлар белән шөгыльләнгән булалар… Монысы да яхшы, нәрсә дә булса эшләсеннәр, тик кенә тормасыннар. Мин татар киносы булыр дип ышанам. Лә­кин ул нинди булырга тиеш дисәләр, бу сорауга җавап бирә алмыйм. Мар­­сель Сәлимҗанов куй­ган спектакльләргә охшарга тиешме икән ул, яки Фәрит Бикчәнтәев куйганнаргамы? әллә итальян киносына якынрак булырга тиешме, гарәп, иран киносынамы? Русныкынамы яки америка киносына охшаргамы? Лә­кин шунысы бар, минемчә, татар киносын төшерергә алынган режиссер татар мохитендә үсәргә, татар булырга, татар телен, әдәбиятын, тарихын белергә, моңның нәрсә икәнен белергә тиеш! Мәсә­лән, бездә бит инде хәзер зыялылар бөтенләй юк диярлек, бик-бик аз процент кына тәшкил итә андыйлар. Шәһәрләрне дә авыл кешеләре тутырды. Һәм шушы халыкка якын булсын өчен ул режиссер, бәлки, авыл турында кино төшерергә тиештер? Авыл­дан чыккач, без бит инде башкасын белмибез, авыл мохите белән бәйләнешле булырга тиешме ул? һәрхәлдә, ул режиссер шәһәрне дә, авыл мохитен дә тоемларга, аңарда татарлык, татарга хас караш, гадәтләр ярылып ятарга тиеш. Аны күрүгә: “Менә татар шул инде ул!” — диярлек булырга тиеш. Кыскасы, җыеп, төгәл генә әйтә алмыйм, әмма татар киносы булырга тиеш!

— Эмиль, татар театры гомер буе татар телен, әдәбиятын, гореф-гадәтен, әхлагын саклап калуга хезмәт куя. Телебез турында да сөйләшеп алыйк әле, балаларны телдән ничек биздермәскә соң?

— Моның өчен һәр татарның татарча яшәве һәм дәүләт күләмендә дә эшләү кирәк. Айфоннар, компьютер чоры килде. Балалар өчен аларны татар теленә өйрәтә торган заманча уенчыклар, кызыксынып карарлык тапшырулар, китаплар кирәк. Аннан балаларыбызның татар теле белмәвенә без үзебез генә гаепле.

— Үзебез?

— Билгеле! Безгә кем тия соң? Гаепне читтән эзлисе түгел, без, татарлар, үзебез генә гаепле. Кемнәндер гаеп эзләү — ул аклану гына. Мин бу хакта һәрвакыт әйтәм инде: кайвакыт Кабан күле буйлап йөргәндә миңа әрмән гаиләләре очрый. Күренеп тора: балалары монда туган, ә әти-әнисе белән рәхәтләнеп әрмәнчә сөйләшә. Ул бала да монда туган, без дә монда туган! Әрмән кешесе рус телен белмәсә, киләчәктә авыр булыр дип баласы белән бер дә русча сөйләшми бит. Менә монда — Русия уртасында, Татарстан җирендә рәхәтләнеп үз туган телендә сөйләшеп йөри. Дөрес эшли, аның баласы бүтән телләрне дә бик яхшы беләчәк. Ә без үз телебездә сөйләшмибез. Бервакыт лифтта төшәм, шунда бер апа оныгы белән вата-җимерә русча сөйләшә. Вата-җимерә бит! Аннан үзенә күрә татарчага күчеп, миңа әйтә: “Менә папасы белән мамасы чыгып киткәннәр иде әле”, — ди. Аңа ник матур итеп татарча сөйләшмәскә инде? Оныгына ана телен әбисе-бабасы, әти-әнисе өйрәтмәгәч, кем өйрәтергә тиеш соң? Хәзер: “Балаларның укуы болай да күп, авыр, нәрсәгә ул татар теле?” — диләр. Татарлар авызыннан чыккан сүз бу! Болай әйтү өчен оятсыз булырга кирәк! Ничек инде балага тел кирәкми дип әйтергә мөмкин, бу бит искелек карашы, кыргый караш. Тел бит ул белем, гыйлем! Туган телеңне, әниең телен — үз-үзеңне кеше итеп тояр өчен белергә кирәк! “Сыра эчмә, кешегә начар сүз әйтмә”, — дип өйрәт. Әмма сиңа татар теле кирәкми дип әйтү… җен ачу­ларым чыга шуңа. Бу бит математика укыма, сиңа химия кирәкми ди­гән кебек. Элек безнең турыда: “Подъездда сыра эчеп йөри күрмәсен, бандага эләкмәсен, наркоманга әйләнмәсен, зин­һар, укысын гына”, — дип торалар иде. Укып, белем алып бер кешенең дә үлгәне юк. Бер кешенең дә надан калганы юк. Безнең балалар акыллы булырга тиеш, билгеле, моның өчен алар белән шөгыльләнергә вакыт табарга кирәк. Минем әти гомер буе мәктәптә татар теле һәм әдәбияты укытты. Әти дә, әни дә: “Туган телеңне өйрән!” — дип әй­тәләр иде, чөнки минем үз телемне белүемне телиләр иде. Хәтта кайвакытта катырак та әйтәләр иде. Миңа калса, катырак әйтергә кирәк тә! Тәрбия бит ул баштан сыйпау гына түгел. үзебездән баш­ларга кирәк. әти-әни татарча сөйләшсә, бала аны барыбер ишетеп үсә, бе­лә, аңлый. Аннан балаңда телеңә, милләтеңә карата патриотлык тәрбияләргә, улым, кызым, менә безнең шу­шындый шәхеслә­ребез булган дип, әйтеп, санап күрсәтергә кирәк. әйтик, Муса җәлил исемле батыр шагыйрь булган, татар кешесе Гази Заһитов беренчеләрдән булып Рейх­стаг гөмбәзенә җиңү байрагын кадаган, Александр Матросов татар булган дип… Балалар: “Ка­рале, мин дә шушы милләт кешесе бит!” — дип горурланырлар иде. Менә чемпионатлар карыйбыз бит, татар кызы Алинә Заһитова җиңгәч, горурланабыз, сөенәбез, хәтта күзгә яшьләр килә. Әгәр белем туплап, әдәбиятын, тарихын, тамырларын белсә, бала милләте белән, әлбәттә, горурланыр дип уйлыйм. Миңа калса, бөтен бәла дә шунда: безгә белем җитми. Акыл туплаган кеше “кем мин?” дип кызыксына башлый. әгәр гыйлем тупламый икән, билгеле, ул болар турында уйлап маташмый, телевизор карау белән чикләнә, яңа машина турында хыяллана, көнкүреш турында гына кайгырта.

Дөрес аңлагыз, мин телләргә каршы түгел. Кеше күп тел белсен, әмма үз теле беренче урында торсын. Бу барлык милләткә дә кагыла, чечен да үз телен белергә тиеш, казах та, чуваш, удмурт та. Без бит күп халыклы ил. Тыныч яшик, тату яшик, телләрне өйрәник, әмма үз телебез беренче урында булсын!

Шулайдыр, балаларга уку күптер хәзер, күптер. Аның каравы белем алу, материал табу җиңелрәк — интернет бар.

Телне өйрәтү, бәлки, бик зур проблемадыр, үз балаларым булмыйча, мин әлегә әйтә алмыйм. Бәлки, мин дә баламны татар бакчасына бирер­мен дә, ул аннан русча өй­рәнеп кайтыр, хәзер шулай ди­ләр бит. Ләкин мин баламны татар итү өчен тырышачакмын, тырышырга кирәк һәммә­безгә дә.

— Булачак хаты­ны­гызны да татар телен камил белсен дигән та­ләп белән сайлады­гызмы?

— Сайлавын алай сайламадым, әмма татарча сөйләшүенә шунда ук игътибар иттем. Илсөяр Казан кызы, табиб, саф татарча сөйләшә. Без аның белән бик күп аралашабыз, татарча да, русча да, ике телне дә бе­ләбез, Аллага шөкер.

— Кеше гомере узган саен яшәвенең мәгънәсе турында ешрак уйлана башлый. Ахыр чиктә ул дин юлына килергә тиешме икән, бу хакта ни уйлыйсыз?

— Мин аны белмим бит, тиеш дип әйтә алмыйм. Һәркемнең үз эше, Аллаһы Тәгалә кайчан насыйп иткән, Аллаһ өчен хәл итеп булмый. һәр кешенең үзеннән тора. Кемдер бәлки чын күңелдән киләдер дингә, кемдер — юктыр. Мин ул турыда әйтә алмыйм. Ләкин һәр кешегә, шул исәптән, үземә дә дингә ихлас килүне телим, чөнки Аллаһы Тәгалә Коръән аша безне яхшылыкка гына өйрәтә. Бер-беребезне, хөрмәт итәргә, чиста йө­рергә, сәламәтлегебезне сакларга, хыянәт итмәскә, үтермәскә, таламаска… Шуңа килдең исә, чын кешегә әверелдең дигән сүз бит инде.

— Эмиль, сезнең иҗатның шактый өлешен биләүче паро­дия­ләргә күчик әле, сез беренче булып, батыр­чылык итеп, президентлар роленә кергән актер да бит…

— Бу мавыгу кечкенә­дән башланды. Әле мәктәпкә кергәнче үк өйдә күрше абыйлар булып сөйләп, йөреп күрсәтә идем. әни: “Улым, кешене алай күрсәтергә ярамый”, — дип әйтә иде. Аннары Ташлыктагы кызларның берсе янына бер егет килеп йөри иде. Мин апаларыма (Ландыш һәм Эльфа исемле игезәк апаларым бар) аның ничек килгәнен, мотоциклын ничек этеп менгәнен, ничек сусаганын, ничек сөйләшкәнен күрсәтә идем. Апалар, көлә-көлә: “Тагын күрсәт әле, тагын күрсәт әле”, — дип сорыйлар иде. Мәктәптә укытучылар булып сөйләп, йөреп күрсәтә идем. Театрда эшли башлагач, үзара бәйрәм иткәндә танылган шәхесләргә пародия күрсәтә башладым. Ә Минтимер Шәрипович “булып” мин беренче тапкыр тамашачы каршысына чыктым. Беренче президентыбыз үзенә пародия ясавымны Салават Фәтхетдиновның 50 яшьлек юбилей концертында күрде һәм күзләре яшьләнгәнче көлде.

— Рөстәм Миңнеханов пародиясе дә ис­кит­кеч уңышлы! Аны кайда күрсәттегез?

— Рифкать Миңнеханов ЮХИДИ башлыгы булып эшләгәндә үзенең юбилеена чакырган иде. Шунда мин аны энесе — Президент Рөстәм Миңнеханов исеменнән котладым. Билгеле, анда Рөстәм Нургалиевич та бар иде. Ихластан көлеп утырды. Менә аның елмаюын һич эләктереп алып, кабатлап булмый — бик үзенчәлекле. Дөресен әйткәндә, хәзер Рөстәм Нургалиевич — минем “ашатучым, туендыручым”, мин аны шулай дип атыйм һәм мин аңа бик зур рәхмәтле, булганы өчен. “Аның исеменнән” котларга дип юбилейларга, банкетларга чакыралар.

— Тагын кемнәргә пародияләр ясыйсыз?

— Айдар Фәйзерахмановка, Салават Фәтхетдиновка. Сүз уңаеннан, бу жанрга иң демократик карашлы кеше — Салават. Ул: “Эмиль, миңа пародияне кая телисең, ничек телисең, шулай күрсәт”, — ди. Актер Раил Шәмсуаров өйләнгәндә аны һәм кәләшен Путин булып та котлаган идем. “Мәхәббәт FM” спектаклендә радиодиджей ролен башкарып, Минтимер Шәймиев, Рөс­тәм Миңнеханов тавышы белән дә сөйлим, актерлар Илдар Хәйруллин, Равил Шәрәфиевкә, җырчылар Айдар Галимов, Хәм­дүнә Тимергалиевага да “әвереләм”.

— Кешегә пародия ясау өчен аны җентекләп күзәтергә, һәр ым-хәрәкәтен, сөйләү, йөрү рәвешен сеңдереп калырга кирәк бит…

— Минем карап өйрәнгәнем юк. Кешене бер карауда җентекләп, барлык нечкәлекләре белән кү­рәм. Бу сыйфат миңа әни­дән күчкән ахрысы, ул да шундый. Кешенең гадәтен, холкын, тембрын, бөтен килеш-рәвешен тиз тотып алам.

— Эмиль, сез кайчандыр: “Юбилей-банкетларда чыгыш ясаган өчен акчаны сорап алмыйм, үзегез хәл итегез дип әйтәм”, — дигәнсез. Хәзер дә шулаймы, әллә хәзер билгеле бер бәя — такса барлыкка килдеме?

— Хәзер такса бар, чөнки шунсыз булмый. Ләкин ул бәяне мин куймадым, заказ бирүчеләр үзләре билгеләде. Хәзер үзләре сүзне шуннан башлыйлар. Кайвакыт туганнар, дуслар туй-юбилей кебек гаилә бәйрәмнәрен үзенчәлеклерәк, кызыклырак итәсе иде дип әйтәләр, күрәм бит инде, акчаларын кырып-себереп тоткан вакытлары, андый чакта бушлай да барып кайтам, төрле вакыт була.

— Кемнәр, нинди уңайдан чакыралар?

— Аерым кешеләрнең юбилейларына, һөнәри бәйрәмнәргә, төрле оешмаларның түгәрәк даталарын билгеләп үткәндә, Яңа ел, 8 Март кебек бәй­рәмнәргә… Күбесенчә зуррак компанияләр чакыра. Без бу эшне “шабашка” дип йөртәбез инде. Бүрене аяклары туендыра диләр бит, нишлисең, тормыш булгач барасың, йөрисең килмәсә дә йөрисең. Әгәр мөмкинлек булса, мин үземне бер эшкә генә багышлап, бер урында гына ятар идем. Ләкин, дөньясы шул.

— Күбесенчә президент булып котларга чакыралардыр инде?

— Әлбәттә. Иң югарыдагы җитәкчеләр һәрвакыт популяр. Халыкның Минтимер Шәриповичка, Рөстәм Нургалиевичка мәхәббәте зур, алар рус тамашачысы арасында да, татарлар арасында да бик популяр.

— Камал театры гастрольләргә еш йөри, бөтен җирдә дә колач җәеп, “аһ!” итеп каршы алалармы, тамашачылар аерыламы?

— Һич арттырып, мактанып әйтүем түгел, Аллага шөкер, кая гына барсак та матур каршылыйлар. Ул татарның чәчелүе бе­лән бәйле. Милләттәш­ләребез безне сагынып торалар. Без дә аларны сагынабыз. Белсәгез иде спектакльдән чыккач, алар белән күрешүнең, шатлыклы йөзләрен күрү, җылы сүзләрен ишетүнең никадәр рәхәт икәнен! Үзбәкстанда булдык, ис­киткеч җылы каршыладылар, Казахстанда, Финляндиядә, Уфада, Мәс­кәү­дә яратып кабул итә­ләр, андагы сәхнәләр инде туган йортыбыз кебек. Иң мөһиме — зал тутырып киләләр, Аллага шөкер. Хәзер инде яңа тамашачы барлыкка килде. Мәсәлән, Мәскәүдә яшь татар тамашачысы бик күп. Алар төрле җирләрдән җыелган татар яшьләре, шунда укыйлар, эшлиләр һәм театрга йөриләр. Бу бик сөендерә. Димәк, буын алмашынды, яңа тамашачыбыз бар дигән сүз.

— Ә үзебездә?

— Аллага шөкер, бездә дә яшьләр күп һәм мин моңа сөенәм. Хәзерге буынга, безнең хәзерге чор яшьләренә бездә кызык, рәхәт, димәк. Алар артыннан Алла боерса тагын буыннар килер. Һәр буынның үз тамашачысы. Илдус Габдрахманов, Рамил Төхвәтуллиннар буыны белән театрга бер тамашачы килгән иде, Радик Бариев, Илтөзәр Мө­хәммәтгалиевләр белән тагын яңа тамашачы килде, Илнур Закиров, мин, Алмаз Гәрәевләр — безнең курс эшли башлагач, яңадан-яңа тамашачы килде. Бездән соң яшь артистлар килә Алла боерса, аларның үз тамашачылары була. Буын алмашынганда менә шулай яңа тамашачы килеп торырга тиеш, миңа калса. Мәсәлән, “Мәхәббәт FM” спектакле белән бөтенләй яңа тамашачы барлыкка килде. Яшьләр күп. Татар драматурглары әсәрләрен куеп, композиторларының иҗатын кулланып татар театрлары безнең милләткә зур өлеш кертә, яшьләрдә телгә, әдәбиятка, милләткә мәхәббәт тәрбияли. Ярый әле төрле төбәкләргә йөреп, милләттәшләребезне барлый, җыя, телебезне, сәнгатебезне сакларга ярдәм итүче театрларыбыз бар. ә театрлар, татар җыры, биюләре белән чыгыш ясаучы сәнгать әһелләребез юк дип күз алдына китерсәк? Читтәге мил­ләтәш­ләребез монда килми, без анда бармасак, элемтәләр бөтенләй өзелә дигән сүз. Димәк, без милләттәшләр арасында үзенә күрә бер күпер ролендә­.

— Эмиль, сезнең Камал сәхнәсенә килүегезгә инде ун елдан артык. Үзгәреш тоясызмы, хәзер инде шомарып, рольләр җиңелрәк биреләме?

— Юк. Кеше үзгәрми бит ул. Профессиональлеккә омтылу ул үзеңне эшкә багышлау, зур җаваплылык дигән сүз. Безнең хәзер бөтен фаҗига — без җаваплылык тоймыйбыз һәм бернәрсә өчен җавап бирәсебез, беркем өчен дә җаваплы буласыбыз килми. Кеше һәр шөрепне, гайканы җаваплылык белән борырга тиеш, һәр эшне җи­ренә җиткерергә кирәк. Төрле кеше бар, бер җаваплы булган кеше ул һәрвакыт шундый булып кала. һәрхәлдә, үзеңне шуңа өйрәтергә, тәрбияләргә кирәк. Без бе­лә­без бит инде: бөтен нәрсә дә хезмәттән тора, бер нәрсә дә болай гына, бушлай, җиңел бирелми. Кемгәдер бушлай килгән кебек тоелырга мөмкин, ләкин алай түгел ул. Аллаһы Тәгалә барысын да тигезли: кемнеңдер гаиләсе тулы, гаилә тынычлыгы бар, кемнеңдер — миллионнары, кемдер акчага күмелеп яши, кемдер — саулыкка тиенә. Нәрсәнедер дөрес юл белән эш­лә­мә­сәң, үзеңнән артыгы бе­лән чыга, ә әзрәк мәр­хә­мәтлелек күрсәтсәң, сиңа­ меңләтә кайта. Бу чын мәгънәсендә, валлаһи шулай­.

Әңгәмәдәш — Назилә САФИУЛЛИНА.

tatyash.ru

Запись Эмиль Талипов: “Без үзебез генә гаепле” впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Еламаска өйрәтте

Элек Биектау районына кергән Кадыш авылы, хәзерге Авиатөзе­леш районы авылы егете гаиләдә төп­чекәй булган икән. Ике ападан соң ту­ган егетне тездә иркәләп-назлап кына утырмаганнар утыруын, алар – хуҗалыктагы кырык­ма­са-кырык мә­шәкать, эш белән үскән буын. Әмма әнисе ягыннан да, әтисе яклап та иҗади оеткыдан мәхрүм булмаган Эмиль – кечке­нәдән күр­ше-тирә апа-абыйларга, иптәш­ләренә пародия күрсәтергә яраткан “артист”ны урындык өслә­ренә бас­тырып сөйләтә-җырлата торган булганнар. Әмма бу авыл “инс­титуты”на кагылышлы тәрбия­дән кала торган буш вакытта гына каралган – башта иң мөкатдәсе эш ләса…

– Эшләп үстек, безнең чорда бүгенге кебек уку, түгәрәкләр генә дип яшәү, телефоннарда уйнап утырулар юк иде бит инде. Балалардан культ ясау да булмады – барганбыз, акрынлап кул астына да керә башлаганбыз. 6-7 нче сыйныфларда мин әти белән бергә капчык-капчык бә­рәңгеләр ташый башлаган идем инде.

– Тик төпчекләргә кагылышлы иркәлек булмады гына димә, зинһар, барыбер ышанмыйм.

– Булмады. Кагып-сугып үстерү булмаса да, алга утыртып үбеп утыруларны да хәтерләмим. Әлбәттә, наз-мәхәббәткә туймадым дип тә әйтә алмыйм – әмма бер бала икен­чесеннән аерылмады. Әнием Әл­фия заводта сакта эшләде – иртән китә, төн кайта дигәндәй. Ул һәр­вакыт үзе белән пистолет йөртте – мин – кулымда пистолет та тотып караган кеше. Сүтеп-җыеп күрсәтә иде әни аны… Әмма әни катырак иде безнең – тозлап-борычлап, оял­тырлык итеп әйтә белде. Минем кызулыгым да – әнидән. Әтием Ман­сур мәктәптә татар теле һәм әдәбияты укытучысы иде – шулай ук эш кешесе, улым, алай итәргә кирәк, болай эшләргә кирәк, дигән нотык сөйләгәнен ишеткән булмады. Без аларның тормышыннан үр­нәк алып үстек, олыларны – олы, ке­челәрне кече итәргә өйрәндек. Аннан, безнең чорда балаларны кырыслык-таләпчәнлек белән үсте­рү чоры иде.

– Нык тәртипле мулла песие булып үстеңмени?

– Без табигатьтә үстек. Хуҗалык эшләрен караганнан соң без урамга, урманга чыгып китеп, аралашып-уралышып үстек. Мактану булмасын – кулдан килмәгән эш, теш үт­мәгән шөгыль калмагандыр. Тиктормас, кызыксынучан идек. Шу­ңадыр, хәтерлим, туксанынчы еллар – мин бик сорагангадыр инде, әти белән әни акчаларын кырып-себереп велосипед алып бирде миңа. Матур, 9 меңлек, шәп сәпит! Без бу вакытта егетләр белән кача-поса дискотекага йөрибез. Үзебез­чә, кәттә бит инде – җилләнеп барабыз, сәпитне салам эскертенә качырып куябыз да дискотекага кереп китәбез. Шундый көннәрнең бер­сендә, биеп чыктык, ә минем сәпит юк! Тузан да кунарга өлгермәгән яңа сәпитемнән җилләр искән… Әниләргә аны-моны әйтеп тору юк әле – кайсын каян детальләр табып, ике көндә сәпит җыйдым мин. Үзем!..

– Үзеңнән бигрәк, матчага кыс­­тырылган талчыбыкка килеп җиттек бугай без?.. (Кө­ле­шәбез.)

– Әйе, анда эләкте! Сәпитне җы­еп бетергәч, әтигә дөресен сөй­ләп бирергә булдым. Кайттым, ул кафель идәнле ваннага унитаз урнаштырып ята, килдем дә: “Әти, минем сәпитне урладылар”, – дидем. Әтинең кулындагы кыскычы тө­шеп тә китте, кафельне дә чатнатты. Шунда кул астындарак торган чебен үтергечне алып, ипи шүрлегемә менеп тә төште!

– Ә үзең ясаган сәпитне күргәч?

– Анысы өчен әни мактады, үзе бит, бусы кадерлерәк тә булыр әле, диде. Әтигә ул эләктерү өчен үпкәләмәдем дә – бик тиешле урында, тиешенчә булган ул. Баштан сыйпап кына утырып булмый. Егетне егет итеп үстерергә кирәк – борын мышкылдатып елап йөрерлек булмасын.

– Шушы хыялыйлык һөнәр сайлауга да бер юнәлеш бир­гән­дер, әйеме? Әллә әти-әни “егетчә­рәк” берәр һөнәр ягына ишарә­ләдеме?

– Юк, киресенчә, әти укуымны шул юнәлештә дәвам итүемне киңәш итте. Мин мәктәптә укыганда төрле-төрле бәйгеләрдә катнаша башлаган идем инде. Төгәл фәннәр белән дә әллә ни дуслык булмады – техник вузлар турында башыма да кертмәдем. Мәктәптә укыганда да ул математика, алгеб­ра, физикалар бер газап иде – дәрес башында берәр ноктада берәр сурәт эзләп таба идем дә, дәрес буена шуңа карап утыра идем. Очына чыгып булмас ул формулалар, биремнәр башка планетадан иде… Шуңа театраль учили­щеның актерлык осталыгы факультетына документларымны тапшырырга булдым да. Әмир Камалиев – Аманулла классына укырга кердем. Өч ел укыганнан соң, миңа нидер җитми башлады. Дүр­тенче курстан соң Фәрит Бикчән­тәев төркем туплый дигәнне ишет­кәч, көчемне сынап карарга булдым – режиссурага укырга кердем. Фәрит абый бер шарт белән алды – мин театр училищесын ташларга тиеш идем.

– Ташладыңмы?

– Юк, кача-поса параллель укып бетердем: мин – ике мәктәпле артист.

– Фәрит Рәфкатовичка ничек итеп аңлаттың?

– Ул аны бүгенге көнгә кадәр белми шикелле.

Мин – соң өлгергән артист

– Эмиль Талипов һәм режиссура – алар кавыша алдымы соң? Аннан, мине иң кызыксындырган сорау – режиссер булуга укытып буламыни соң ул?

– Укытып була инде ул, 10-15 алымы бар аның. Әмма интуитив сизү, тоемлау – Ходайдан бирелә торган талант. Ансыз спек­такльнең йөрәге булмый. Минем режиссерлык эшләремә килгәндә, укыган вакытта сәхнәләштерелгән “Зөбәйдә – адәм баласы” бар. Фәрит абый киңәше белән алынган әлеге әсәр­не мин аны ничек бар, шулай итеп сәхнәгә чыгардым… Мин телә­гән нәрсә килеп чыкмады. Режиссерлык эше шуның белән тәмам да булды. Ә уку тәмамлаганда мин инде артист форматында эшли башлаган, беренче сынауларны узган идем. Күп уйный башладым. Әле анысы да ничек булды – мин курс­ташларымнан зуррак идем бит инде, театрга килеп эләгү белән дә чәчрәп балкып чыкмадым. 27 яшемдә генә артист буларак эшләр­гә тотындым.

– Әмма соңармадың, бәхет кояшы сиңа саран елмайды, дип һич тә әйтеп булмый. Режиссер синең талантыңны күрә һәм күтәреп алды бит?

– Артистның бәхете – режиссердан, анысы – бәхәссез. Әмма ме­даль­нең икенче ягы да бар – эш­ләмәгән, үзен чарламаган артист режиссерга кирәк түгел. Безгә укыганда да әйтә килделәр: талантлы артистка караганда, эшләгән артист күпкә кадерлерәк. Шуңа нинди бәхет кояшы ди инде? Беренче булырга теләсәң, үзеңне кызганмыйча эш­ләргә дә әзер булырга кирәк. Берен­челекнең үз хакы бар.

– Эмиль өчен кайсы рольләр иң-иңнәре рәтендә?

– Т. Миңнуллинның “Мулла”­сын­да­гы Әсфәндияр, Р. Зәйдул­ла­ның “Үлеп яратты”сындагы Корбанов, И. Зәйнинең “Мәхәббәт FM”­дагы Иләс Миләсов… Гомумән, “Мә­­хәббәт FM” ул миңа атап язылган спектакль дисәң дә була – иҗатымдагы иң-иң урынны нәкъ менә әлеге әсәр алып тора. Ул безнең курсны ачып бир­гән визит карточкасы – курсыбыз­ның биш еллыгына Илгиз Зәйниев махсус язды аны. Анда тулаем – мин. Ә урамда танып эндәшә башлаулар – Нурания Җамали режиссерлыгындагы “Ерактагы якын йолдызым” кинофильмыннан соң булды.

Зирәклек тупладым

– Иҗат коллективында бервакытта да җиңел була алмый…

– Авыр да түгел, Гөлнара. Аннан, күп нәрсә үзеңнән, тормышны, ке­шеләрне кабул итүдән дә тора. Элек мин риза булмасам, гаделсезлек күрсәм, бәргәләнә, үз дигәнемне исбатларга тырыша, бәхәскә керә идем. Еллар узу белән тормыш ул яктан да чарлый башлады – мин хәзер күп нәрсәне елмаеп, йөрәккә якын алмыйча, әрепләшмичә генә уздырып җибәрергә өйрәндем.

– Чып-чынлап туеп, театрдан китәргә ниятләп йөргән вакы­тың булдымы?

– Булды. Студент еллары иде әле ул. Уку авыр бирелә, барып чык­мый шикелле… Кердем дә Фә­рит абыйга: “Китәм мин!” – дидем. Тукта әле, ашыкма, бар да нормаль бит, диеп, аркадан кагып чыгарып җи­бәрде ул… Шул талпынышта кәеф кырылу да узды.

– Фәрит Рәфкатович еш мактыймы?

– Булгалый, әмма ул үтереп мактый торган кеше түгел. Сирәктә әйтеп куя. Әмма аның бер мактавын “күңелдә йөртәм” мин. Швейцария режиссеры куйган “Әтрәгәләм” спектакленнән соң: “Эмиль, син бит моны Голливуд артисты төсле уйнадың, афәрин!” – дигән иде. Ос­таздан андый сүз ишетү – тагын бер пар канат төртү белән бер инде ул!

Телисеңме, аккош каурые бүләк итәм?

– Озаклап башлы-күзле булмыйча йөрүеңдә өер-өер фанат кызлар гаепле булдымы соң, йолдызланып китеп, гадиләр янына төшәсең килмәвеңме?

– Безгә театрда йолдызланырга берәү дә ирек куймады. Укыган вакытта ук сеңдерә килделәр: сез артист буларак кына кызык, кеше буларак – юк. “Әйбәт кеше ул – һөнәр түгел”, – диләр иде. Шуңа йолдызлану турында сүз дә була алмый. Беренче тапкыр урамда танып эндәшүләре дә кинода төшкәч булды минем: бу бит шул-шул, дип кинодагы образым янына килеп фотога төшеп киттеләр, Эмиль янына түгел! (Көлә.) Шуңа минем үземдә дә, мин бит шундый-шундый, мине бөтен кеше белә, дигән нәрсә булмагандыр. Булды инде – Нурания Җамали киносыннан соң булды арттан йөрүләр… Стеналарга язулар да, чәчәкләр-күчтәнәчләр бе­лән каравыллап торулар да… Әмма ул – театр артистының һәрберсендә була торган әйбер. Мин аңа бүген бик гади карыйм.

– Әти-әни, улым, өйләнергә вакыт сана, дип әйткәләш­тер­мәделәрме?

– Әйткәннәрдер, әмма өйләнер­гә кирәк булганнан гына өйләнеп булмый ич инде ул! Күңел ятмаган, йөрәк “әйе” дигән кешеңне очратмыйча ашыгулар ялгышуга китерә дип беләм. Мин Илсөярне бик озак эзләдем, эчтә озак еллар бушлык иде. Әмма үз кешемне очратасымны сизә килдем. Динә Закирова бервакыт машинада барганда аның фотосын күрсәтте. Мин карадым да фотоны кире бирдем. Шуның бе­лән онытылды да. Кебек. Соңрак Камал театрыннан үзәккә баручы юл киселешендә, Тукай һәйкәле янында очраттым мин аны. Башта кем булуын искә төшерә алмыйча интектем. Исеме телгә килмәде. Аннан, беткән баш беткән дип, “Илсөяр!“ дип кычкырдым да башымны чит­кә бордым. Илсөяр – Илсөяр булып чык­ты! Шуннан сөйләшеп киттек. Аннан тагын бер тапкыр көтмә­гәндә юллар кисеште. Ул минем театр артисты икәнлегемне дә белми булып чыкты. Анысына сөендем генә инде.

– Әәәәй, бер аһ итәрлек романтик мизгел дә булмагач…

– Булды! Чигелгән читек тә биргәнем булды, атап җыр яздырганым да. Иң яшерен сер белән дә уртаклашыйм инде… Бервакыт күл янында йөргәндә мин су өс­тендә аккош каурые күреп алдым. Ил­сөяргә борылдым да: “Телисеңме, мин сиңа аккош – иң тугры мә­хәббәт кошы каурые бүләк итәм?” – дидем. Илсөяр, каян ала­сың соң син аны, дип югалып ук калды. Мин шунда агач ботагы алдым да, теге каурыйны судан көч-хәл белән этеп чыгарып, булачак гомерлек юлдашыма бүләк иттем. Аккошлар ялгыз яши алмый, дидем. Аның күзлә­рендә бәхет очкыннары иде. Каурый хәзер альбом эчендә, өебез­нең түрендә тора.

– Утызның үр ягына чыккан, шәхес буларак формалашкан, үз көенә генә яшәргә өйрәнгән ке­шегә гадәти гаилә кысаларына кереп урнашу ансат түгелдер ул, әйеме, Эмиль? Син роль белән янып йөрисең, ә синең кулыңа, бар ташлап кер әле, дип, чүп пакеты китереп тоттыралар…

– Юк, ансат түгел. Мәхәббәт тә, гаилә дә – ул шулай ук хезмәт. Аңа кергәнче син үзең җавап бирергә тиеш – әзерме син шуңа? Мин Ил­сөяр белән танышыр алдыннан ул халәтне тойдым – мин әзер, миңа гаилә кирәк. Әнә шул әзер булганнан соң гына тоемладым да – мин озакламый үз кешемне очратачакмын. Шуңа да гадәти тормыш, көн­дәлек мәшәкатьләр, җаваплы­лык­ның бер кешедән ике кешелек тандемга күчүе миңа гадәти булды.

– Гаиләнең матди ягын кайгырту артист кешегә авырмы?

– Яшерен-батырын түгел, го­мер-гомергә әдәбият-мәдәният-сән­­гатьтә акча булмаган, юк, бул­мая­чак… Шуңа мин дә төп эшемнән тыш акча чыганагы эзләргә мәҗ­бүр, ансыз тормыш көтеп булмый. Әйе, кайчак кимсенү дә тоясың, әмма… Ә болай, биргәненә мең шө­кер, торырга фатирыбыз, йөрергә машинабыз бар, өстәлебез – түгәрәк.

(Гөлнара Җәлилова/“Ватаным Татарстан”, /№ 49, 05.04.2019/)

Запись “Кайчак кимсенү дә тоясың, әмма…”: Эмиль Талипов иң яшерен серен ача впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Яңалык турында Камал театрының инстаграм битендә язалар.

View this post on Instagram

A post shared by Галиәсгар Камал театры (@kamalteatr)

Яшь артистларның соңгы бергә уйнаган рольләре – Нәкый Исәнбәтнең “Миркәй белән Айсылу” спектаклендә Миркәй белән Айсылу рольләре.

Запись Эмиль Талиповка һәм Ләйсән Фәйзуллинага мактаулы исем бирелде впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

1. 1984 елның 27 гыйнварда Казанның Кадыш бистәсендә туганмын. (Элек ул Биектауга карый иде). Әти-әнием – укытучылар. 147 номерлы мәктәптә укыдым.

2. Авыл якын булганга, хезмәтнең нәрсә икәнен белеп үстем. Балачагым бәрәңге утыртып, печән әзерләп узды.

3. Көне буе урамда идек . Өйгә ашарга гына кайтабыз, анысы да, әниләр безне тапкан очракта гына. Тәрәзәдән кычкырып дәшә иделәр безгә.

4. Без, малайлар, табигать кочагында үстек. Учак та яктык, саллар да ясадык. Рогаткалар, пугачлар, хәнҗәрләр, силитр кәгазьдән фугаслар, шырпы күкерте белән шартлата торган пугачлар… Миләш белән ата торган самостреллар… (Ничек күзебезне чыгарып бетермәдек без аның белән?) Әмма нинди корал ясасак та, аны беркайчан да начар гамәлдә кулланганыбыз булмады, Аллага шөкер. Нәрсә генә майтармадык… Язларын көзәннәрне өннәреннән чыгара идек. Табигатьтән нәрсә ала алдык, шуны бугазына басып алдык. Шуның аркасында тормышка җайлаштык та без, хәзерге буын андый түгел. Җәйләр әти-әниләргә ярдәм итеп узды. Әтигә себеркеләр җыярга булыштым.

5. Саллар ясый идек. Хоккей коробкасын сүтеп, су баскан үзәннәрдә шул бортларны сал итеп йөзә идек. Бер тапкыр атна буена сал ясадык. Казан суына төшерүгә батты теге… Казан елгасы буенда көймәләр тора иде, без шуларны алып китеп, йөзә идек.

6. «Том Сойер маҗаралары» белән җенләнеп, бер зур бер агач башында куыш ясадык. Шунда качып утыра идек.

7. Фубол, хоккей уйнадык. Татар-башкорт көрәше белән шөгыльләндем. Авиатөзелеш районының данын яклап, Сабантуйларда канаша идем. 1 урын алганым да булды. Мәктәп буенча чемпион да булганым бар. Футбол уйнап төрле призлы урыннар алдык. Кыш көне чаңгыда шудык. Хәзер дә мөмкинчелек булганда уйнаштыргалыйм.

8. Бала чакта кызык иде… Без беркайчан да еламадык-шыңшымадык – сугышсак та, күз төпләребез каралганчы кыйнашсак та, беркайчан да әләкләшми идек. Әгәр дә берәрсе турында әти-әниеңә кайтып сөйләсәң, син «Козел» булып кала идең. Безне олырак малайлар шулай тәрбияләде. Безнең буын тормышка җайлашканрак булды шул. Бүгенге малайлар башка шартларда үсә кебек… Без эшкә өйрәнеп үстек, урам законнарның да, авыр тормышның нәрсә икәнен дә белдек. Туксанынчы елларда әти-әниләрнең эш хакын да тоткарладылар. Кайвакыт макарон гына ашаган вакытлар да булды.

9. Ике апам бар минем. Күршеләрдән безгә кием кертәләр, безнеке – башка күршеләргә күчә. Әйе, андый вакытлар да булды. Кытлык булса да, тату яшәдек. Рәхәткә түзә алмаган кешеләр бар бит. Хәзер кешеләр бер-берсен якын күрми башлады. Заманасы үзгәрде…

10. Беренче сыйныфта укыганда ук, зур малайларга ияреп йөри идек без. Без бала-чагалар шуларга тагылып зернотокка да йөрдек, күгәрчен тотарга да, балыкка да…

11. Элек өлкән дусларыбыз безне йөзебезне сакларга да өйрәткән икән. Безне үз сүзләребез өчен җавап бирергә өйрәтеләр. Элек сиңа укытучы указка белән менеп төшсә, әти-әниләр: «Тагын өстәгез әле», – дип әйтә иде. Без беркайчан да әләкләми, еламый идек. Без аны шулай тиеш дип кабул иттек. Әлбәттә, укытучылар да юкка гына кул күтәрми иде безгә, шуны таныйм. Барысына үзебез гаепле идек, шуны уйлап утырам менә. Тәртипкә өйрәттеләр. Ак белән караны аерырга өйрәндек.

12. Туксанынчы елларда тормыш авыр булгач, Кадышта теплицалар куя башладылар. Кем ниндине булдыра. Кемдәдер егермешәр теплица иде. Барыбыз да сатуга дип помидор-кыяр үстердек. Сатарга чыкканда башка малайлар белән бәрелешләр дә булып ала иде.

13. Салют аттырмыйлар иде элек. Аттырганда – монда гына кебек күренә иде безгә, бер могҗиза итеп кабул иттек. Шул урман артына барып, салютлардан калган гильзаларны җыярга хыялландык.

14. Спортзалда чын чыршы куялар иде бездә. Класста утырганда бәйрәм исе үтеп керде. Чирек бетәчәк, бәйрәм булачак… Бәйрәм хисе бар иде!

15. Кадыштагы клубка йөрдек – бильярд уйнадык. Биемәдек. Уртага чыгып басып кына тора идек. Хәзер көлке инде. Үзебезне бик кәттә дип хис иткәнбездер.

16. «Спутник» дип аталган җәйге лагерьга танцыга йөрдек, дискотекага. Бер тапкыр дискотекага килгәндә, велосипедымны урманда якуаклар арасына яшердем дә, кайтыр вакыт җиткәч, таба алмадым. Берәрсе алып киткән, күрәмсең. Урлый иделәр шул. Бик шәп велосипед иде – алгы-арткы тормозлы… Шуның өчен әтидән эләкте.

17. Әтием укытучы булса да, бик әйбәт укыдым дип әйтә алмыйм. Бәлки, яхшы да укыр идем, әмма ул вакытта яхшы уку модада түгел иде. Заманасы шундый иде. Начар юлдан китү куркынычы да янады, ләкин язмышка рәхмәт, кырын юлдан атламадым, үземне йөгәндә тота алганмын.

18. Ә бер елны безгә телевизордан гына күргән сникерс-марслы бүләкләр тараттылар. Без гаиләдә өч бала бит инде. Кинәндек! Их, ул шоколадларның тәмлелеге!..

19. Физика кабинетының лабораториясенә керү максатыбыз иде. Эләгә алсак, лупа кебек берәр нәрсә чәлдереп чыга идек. Яз көне лупа ярдәмендә агачта исемнәребезне мәңгеләштердек. Лупа ярдәмендә учак кабыза идек.

20. Сәнгать белән мавыгып киттем. Әти җырлый, иҗат белән шөгыльләнә иде. Бөтен эшкә дә маһир булды. Сәнгать юлыннан әти белән бергә атлый башладым. Әти белән җырладык, театрларга йөрдек. Җырлап призлы урыннар да яулаганым бар – Биектауда, Казандагы төрле фестивальләрдә…

Биектауда вокалдан беренче урын алгач, сельсовет председателе миңа зур кара плюш пантера бүләк итте, ул заманнарда андый уенчыкларның чыккан гына вакыты. Барысының да ах-вах килгәне хәтердә. Бик горурланган идем.

Әмма тавыш сыну дәвере узгач, тавышым уртача гына… бүгенге эстрада җырчыларныкы сыман калды. Җырны калдырдым.

21. Музыкаль гимназиядә белем алдым. Баян, фортепьяно классында укыдым. Әмма шулай килеп чыкты ки, театр училищесына укырга кердем. Җиңел заманалар түгел. Институтларга керергә акча кирәк иде.

Хыялым җырчы булырга иде дә бит… Театр училищесында музыкаль театр дигән факультет ачылган вакыт иде ул. Ул факультетның киләчәге билгесез әле, дип әйттеләр дә, мин актерлык факультетына керергә карар кылдым, аннары Фәрит Бикчәнтәевның «Драма режиссеры» курсына укырга кердем.

22. Мотоцикл белән дә мавыгып алдым. Әти-әнидән елый-елый мотоцикл алдырдым. Күп тә үтмәде, күпердән суга төшердем мин аны. Шуннан сатып кына җибәрдем, чөнки җәфага әйләнде ул.

23. Безнең заманда велосипед утыргычларына көзән тиресе түши иделәр. Тоташ тире белән түшәлгән велосипедлар да очрый иде. Бу явызлык та булгандыр. Ә без аны явызлык дип кабул итмәгәнбез дә… Ул заманнарда кеше ничек булдырган, шулай көн күргән, җәнлекләрдән дә никадәр булдыра алганнар, шуның кадәр файда күрергә тырышканнар. Дөньяга ярашканбыз.

24. Компьютер артында утырмадык. Ә бер заман денди компьютер уены чыкты. Бар кешедә юк иде ул, кая инде, акчасыз вакытлар. Телевизорда шул ике канал. Юньләп күрсәтсә әле. Бер каналдан икенчесенә «каргаборын» белән кыстырып күчерүчеләр бар иде. Өстенә суккач кына эшләп киткән телевизорларны да хәтерлим әле мин – эчтәге лампалары шул сугудан гына янып китүчән иде. Шуңа күрә без урамда үстек тә инде. Без зомби булып үсмәгәнбез. Табигатьне өйрәндек.

25. Әти әдәбият укытучысы булгач, телевизордан да кирәкле тапшыруларны гына карап үстем. Ике апам да тарих-археология факультетларында укыды, өйдә тарих китаплары күп булды. Шулар миңа сеңеп барган.

26. Хулиганландык. Кара-каршы урнашкан фатирларның ишек тоткаларыннан бәйләп куя идек тә, икесенә дә шакып, кача идек. Күршеләр, кем бар, дип, бер-берсен тартып газаплана.

Почта ящикларына пугач белән суга идек. Элек аяк киемен подъезд төбендә салып калдыралар иде. Без шуны берәр фатир төбенә өеп, шакып кача идек. Ишек ачылуга, бөтен аяк киеме эчкә ишелә иде.

Шукландык. Оят инде хәзер. Әмма, карале, ничек сагынып искә төшә…

Сөмбел Гаффарова, Сөембикә
фото Интернеттан алынды.

Запись Эмиль Талипов «козел» булып калмаска тырышкан впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Запись Эмиль Талипов: «Андый елмаю беркемдә дә юк!» впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

– Эмиль, беренче пародияләреңне хәтерлисеңме?

– Мәктәп елларында ук укытучыларыма, күршеләргә, авылдашларга, аннан соң театр училищесында укыганда пародия күрсәтә идем. Театрда эшли башлагач, пародияләрне профессионал рәвештә ясый башладым. Башта театрда эшләүче кызларны төрле артистлар, ә соңрак Минтимер Шәймиев булып 8 март һәм башка бәйрәмнәр белән котлый идем. Минтимер Шәймиев пародиясе белән ТР Дәүләт Советында һәм Салават Фәтхетдиновның 50 яшьлек юбилеенда чыгыш ясарга туры килде.

– Үзенә ясалган пародияне күргәч, Минтимер Шәрипович нинди фикер белдерде?

– Кул чабып, көлеп утырды. Аңа ошады. Аннан соң Салават Фәтхетдиновны котларга үзе дә чыкты. “Бу Эмильдән әллә ниләр ишетерсең әле! Талант!…” – диде.

– Рөстәм Миңнехановка беренче пародияңне кайчан сөйли башладың?

– Беренче тапкыр пародия Камал театры сәхнәсендә куелган “Мәхәббәт FM” спектаклендә яңгырады. Аннан соң күренекле шәхесләрне, дусларымны Президент булып котлый башладым. Рөстәм Миңнехановның фикерен ишеткәнем юк… Ләкин пародияләр геройларыма ошамый икән, мин бу шөгылемнән туктаячакмын. Беркемне дә үпкәләтергә теләмим. Шуны да әйтергә кирәк: пародия белән күптән мавыксам да, шушы көннәрдә генә моңа игътибар артты. Бик күп журналистлар шалтырата. Мин, гомумән, үземә карата андый зур игътибарны өнәмим…

– Тагын нинди шәхесләргә пародия ясарга телисең?

– Ул турыда уйлаганым юк. Пародия – төп шөгылем түгел, мавыгу гына. Ул үзеннән-үзе барлыкка килә. Пародияне теләсә кемгә ясап булмый, үзенчәлекле, үз йөзе булган шәхесләргә генә ясала ул.

Интертат.ру

Запись Шәймиев Эмиль Талиповтан кычкырып көлгән, ә Рөстәм Миңнеханов аңа үпкәләмәгәе… впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Запись Филүс Каһировның өр-яңа клибында Эмиль Талипов оча башлый [видео] впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..