Борычны кайчан утыртырга соң? Аны утырту вакыты турында төрле фикерләр йөри. Ни генә язсалар да, аны һәрбер төбәктә табигать шартларына карап утырталар.

Башкортстан җирлегендә, бакчачылар аны 15 февральдән 10 мартка кадәр чәчергә киңәш итә. Борыч орлыклары бик озак – 2 атнадан алып айга кадәр шытып чыгарга мөмкин. Аларны март ахырында чәчсәң, орлыкның апрель азагында гына  тишелгән очраклары була. Ул орлыкның сыйфатына да карый. Әгәр дә орлыкны шыттырып чәчсәгез, ул тизрәк чыгачак. Рассада 60-70 көн үскәннән соң ачык грунтка утыртыла. Борыч күчереп утыртуны яратмый, шуңа күрә борыч орлыкларын аерым савытларга чәчү яхшырак. Борычның тамыр системасы зур түгел, шуңа күрә диаметры 10 см булган савыт та җитә.

Кайбер бакчачылар борыч орлыкларын ай календаре буенча да утырта. Уңыш күбесенчә үсентеләрне дөрес утыртуга да бәйле.

2020 елгы ай календаре буенча, утыртуга уңай көннәр дип: 15, 16, 28 февраль; 1, 8, 9, 12 март  күрсәтелгән.

Ә теплицага күчереп утырту өчен уңай көннәр: 8, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18 май. Башкортстан җирлегендә ачык грунтка борыч кыраулар тәмамлангач, якынча  10 июньнән соң утыртыла башлый.

Теплицада утырту өчен  татлы борычның иң яхшы сортлары: Геркулес F1, Текила F1, Ред найт F1, Магно F1, Маркони, Калифорния могҗизасы.

Чыганак "Өмет"

Запись Борычны кайчан утыртырга? впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Трансмайлар кондитер эшләнмәләрендә  маргаринны алыштыру өчен кулланалар. Гомумән, җете төсле тәм-томнар сатып алырга кирәкми. Беренче чиратта бу пончикларга кагыла. Әлеге ризык ашказаны өчен бомба булып тора. Кызганычка каршы, моны сатып алалар, чөнки әлеге продукция бик арзан.

Шулай ук, резинканы хәтерләтә торган мармелад сатып алырга кирәкми. Чын мармеладта агар-агар, ә ясалмаларында химик куерткычлар кулланалар. Шулай ук, татлы газлы эчемлекләр җитди куркыныч тудыра. Ул асылында организм тарафыннан тиз үзләштерелүче буягычлар, шикәр һәм газы күп булган су. Газировкаларда организмнан кальцийны юдыручы фосфор кислотасы бар. «Бөтен дөньяда танылган америка эчемлеге белән унитазларны чистартырга була, ул кальций юшкынын эретә», — дип саный диетолог.

Чыганак «МК»

фото: pixabay.com

Запись Диетолог сәламәтлек өчен иң куркыныч тәм-томнарны атаган впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Эксперт сүзләренә караганда, чәй продукциясен сайлаганда, шунысына игътибар итәргә кирәк – яфраклар кайда җыела, шунда ук житештерелүе дә мөһим. Шулай ук туклану эксперты пакетлардагы чәйне эчәргә кирәкми, дип раслый — аларга, гадәттә, чәй калдыклары, ботаклар һәм хәтта җитештерү тузаны эләгә. Иң яхшысы – беренче сортлы чәй сайларга. Аны чәй куагының иң югары ботакларыннан җыялар. Моннан тыш, белгеч чәйләрне буяуларсыз һәм тәмләндергечсезен сатып алырга киңәш итә.

«Сөтле чәй эчәргә кирәкми. Эш шунда ки, сөт составында файдалы антиоксидантлар нейтральләштерергә һәм нәтиҗәдә корсакта агу һәм дискомфорт килеп чыгарга мөмкин», – дип белдергән белгеч.

Елена Соломатина шулай ук чәй эчемлегенә бал өстәүдән тыя. Температура югары булганда табигый продукт барлык файдалы үзлекләрен югалта. Нәтиҗәдә, чәйдә шикәр генә кала. Эксперт чәйгә лимон кисәкләре һәм өйдә әзерләнгән кайнатма салырга киңәш итә.

Чыганак 5-TV

Запись Чәй белән эчәргә ярамый торган азыклар аталды. Нәрсәләр ул? впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Чыганак: Ватаным Татарстан

Запись Җырчы Айгөл Бариевадан һәм башка танылган шәхесләрдән шәп кайнатма рецептлары впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Чыганак: Шәһри Казан

Запись Табиблар шарчыклар рәвешендәге туңдырмалар ашаудан тыелырга куша впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Татарстанның һәм Башкортстанның халык артисты Салават Фәтхетдинов инстаграмына бакчаларында карлыган җыйган видеоязма урнаштыра.

Иң кечкенә эшче – җырчының оныгы Җәннәт.  Кечкенә кызчык карлыган җыеп утыра. “Иии, уңган да инде”, -диеп мактап тора аны бабасы – Салават Фәтхетдинов.

View this post on Instagram

A post shared by Салават Закиевич Фатхутдинов (@salavat_fatkhutdinov_official)

Мәгълүмат Салават Фәтхетдиновның инстаграмыннан алынды

Запись Салават Фәтхетдинов бакчасында карлыган җыючы Җәннәтне күрсәтте [видео] впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Лилия Муллагалиева  үзенең инстаграм челтәрендә тәмле чия вареньесы рецепты белән уртаклашты. Лилиянең рецептын сезгә дә тәкъдим итәбез.

Мәгълүмат  Лилия Муллагалиеваның инстаграмыннан алынды

Запись Лилия Муллагалиевадан тәмле “күчтәнәч” впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

“Түбәтәй”дә без үзебезнең сыйфат эталонын тудырдык”, – ди, “Тубәтәй” рестораны директоры Солтан Сафин. Бу сүзләр белән килешми мөмкин түгел. Казанлылар арасында “Түбәтәй” ризыкларын ашап карап, тәменә, әзерләнүенә, бизәлешенә гаҗәпкә калучылар аз түгелдер.

Татар орнаменты белән чигелгән матур яулык, киемнәр кигән татар кызлары һәрбер ризыкка нәрсә салынганын аңлатып, сайлауда ярдәмгә килә.

View this post on Instagram

A post shared by Тюбетей | Татарская Кухня (@tubatay.food)

Ресторан гореф-гадәтләргә һәм замана таләпләренә туры китереп яраклаштырылган. Биредә төрле халыкларның ризыклары белән беррәттән, кызыклы шоу-программа да тәкъдим ителә. Ресторанның 3 залы бар, беренчесе 250 кеше сыйдыра торган, үзенчәлекле интерьер, милли стильдә ясалган рәсемнәр һәм чын түбәтәйләр белән бизәлгән зал. Калган ике зал, исә, кечкенәрәк. Көндезге ашны ашау, эшлекле очрашулар, романтик кичләр өчен тыныч, уңайлы заллар. Шулай ук биредә, 15 әр кеше сыярлык уңайлы бүлмәләр дә булдырылган.

Аларның һәрберсе төрле стильдә, уңайлы өстәл-урындыклар, телевизорлар белән җиһазландырылган. Мисал өчен, топчан кабинасы аерым колориты белән аерылып тора, бүлмәдә телевизордан кала, караоке өчен аппаратура да куелган. Шулай ук, күпләр өчен мөһим фактор булып саналган, намаз уку һәм тәхәрәт алу бүлмәләре дә бар.
Һәр шимбә иртәнге 11дә биредә балалар өчен, артистлар һәм клоуннар катнашында театральләштерелгән тамаша күрсәтелә.

“Түбәтәй” ресторанының тагын бер үзенчәлеге булып, һәрбер ризыкның уникаль рецепт белән әзерләнүе тора. Мисал өчен, кабак һәм тавык итеннән пешерелгән өчпочмак, Татарстанның беренче президенты рецепты буенча пешерелә. Бавырсак рецепты исә, Самара өлкәсенең Камышлы авылыннан килгән. Шулай ук, татар ашларына, туристик базарның таләпләрен үтәү һәм яңалык кертү максатыннан, кыстыбургер, татлыбый, өчпочмак-фри һәм тагын бик күп кенә башка төрле ризыклар уйлап табалар.

View this post on Instagram

A post shared by Тюбетей | Татарская Кухня (@tubatay.food)

“Түбәтәй” рестораны сату эшләре белән беррәттән, хәйрия эшләрендә дә катнаша. “Живи душой” марафонын булдырып, “Булыш” ярдәм фонды белән берлектә, авыру балаларга коляска һәм башка кирәк яраклар алу максатыннан, акча җыю эшләре дә алып бара. Һәр заказның 5% әлеге фондка кучерелеп бара. Шул рәвешле, һәркем әлеге изге эшкә үз өлешен кертә ала.

Белгәнебезчә, сорау – ихтыяҗ тудыра. Колоритлы ашау ризыкларын әзерләп сату, башка җирләрдә дә ачылу кирәклеген искәртә. Шунлыктан, 9 февраль көнне кичке сәгать 5 тә Бауман урамы, 47 нче йорт адресы буенча урнашкан яңа ресторан ачылачак. Биредә кунаклар тәмле ризыклар гына ашап калмыйча, үз куллары белән картина ясый алу мөмкинлегенә дә ия булачак. Ә инде картина матур һәм сыйфатлы булсын өчен, рәссам Анна Белозерова сезгә ярдәмгә килер. Бәясе: 1500 сум.

View this post on Instagram

A post shared by Тюбетей | Татарская Кухня (@tubatay.food)

Шулай ук, бу көнне, балалар өчен, сочниклар пешерү буенча махсус мастер класс та уздырылачак. Рәхим итегез!

View this post on Instagram

A post shared by Тюбетей | Татарская Кухня (@tubatay.food)

Запись “Түбәтәй” дә сыйланып кына түгел, рәхәтләнеп күңел ачарга да була впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Нишлим?.. Җыям дусларны: Шәрәфи, Таҗи, Сәхәби, Җәләл, үзем – барабыз Шәле авылына – пешерәбез бәлеш!.. Нәрсә, безнең кулдан килмәстәйме бу? Шуның өстенә ни хәтле мәзәге дигәндәй…

Иң элек, Шәлегә барып, кемгә кагылырга, ягъни кем бездәй «егетләргә» үз өендә бу осталыкны үткәрергә рөхсәт бирә, шуны җайлау бурычы тора. Бик мәшәкатьлеге эш кебек тоелса да, кыенлыгы булмады, урамда очраган һәр кеше, бәлеш пешерергә җыенганыбызны белгәч, үзенә чакырды.

– Монда чаклы килеп пешереп йөрмәсәгез?! – дигән булалар.

– Пешерсәң, нәкъ менә Шәленең үзендә тәмле пешә икән ул татарның иң затлы ризыгы! – дигәч, аптырап карап торалар да:

– Ә кәк же! – диләр.

Шәле халкы шундыйрак инде ул, Казан базарында бәрәңгеләрен дә: «Шәле бәрәңгесе!» – дип мактап саталар. Марка үстерәләр! Марка саклыйлар! Катыгы, эремчеге, сөте, әйрәне дә бик тәмле инде аларның – мактанырлыклары бар! Милли татар күлмәкләрен киеп килә бит апалары, абыйларының башында түбәтәй булыр. Күренекле рәссам Харис Якупов та юкка гына «Шәле чибәркәйләре»н тач үзләренә охшатып ясап, үзенең бөеклеген кабат расламагандыр! Шәлеләр турында һич язып бетерерлек түгел, әле аларның уңганлыгын дустым, язучы, Г.Тукай исемендәге Дәүләт бүләге иясе, шул авылның «продукты» Камил Кәримов та язып бетерә алмый.

Тик менә шул үкенечтә калган, бәлеш пешерергә кергән хуҗабикәнең исемен күңелемнән җуйганмын. Без аңа «апа-җаный» дип кенә эндәшкән идек шул чагында да. Менә барыбыз да җыелышып Шәледә – әлеге апада. Бәлеш пешерү эшен бүлешергә тотындык: уклау тотып, кем очка беренче чыга, шул камыр баса һәм җәя, аннан астагысы ит, суган турый, өченчесе бәрәңге әрчи, дүртенчесе тоз-борыч сибә. Ә Сәхәби ухватын тотып, мич авызы янына баскан да: «Мин бәлешне мичкә тыгучы булачакмын!» – ди.

Мәш киләбез. Һәрберебез үз гомерендә беренче мәртәбә нинди ризык пешергәнен искә төшерә. Мин дә токмачлы аш пешергәнемне сөйләдем.

…Хатыным әниләренә кайтып киткән чак иде. Нәрсә ашатыйм икән бу балаларга дип, баш кашып торгач, токмачлы аш пешерергә булдым. Нәрсәсе бар инде аны пешерүнең?.. Итен сәгать ярымлап кайнатасың да, әлбәттә, суган, соңрак бәрәңге саласың. Аннары камырын җәясең. Әбием Мәликәнең ашап туймаслык эре токмачлы ашларын искә төшердем дә, шул чама кискәләп, шулпага салдым. Өскә күпереп чыкса, пеште дигән сүз инде ул. Салып бирдем балаларга. Булдырам бит дип, куанып торганда, ни күрим: болар токмач белән уйнарга тотындылар. Калакка алалар да: «Ол-лә-лә-лә!» – дип, өскә күтәрәләр. Пешмәгән килеш әбинеке хәтле итеп кискән токмачларым бүртеп, тагын да киңрәк һәм озынрак булганнар икән. Шулай уйный-уйный ашап, бөтен кәстрүлне сыпырып куймасыннармы?! Үземә дә калмады.

…Бәлеш осталары, табага мин җәйгән камырны каплагач, итен, тоз-борычын, лавр яфрагы болгатылган бәрәңгене салдылар да, тышкы дизайнын көйләргә керештеләр. Өслек җәймәсен аскысына ябыштыралар, бөрәләр, бер сүз белән әйткәндә, бизиләр. Җитмәгән җиренә җәймәне тарта торгач, камыр ертылып та киткәли, аны заплатка куеп ямыйлар. Тора-бара бәлеш өсте гел ямауга калды. Хет яңадан җәеп капла. Хәлим Җәләй: «Бигрәк чибәр, сипкелле килеп чыкты бу безнең бәлеш!» – дип өстен үбеп тә алды. Яңа җәймә җәеп тормадылар, болай да пешә ул дигән карарга килеп, инде күптән томаланган мичкә тыктылар. Сәхәби капкачын ябып куйды. Таҗи зур канәгатьлек белән: «Менә, Америка Президенты Рейган бәлеш ашаган кешеме? Ә бәлеш ашамаган кеше кешеме?» – дигәч, көлешеп алдык.

Хәзер нәрсә – өч сәгатьләп көтәргә кирәк бәлешнең пешкәнен. Түр якта мәзәклектә ярышырга булдык. Кем күпме мәзәк сөйләргә тели, шулхәтле көлдерергә тиеш. Бетә торганмы соң ул мондый кешеләрдә? Хуҗабикә дә бик күңелле кеше булып чыкты, авыл кешеләре дә: «Бәлешегез пештеме әле?» – дигән сылтау белән кергәләп йөрделәр… Өч кенә түгел, дүрт сәгать вакыт үткәнен сизми дә калдык.

– Менә сезнең гарип бәлешегез, пешкәндер инде! – дип, өстенә чиккән тастымал белән каплаган бәлешебезне күтәреп килеп керде хуҗабикә. Гүләп алдык. Табынга куелган бәлешнең бөкесен Шәрәфи ачып җибәрде. Таҗи шулпа салды. Хәлим абзый капкачын туракларга кереште. Сәхәби пешә-пешә ашарга тотынды. Бүлмәгә теләсә кемнең ашказанында мәхәббәт уятырлык бәлеш исе таралды. Күз ачып йомганчы бәлеш төбенә төштек, бәләкәйрәк булган ахры. Тәмле әйбер әз була, диләрме әле?

Шулчак түр якка яңадан хуҗабикә килеп керде. Кулындагы тастымал өстендә тагын бер бәлеш нур бөркеп тора иде.

– Монысы миннән бүләк! – ди. Бәлеше шундый матур! Кай арада өлгергән соң әле ул?! Татар апалары менә шундый уңганлыклары белән кеше күңелен, бигрәк тә ир затларын көл итә инде алар!

Соңыннан әйтте:

– Болардан бәлеш пешерү килеп чыкмас дип уйлап, күршеләребездә мич яктырып, шунда әзерләдек. Сез дә булдырасыз икән!

И рәхмәт, апа-җаный! Синең хәер-фатихаң белән, бәлеш тирәсенә бөек шәхесләребезне җыйдык, шуны телевизордан күрсәтеп, халкыбызның күңелен күтәрдек, бергәлектә, дуслыкта яшәүнең кадерен, әһәмиятен таныттык, матур итеп гомер кичерүнең фәлсәфәсенә төшендердек кебек! Ә бит, югыйсә, бәлеш кенә пешердек!..

Бәлеш өчен кирәк: ит, бәрәңге, суган, тәмләткечләр.

Әзерләү:

Ике йомырка, тоз, ярты стакан су, ярты стакан сөт, ярты стаканнан артыграк сыек май салып, болгатабыз. Он кушып, камыр басабыз.

Сыер итен турап, шуңа каз ите, эче-башын, бәрәңге, суган ваклап салабыз. Эчлегенә эретеп бераз каз мае да өстәргә дә була. Камыр белән бәлеш формасы ясыйбыз, уртасында тишек кала. Башта 200-220 градус мичтә пешереп алабыз, бу – өсте кетердәсен өчен. 20 минуттан мичне 180 градуска кадәр кысасы, өч сәгатьтән бәлеш әзер була. Өсте көймәсен өчен камырдан капкач ясарга да була.

Бәлешкә дусларыгызны чакырырга да онытмагыз! Тәмле булсын!

Идел

Запись Алмаз Хәмзин телне йотарлык тәмле бәлеш пешерергә өйрәтә [юмор һәм рецепт] впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Америка галимнәре фикеренчә, помидорны еш ашаган ир-егетләр простата, яман шеш белән сирәк авырый.

Азканлылык. Көн саен 2-3 стакан помидор согы эчегез. Мондый эчемлектә кислота җитәрлек дәрәҗәдә булганлыктан, тән андагы тимерне яхшырак үзләштерә.

Артык авырлык. Атнага 1-2 көн ашауны киметү көннәре уздырыгыз: 1,5-2 литр помидор согы эчегез һәм ашауны помидорлардан ясалган салаттан башлагыз.

Тире зарарлану (яралар, җәрәхәтләр, пешүләр), кан тамырлары киңәю вакытында аяклар шешенү. Помидорларны чәнечке белән изегез һәм, суын бераз сыгып, шушы ботканы авырткан урынга сылагыз. Ул яраларны төзәтә. Әгәр помидор измәсен аякларга сыласагыз, кан әйләнеше яхшырып, авыртуы басылыр.

Организмны чистарту. Помидордагы файдалы матдәләр бөерләр эшчәнлеген арттыра, ит яки тәм-том ашаганда барлыкка килә торган агуларны зарарсызландыра һәм эчәклек аша чыгара.

Картаймас өчен көнгә 1 стакан помидор согы эчегез, яки 1 тәлинкә салатын ашагыз.

Акчарлак

Запись Помидор ашаган ирләр бу авырудан интекми впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..