“Мир” кинотеатрында “Балмай” киностудиясендә төшерелгән “Җиде малай” кыска метражлы фильмы күрсәтелде. Фильмны аның авторлары Марсель Мәхмүтов белән Рафил Галимуллин тәкъдим иттеләр.

Фильм бергә уйнап үскән җиде малай турында бара. Егетләрнең берсе колхоз рәисе кызына гашыйк, әмма ата кеше егетне кабул итәргә теләми. Егетләр җырчы Фирдүс Тямаев ярдәмендә гашыйкларны кавыштыралар.

“Бу фильм алга таба ситком жанрына туры китеребрәк эшләнгән эш иде. Моны булачак сериалның демо-версиясе кебегрәк карап була. Аны без Фирдүс Тямаев белән бергә төшердек. 16 сменада төшердек. Бюджеты – 1 млн сум. Әмма ул сериалны төшерү өчен финанслар кирәк. Хәзерге вакытта Мәдәният министрлыгы һәм телеканаллар белән сөйләшүләр бара”, – дип аңлатты авторлар.

Артистлар Марсель Мәхмүтов белән Рафил Галимуллин эстраданы татар кинематографиясен үстерергә тартып була дип саныйлар. “Фирдүс Тямаев безгә клип төшерү буенча мөрәҗәгать итте. Сөйләшә торгач, сюжет фильм булып үсте. Фирдүс Тямаевка фильмны үз концертларында да күрсәтте. Әмма алга таба бергә эшләү турында әлегә әйтә алмыйбыз”, – диде.

Рафил Галимуллин аңлатуынча, Фирдүс Тямаевка да, аның тамашачысына да фильм ошый. “Эстрада артистларының бөтенесе дә концертларында кино күрсәтә алмыйлар, аларның Фирдүснеке кебек зур экраннары да юк. Ләкин эстрада артистларын татар киносы үсешенә күбрәк катнаштырасы иде”, – ди Рафил Галимуллин.

 Мәгълүмат: tatar-inform.tatar

Запись Фирдүс Тямаев татар кинематографиясен үстерүгә үз өлешен кертә впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Автор: Рузилә МӨХӘММӘТОВА
Фото: Рамил Гали, Салават Камалетдинов

Эчтәлек

1. Быел Казан кинофестивале төрле илләрдә уздырыла торган берничә кинофестиваль белән килешүләр төзеде. Килешүләрне имзалау тантаналары матбугат үзәгендә узды. Болар – Италия, Төркия, Швейцария, Казахстанда узучы кинофестивальләр. Әлегә без кинофестиваль җитәкчеләренең хезмәттәшлек итәргә теләкләре турында ишеттек. Әлегә – рәсми сүз һәм имза. Алга таба нәтиҗәләрен дә күрербез дип өметләник. Канн халыкара кинофестивале белән хезмәттәшлек турында килешүләргә кадәр – алга!

2. Кинофестиваль башка елларда төрле форумнар, түгәрәк өстәлләр, бик күп сандагы матбугат конференцияләре белән шыплап тутырылган булса, быел ул яктан җиңеләйде. “Сүз азайды, эш күбәйде” диимме? Параллель программалар, ретроспективалар саны артты. Ягъни, тыңлар өчен сүз түгел, карау өчен кинокартиналар күбрәк тәкъдим ителде. Мисыр киносы, япон киносы, Монголия киносы, Һиндстан киносы…

3. Казан кинофестивале бөтен Татарстан кинематографистлары өчен уртак мәйдан булырга тырыша. Мәсәлән, киләсе елда иң кимендә Милли бәйгедә катнашасы Татарстан фильмнарына быел анонс ясады. Болар – “Остазбикә”, “Әпипә” мюзиклы. Алексей Барыкин үзенең “Водяная” фильмын төшерү тарихын күрсәтте. “Кире” фильмының авторлары белән очрашу оештырылды. Дөрес, алар әлегә Эльмир Низамовның Камил Ларин сүзләренә язылган җыр язмасын тыңлатудан тыш яңа продукция тәкъдим итмәделәр. Тамашачы алдына чыгып… яңа бер нәрсә дә әйтмәделәр. Хәер, премьераның “Кинотавр”да булачагын әйттеләр. Шулай булсын, “Кинотавр” әйбәт кинофестиваль, Канн кинофестивале булмаса да.

Статуэткалар

4. Казан халыкара мөселман киносы фестиваленең гран-приы Казахстанга китте. Статуэтканы сәхнәдән татар егете Айдар Шәриповның әнисе кабул итеп алды һәм режиссерга тапшырырга вәгъдә итте. Адилхан Ержановның “Ласковое безразличие мира” нәфис фильмының премьерасы быел Канн халыкара кинофестивалендә булды. Ул биредә төп конкурсларның берсе булган “Особый взгляд” конкурсында катнашты. Әлеге фильмның Казан кинофестиваленә эләгүендә “Татар-информ”ның да тыйнак кына өлеше бар. Фильмның куючы операторы Айдар Шәрипов – Казан егете. Фильм Канн фестивалендә катнашкач, Айдар Шәриповны котлаган һәм беренчеинтервьюалган матбугат чарасы без идек. Читкәрәк китеп булса да әйтик, республика кинематографиясенә диагноз куйган әлеге интервью зур бәхәсләр тудырды.

“Татар-информ” Казан кинофестивале дирекциясеннән бу фильмга һәм аның операторына игътибар итүен сорады. Кинофестивальнең башкарма директорына рәхмәт – Миләүшә Айтуганова фильмны төп конкурска катнашырга чакырды. Фильмны Казанда аның куючы опеарторы Айдар Шәрипов тәкъдим итте. Кызыл келәмнән дә ул узды. Дөрес, ябылу тантанасында катнаша алмады, Казахстанда аның чираттагы проекты башланды. Статуэтка аны өендә көтеп тора.

5. Телисезме, хөрмәтле кинорежиссерлар, юкмы, әмма сезгә килешергә туры килә – Татарстанның иң яхшы кинорежиссеры – Әтнә дәүләт театрының баш режиссеры Рамил Фазлыев. Моны мәртәбәле жюри таныды: иң яхшы режиссер эше дип “Мулла” фильмын игълан итте. Ә аның режиссерлары – театр режиссеры Рамил Фазлыев белән яшь кинорежиссер Әмир Галиәскаров. Әлбәттә, “Мулла”га жюриның игътибары куанычлы хәл. Бу шулай булырга тиеш тә. Фестиваль беренче чиратта үз фильмнарыбызны алга этәрергә тиеш.

Өендәге иң затлы киштәгә иң затлы статуэткасына алып кайтып урнаштырган Рамил Фазлыевтан инде ныгытып Әтнә театры белән шөгыльләнә башлавын сорыйбыз. Әлмәт, Минзәлә, Буа театрлары белән чагыштырганда Әтнә театры республиканың театраль дөньясында шактый артта күренә. Статуэтка сезне яңа үрләргә җилкендереп торсын. Театр дөньясында!

 Ә шул вакытта…

6.  “Мулла” фильмы Казанда лаеклы призларын җыйганда, аның белән бер вакытта төшерелгән икенче бер татар фильмы Анапада үз призын алып, Казанга кузгалды. Илдар Ягъфәров “Байгал” фильмының “Киношок”тагы җиңүен “татар халкына багышлады”. Чөнки бу фильм, авторы әйтүенчә, “татар халкы турында һәм татар җирендә төшерелгән”. Сүз уңаеннан, кино белгече, Казан кинофестиваленең программа директоры Сергей Лаврентьев “Байгал” фильмын бик югары бәяли һәм аны Татарстан кинематографиясендә яңа этап дип саный. Ни өчен бу “яңа этап”ны Казан кинофестивале читләтеп узды соң? Моны аның режиссерының башка фестивальләрдә катнашу теләге белән аңлаттылар. Әмма, миңа калса, бу “Мулла”га юл бирү булмадымы икән? Бер үк вакытта чыккан ике фильмны чагыштырсак, режиссерларның тәҗрибәсе ягыннан, техник яктан, әлбәттә, “Байгал” көчлерәк. Ә менә тематика ягыннан, һичшиксез, “Мулла” алгы планга чыга. Шушыларны чагыштырсак, “Мулла”ның сайлануы аңлашыла. Нууу, “Мулла”да шәрә кызлар бар инде барын, әз генә, ләкин бит ул үзебезнең татар мунчасы. Кызлары да үзебезнеке. Сүз уңаеннан, “Байгал”да андый кадрлар юк.

Тамашачы

7. Быел кинофестиваль фильмнары залларында тамашачы азрак иде. Бу тамашачының “Ривьера”га күчәргә теләмәвеннәнме – аңламадым. Хәтта Ирина Алферова да кызыктыра алмады тамашачыны, Виторганнар гаиләсенә дә аншлаг түгел иде. Алферова телевизордан еш күренми диләр – онытканнардыр, ә Виторган артык еш күренә – сагынмаганнардыр. Кинофестивальнең ябылу тантанасында кызыл келәм янында кунакларны алкышлап торучылар рәтләре дә сирәк иде. Ирексездән бутербродын алып көне буена кинотеатрга килгән татар әбиләрен сагынырсың.

Алдагы елларда кинофестивальнең төп тамашачысы әбиләр иде һәм моның шулай булуыннан без журналистлар көлә идек. Алар сумкаларына ризыкларын, эчәргә компотларын тутырып киләләр иде. Чөнки “Родина” кинотеатры буфетларында яки Бауман урамы кафеларында тамак ялгый башласаң, нинди пенсия җитсен?!

Быел әбиләр азайды, әллә алар картайды, әллә алар пенсиягә чыкмый башладылар, димәк, көндез килә алмыйлар. Кыскасы, кинозаллар бушабрак калды. Хәер, татар фильмнары тулы залларга күрсәтелде. Нурания Җамалиның “Үксезләр” фильмында, мәсәлән, утырып түгел, басып торырга да урын юк иде.

 Кызыл келәм

8. Тамашачы кызыл келәм янында милли киемнәрдән басып торган гүзәл кызларның костюмнары бигүк татарча түгел дигән фикергә килде. Баш киемен шешә өстендәге соскага охшатучылар да булды. Танылган рәссам Наилә Кумысникова аның авторларына социаль челтәрләр аша үзләрен милли костюм кысаларында тотарга киңәш бирде.

9.  Кызыл келәмнән чәкчәк ашап үткән кинофестивальнең пресс-атташесы Михаил Похваленый – фестивалебезгә кунаклар мөнәсәбәтенең ачык чагылышы иде. “Келәмегез йомшак, чәкчәгегез тәмле, ә гонорар кайчан күчә?”

10. Ачылу тантанасында Кызыл келәм тантанасы шактый озын тамашага әверелсә, ябылганда узучылар сирәкләнгән иде. Ә аннан үтергә тиешле фестиваль кунакларының шул ук “Ривьера” комплексының отеленнан чыгып кызыл келәм янына кадәр җәяү килүләре “кызыл келәм” дигән хыялны басма алдына җәелгән кызыл паласка әйләндерде дә калдырды.

Язма һәм фотолар чыганагы - Интертат электрон газетасы

Запись “Мулла” фильмы мунчадагы шәрә татар кызлары кадрлары күрсәтә [фото] впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

View this post on Instagram

A post shared by Ilnar Fatikhov (@ilnar.production)

10 сентябрь Казанда  мөселман киносы фестивале  кысаларында  Ревьерада  дистәләп эстрада җырчылары катнашкан “Әпипә” мюзиклы тәкъдим ителде.

Фильмның идея авторы, продюссер Миләүшә Айтуганова. Сценарийны Марат Кәбиров язган, ә төшерүче Илшат Рәхимбай. Мюзиклның сюжет үзәгендә – “Әпипә” исемле кызлар музыкаль төркеме һәм аларның гастрольләре. Мюзиклда татар эстрадасының танылган җырчылары Дилә Нигъмәтуллина,”Зөләйлә” кызлары, Алсу Әбелханова,Фирдүс Тямаев һәм башкалар  катнашкан.

View this post on Instagram

A post shared by Лейсан Хазиева (@leisan_hazieva)

Запись Әбелханова, Тямаев, Нигъмәтуллина- дистәләп җырчылар катнашкан “Әпипә” мюзиклы тәкъдим ителде впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Анда танылган татар актеры Марат Бәшәров та катнашты. Фильм күрсәтелгәннән соң Марат Бәшәров “Мулла” фильмын карарга килгән тамашачылар белән очрашты. Ул тамашачыларга алдагы фильмнарда татарча уйнарга сүз бирде.

“Миңа Татарстанда татар фильмында төшәргә тәкъдим иткәч, гафу итегез сез дөрес адрес буенча шалтыратмагансыз дигән идем.  Миңа борчылмагыз сез рус телендә уйныячаксыз дип җавап бирделәр. Мин озак уйлап тормадым, сценарийны да укымаган килеш ризалаштым.Ләкин мин Татарстанда эшләргә күптәннән хыяллана идем.  Һәм Ходай миңа Татарстанда шундый яхшы кешеләр белән эшләргә  насыйп итте.  Бүгенге фильмда рус телендә уйнасам да, киләчәктә Алла Боерса үзебезнең туган телдә уйнармын дип ышанып калам” , диде ул.

View this post on Instagram

A post shared by Казанский Кинофестиваль (@kazan_film_fest)

Запись Марат Бәшәров татарча-мишәрчә сөйләп алдагы фильмнарда татарча уйнарга сүз бирде[видео] впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Язмада мондый сүзләр бар: “Фильмда Татарстан артистлары гына түгел, танылган актёр Марат Башаров та катнашкан. Дөрес, кечкенә генә рольдә. Әмма баулылар белән очрашуга килгән фильм продюсеры, “Татаркино” оешмасы директоры Миләүшә Айтуганова, әллә шаярып, әллә чынлап, Марат Башаровны чакыруына үкенеп тә алуы хакында белдерде. Мәсәлән, актёрның бер эш көне 300 мең сумга төшкән”.

Татарстан Республикасының “Татаркино” Дәүләт бюджет мәдәният учрежденисе директоры Миләүшә Айтуганова әлеге язма белән ризасызлыгын белдерде. “Сүзләремне дөрес аңламаганнар, билгеле. Фактларны үзгәртеп утырырга кирәкми, – диде ул. – Әйтергә теләгән фикерем шул иде: Марат Башаров кебек популяр актерның “Мулла”да катнашуы фильмга игътибарны арттырды гына. Дөрес, андый дәрәҗәдәге актерлар бәяләрен яхшы белә.

Ләкин чыгышы белән татар булган Маратның карьерасында бу беренче Татарстан фильмы булды, ул алга таба да безнең проектларда катнашу теләген белдерде. Мәскәүдә генә түгел, бездә да бар оста актерлар, теге яки бу рольгә туры китерергә кирәк бит әле аларны. “Мулла” фильмының иҗат төркеме Марат Башаровның эшен югары бәяләде: үз эшенә актер җитди карый, төшерү вакытында текстын ятлап өлгергән иде, кадрда эшләү тәҗрибәсе зур, аның катнашындагы сәхнәләрне бик тиз төшердек, диделәр”.

“Мулла” фильмы 2017 елның августында төшерелә башлады. 2018 елның апрелендә аның презентациясе тәкъдим ителде. Рамазан аенда ул Татарстан районнарында күрсәтелде һәм иҗат төркеме белән очрашулар оештырылды.

Туфан Миңнуллинның шул исемдәге пьесасы нигезендә эшләнгән фильм Әтнә татар дәүләт театры базасында төшерелде. Әсфәндияр ролендә – театрның баш оежиссеры Рамил Фазлыев. Кино сценариена кертелгән яңа образда – Әсфәндиярның дусты ролендә Марат Башаров төште.

“Татар-информ”, Рузилә Мөхәммәтова

Запись Миләүшә Айтуганова Бәшәров турында әйткән сүзен журналист дөрес аңламаган ди впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

2014-2020 елларда “Татарстан Дәүләт телләрен һәм Татарстанның башка телләрен саклау, өйрәнү һәм үстерү” програмы кысаларында узган ел “Ак чәчәкләр” телевизион фильмы төшерелде. Ул киң җәмәгатьчелектә төрле фикерләр уятты: берәүләр хуплады, икенчеләр тәнкыйтьләде. Бу Татарстан Дәүләт шурасының Мәгариф, мәдәният, фән һәм милли мәсьәләләр комитеты рәисе Разил Вәлиев та үз фикерен җиткерде.

“Габдрахман Әпсәламовның фильмнары, бәлки, бүгенге көн таләпләренә туры да килмидер. Әмма әлеге роман бик популяр, шуңа да, нигездә, фильм начар кабул ителде дип әйтмәс идем. Быел Гадел Кутуйның “Тапшырылмаган хатлар”ы буенча фильм төшереләчәк. Аның дәрәҗәсе күпкә аерылачак. Мин мәсьәлән, Әмирхан Еникинең хикәяләре, Мөхәммәт Мәһдиевнең, Аяз Гыйләҗевнең повестьләре, Мәхмүт Галәүнең ике романы буенча фильм төшерер идем. Монда югарырак планка куярга кирәк. Башлап җибәрү өчен “Ак чәчәкләр” кирәк булгандыр, чөнки ул гадирәк”, дип саный Разил Вәлиев.

Татарстан кинематографчылары берлеге рәисе Илдар Ягъфәров та милли киноны үстерү яклы. Аныңча, кинематография йөзе белән милләт ягына борылырга тиеш. Телевизор аша кино теләсә кайсы фатирга үтеп керергә сәләтле.

“Мәскәүдә, Петербургта безнекеннән күпкә сыйфатлырак кино төшерә торган режиссерлар бар. Без дә аларныкы кебек фильмнар төшерә башласак, иң ахыргы урыннарда булачакбыз. Системалы эшләү мөһим. Кинематографиябез классикларыбызга, заманча пьесаларыбызга йөз тотарга тиеш” ди ул.

Ягъфәров сүзләренчә, сыйфатлы тулы метрлы фильм төшерү өчен кимендә 5 млн сум акча кирәк. Мисал өчен, елына Якутия республикасында бу юнәлешкә 100 миллион сум күләмендә акча бүленә. Татарстанда исә кино сәнгатен төшерү өчен бүленгән гомуми сумманың еллык күләме 27 млн сум тәшкил итә.

Запись Якутлар 100 миллионга кино төшерсә, татарлар 27 миллионга сыешырга мәҗбүр [видео] впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..