Архивы вафат - Tatar Today - татар яңалыклары.

Татар музыка белгече Мәхмүт Нигъмәтҗанов 90 яшендә безнең арадан китеп барды… [видео]

kadria — Tue, 04 Aug 2020 14:11:01 +0000

4 август Мәхмүт Нигъмәтҗанов 90 яшендә вафат булган. Мәрхүмне Осиново бистәсе зиратында, хатынының әниләре янына җирләгәннәр.

Казанда музыка белгече, профессор, фольклорчы галим, Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе, Габдулла Тукай исемендәге Дәүләт бүләге лауреаты, сугыш ветераны Мәхмүт Нигъмәтҗанов 90 яшендә вафат булган.

“Соңгы атнада хәле бик авыр иде. Бүген төнлә китеп барды. Иртән Осиново бистәсе зиратына җирләдек. Үзе шулай әйтеп калдырды. Ул зиратта минем әниләр җирләнгән”, дип сөйләгән галимнең тормыш иптәше Альбина ханым Татар-информга.

Мәхмүт Нигъмәтҗанов татар халык музыкасы белгече, халык көйләрен, җырларын экспедицияләргә йөреп туплаган, өйрәнгән, алар турында фәнни хезмәт язган галим. Казан музыка училищесында укыта, 1984-2003 елларда Казан педагогика университетының татар музыкасы һәм халык музыка уен кораллары кафедрасы мөдире була. 1960-67, 1974-84 елларда Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институтының фәнни хезмәткәре.

1967–1973 елларда Мәхмүт Нигъмәтҗанов Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясенең сәнгать җитәкчесе булып эшли.

Галимне татар музыкасының сыйфаты, аның киләчәге проблемнары борчый. 2017 елда ул “Милләтем чын сәнгатькә лаек” дигән исем астында зур күләмле хезмәт бастыра.

2016 елда Азатлык белән әңгәмәсендә Мәхмүт ага “Салих Сәйдәшев белән аралашып яшәдек, Заһид Хәбибуллин, Рөстәм Яхин кебек шәхесләр иң якын дусларым булды” дип сөйләгән иде. Ул татар җәмгыятенең рухи кыйбласы җуелуына, консерваториядә милли җанлы укытучылар калмавына борчылуын белдерде.

Видео Азатлык радиосы сайтыннан

Запись Татар музыка белгече Мәхмүт Нигъмәтҗанов 90 яшендә безнең арадан китеп барды… [видео] впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Роберт Миңнуллин Айдар Галимовка: «Минем җырларымны җырлап, кеше булдың син» [видео]

kadria — Sat, 01 Aug 2020 16:17:59 +0000

«Минем җырларымны җырлап, кеше булдың син». Татарстанның һәм Башкортстанның халык артисты Айдар Галимовка күптән түгел арабыздан китеп барган Роберт Миңнуллин шулай дип әйткән булган. Әмма яратып әйтелгән сүзләр бу. Шагыйрьне соңгы юлга озатканда җырчы белән очрашып, истәлекләрне барлаган идек.

− Айдар абый, Роберт абый белән соңгы арада элемтәдә идегезме?
– Роберт абыйның китүен авыр кичердем. Дөресен әйткәндә, үземне начар төш күргәндәй хис итәм. Хәзер уянырбыз да, барысы да үзгәрер, мыек астыннан гына елмаеп, юморга бай сүзләре белән Роберт абый килеп чыгар төсле. 8 Мартта бер чарада булган идем, җырладым. Шунда Таңсылуны күреп алдым, бу җырны тыңлаганда елап утырды ул. Шул вакытта ук күңелгә шом кергән иде инде… Безгә барысын да әйтеп бетермәделәр бит. Авыру – авыру, үтәр, җиңәр дигән өметтә булдык. Телефоннан аралашканда да Роберт абый берни сиздермәс иде! Ай-һай, ничек шундый көчле рухлы булырга кирәк?! Егет икән! Мин Роберт абыйны яхшы беләм дип уйлыйм идем, белеп бетермәгәнмен шул… Роберт абый белән гел элемтәдә булдык. Әмма соңгы вакытларда аралашу җитмәде дип уйлыйм. Соңарып үкенәбез шул. Их, сөйләшәсе, серләшәсе булган. Мин аңа гел: «Роберт абый, син – дустым да, тәнкыйтьчем дә, терәгем дә», − дип әйтә идем. Тәнкыйтьнең төрлесе була. Роберт абый булышу йөзеннән, миңа, иҗатыма уңай булсын өчен тәнкыйтьли иде. Аны бөек шәхес дип әйтүдән дә курыкмыйм.

– Җырланмаган җырлар калдымы?
– Җырлар калды. Җырлар дигәннән… Роберт абыйның «Сөюләрем инде үткәннәрдә» шигыренә Башкортстаннан Вилдан Фәйзуллин көй язган иде. Бу җырны күптән якын итеп йөргән идем инде, бигрәк тә Роберт абыйныкы булгач. Шушы җырны ничек тә булса эшләп чыгарга дигән карарга килдек. 27 мартта, йоклар алдыннан, шуны тыңлап: «Тизрәк эшкәртеп, Роберт абыйга тыңлатасы иде», − дип уйлап яттым. Иртән торуга, Инстаграмны ачам, шомлы хәбәр… Бу җырны әле барган концерт программасына өстисем килә. Аның истәлекләре, фотолары белән үрелеп барачак ул. Бу җыр булырга тиеш дип уйлыйм, чөнки Роберт абый – минем иҗатка зур йогынты ясаган кеше. «Минем җырларымны җырлап кеше булдың, Айдар», − дип, шаяру катыш әйтә иде ул. Хак та әйткән бит!

– Роберт абыйга бәйле истәлекләр сездә күптер…
– Бер җәйне Роберт абый белән Башкортстан якларына кайтып килдек. Мин рульдә, ул минем янымда. Шулай икәүдән-икәү туган якларны әйләнеп кайттык. Бишбүләк, Миякә, Акмулла, Фатих Кәримнең туган авылларында булдык… Моңа да сөенеп туя алмыйм, ярый шуңа өлгергәнбез әле. Шул чакта аның чын-чынлап халык шагыйре икәнен аңладым инде. Безнең өебездә булды, әти-әнием белән очрашты, икәүдән-икәү генә калып сөйләшеп утырдык. Бу истәлекләрне күңел дәфтәрендә саклап, киләчәктә кәгазьгә дә төшереп булса иде. Күңелем бер нәрсәгә тыныч: соңгы юбилей программама Роберт абыйны чакыра алдым һәм ул килде. Концертны башыннан ахырынача карап утырды. Аның «Өянкеләр-тупыллар»ын җырлаганда, залга төштем, күрештек, кочаклаштык. Якыннан күреп, соңгы кочаклашуыбыз булган икән. Халык арасында, җыр аша күрешеп хушлашканбыз. Роберт абый гаилә җанлы кеше иде. Клара апа, балалары, оныклары дип янып торучы, үрнәк кеше. Аның туган авылына, әнисенә, иленә, теленә булган мөнәсәбәтен әйтеп аңлатырлык түгел. Шундыйлар безне данлый да, тарихта эзле итеп калдыра да инде.

Чулпан Гарифуллина

Чыганак: Ватаным Татарстан сайты

Запись Роберт Миңнуллин Айдар Галимовка: «Минем җырларымны җырлап, кеше булдың син» [видео] впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Танылган шеф-повар, теш алдырганнан соң, үлгән

Люция — Mon, 14 Jan 2019 02:55:27 +0000

Башкортстан башкаласы Уфа шәһәрендә ресторанда шеф-повар булуып эшләүче Сәлим Таваров вафат булган. Шәһәрдә билгеле шеф-повар Коммунистлар урамындагы ресторанның аш бүлмәсе белән идарә иткән.

Декабрьдә Сәлим Таваров тешен алдыра. Шуннан соң хәле начарлана. 1 гыйнварда Сәлим хастаханәгә мөрәҗәгать итә. Аның каны оемый башлый. Моның сәбәбе – лейкоз авыруы була. Аны ясалма комага кертәләр.

11 гыйнварда 28 яшьлек Сәлим Таваров хастаханәдә җан бирә, дип яза “Башинформ” агентлыгы.

Фото: pixabay.com

Запись Танылган шеф-повар, теш алдырганнан соң, үлгән впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Путиннан ярдәм сораган яман шеш белән авыручы бала вафат

Люция — Thu, 10 Jan 2019 09:02:28 +0000

Путиннан ярдәм сорап мөрәҗәгать иткән Черемехово шәһәрендә яшәүче өч яшьлек Владислав Шестаков вафат булган. Яман шеш белән авыручы бала турында Россия Президенты Владимир Путинга узган елның декабрендә узган зур матбугат конференциясендә сөйләгәннәр иде. Бала пәнҗешәмбегә каршы төндә хастаханәдә җан биргән. Бу турыда РИА Новости агентлыгына Иркутск өлкәсенең Сәламәтлек саклау министрлыгында хәбәр иткәннәр.

Матбугат конференциясе вакытында Путиннан Владислав Шестаковны дәвалау урынына алып баручы өчен ярдәм сораганнар иде. Табиблар баланы күчереп йөртергә ярамый дип исәпләгән.

Сәламәтлек саклау министрлыгы вәкиле сүзләренчә, пәнҗешәмбегә каршы төндә малайның хәле кисәк кенә начарланган һәм ул үлгән.

Фото: pixabay.com

Запись Путиннан ярдәм сораган яман шеш белән авыручы бала вафат впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Хәния Фәрхи нигә вафат була? [видео]

Чулпан — Thu, 27 Jul 2017 13:35:37 +0000

Татарстанның һәм Башкортстанның халык артисты Хәния Фәрхи вафат. Ул туган ягы Тәтешле районына кайткан булган. Җырчыга 57 яшь тулган иде. //Азатлык//

27 июль Татарстанның һәм Башкортстанның халык артисты Хәния Фәрхи вафат булды. Бу хакта Азатлыкка аның тормыш иптәше Габделхәй Биктаһиров раслады. “Йөрәк өянәге кузгалган, хастаханәгә алып барып җиткерә алмаганнар”, диде ул.

Хәния Фәрхи халыкка “Әлдермешкә кайтам әле”, “Сагынам сине, Питрәч”, “Үпкәләсәң, әйдә үпкәлә”, “Онытылыр, димә”, “Казан кичләре”, “Кышкы чия” җырлары белән танылды. Аның репертуарында 300дән артык җыр бар. Җырчы тамашачысына һәрвакыт рәхмәтле булды. “Тамашачы концертка җыр тыңларга килә, рухи көч туплар өчен килә. Аларның һәрберсенең күзенә карыйм да, рәхмәт сиңа, дим”, дигән иде ул Азатлыкка.

Ә җырчының үзенә бәясе гади булды. “Бүген ир хатыны, бала анасы булып тулы тормыш белән яши торган җырчы. Беркайчан да тамашачы алдында мескен җырчы булырга теләмим. Горур булып чыгасым килә. Матди яктан да, гаилә ягыннан да ул мине кызганмасын”, дигән иде парашют белән сикереп җырлый-җырлый төшәргә, “Чибәрлек салоны” ачарга, “Җыр театры” бинасы төзергә, татарча мюзикл куярга хыялланган Хәния Фәрхи.

Хәния ханым җырлары белән генә сәхнә тотып калмады, тормыштагы үзгәрешләргә, ямьсез күренешләргә, хокукларны чикләүләргә карата да үз фикерен әйтә килде.

Русиядә концертлар куюны контрольгә алачак канун өлгесенә карата ризасызлык белдереп: “Ирекле иҗатчы дип әйтәләр бит әле, мин эшемне шулай башлап җибәрдем һәм, Аллага шөкер, бүгенгә кадәр җырлыйбыз. Мин артистларның бер оешмага берләшүләрен, үзара аралашуларын һәм хөкүмәтнең безне яклавын хуп күрер идем. Җырчы үзенең бөтен мөмкинлеген, акылын, соңгы көчләрен иҗатына багышлый. Бу канун акча ягыннан җырчыны чикләү булачак”, дигән иде.

“Туганнарның хәсрәтле язмышын өйрәнәсем килә”

2015 елда Хәния Фәрхи 55 яшь тулу уңаеннан “Үткәннәрдән киләчәккә сезнең белән җырлап барам” дигән концерт програмы әзерләп Казанда, Мәскәүдә чыгышлар ясады һәм Себер, Урал шәһәрләре буйлап иҗади сәфәргә чыкты.

Омскидагы концерттан соң ул: “Тетрәндергән мизгелләр булды. Әтием-әнием сөйләвенә күрә, минем әтиемнең туганнан-туган абыйлары “кулак” тамгасы белән Себер ягына сөрелгән булганнар. Прокопьевски шәһәрендә Зөләйха исемле апаның елый-елый, 1931 елны аларны ничек әтиләре алып килгәнен, вагон-вагон – 50 меңләп кеше сөрелгән ул вакытта, күпме кешенең вакытсыз үлеп калганнарын сөйләве тетрәндерде. Залда исән калган иң көчлеләренең балалары, оныклары утырды бит инде, бәлки анда минем туганнарым да булгандыр”, дип Азатлыкка сөйләгән иде.

Казанга кайткач архивта утырырга, әтисенең туганнарының хәсрәтле, гыйбрәтле язмышларын өйрәнергә, дөньяга чыгарырга теләге барлыгын да әйткән иде.

Хәния Фәрхи оныгы Әминә белән

Җырчының туган авылы Салаюаның тарихын өйрәнергә дә теләге бар иде. Бу хакта ул Азатлыкка “История башкирских родов. Танып” дигән китап дөнья күреп һәм анда Фәрхинең нәселе тикшерелеп, һәм ул башкорт булып чыга дип язылгач белдергән иде.

“Авылыбыз 15 ел элек юкка чыккан анысы. Тик анда башкортча сөйләшүче гомергә дә булмады. Дәү әнинең сөйләгәне истә: элек авыл икегә бүленгән булган, бер ягында – типтәрләр, икенче ягында мишәрләр яшәгән. Нәселемне тикшереп язганнар икән – нишлисең инде… Кешене мәҗбүр итеп теге яки бу милләт вәкиле итеп булмый шул. Көлке бит! Сүз дә юк, башкорт халкын бик яратам, хөрмәт итәм. Үзем исә күңелем белән чеп-чи татармын. Үземне чын татар дип саныйм”, дигән иде җырчы.

Хәния Фәрхи 1960 елның 30 маенда Башкортстанның Тәтешле районында туган. Ул татар эстрадасының иң якты йолдызларының берсе иде.

Хәния Фәрхи ике кыз тәрбияләп үстерде. Бауман урамындагы Йолдызлар аллеясендә аның да исемле йолдызы бар. “Татар җыры” бәйгесендә ул 15 “Алтын барс” сынына лаек булды.

Интернет челтәрендә күп кенә артистларда легендар җырчының үлүе турында ишеткәннән соң, постлар элә башлады. Гүзәл Уразова, Илгиз Шәйхеразиев, Ландыш Нигъмәтҗанова һ.б. Хәния Фәрхинең фотосын “Ышанасы да килми!”, “Урының оҗмахта булсын” кебек сүзләр язып, битләренә элде. Хәния Фәрхигә 57 яшь иде.

View this post on Instagram

A post shared by Гузель Уразова певица (@guzelurazova)

View this post on Instagram

A post shared by Ilgiz (@ilgiz_shaihraziev)

View this post on Instagram

A post shared by LandyshNigmatjanova (@landyshnigmatjanova)

Запись Хәния Фәрхи нигә вафат була? [видео] впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Әлфия Авзалова вафат [видео]

Гульназ — Thu, 15 Jun 2017 07:11:17 +0000

15 июнь иртәсендә Татарстанның халык артисты, Тукай бүләге иясе, мәшһүр җырчы Әлфия Авзалованың вафаты турында билгеле булды. Әлфия апага 84 яшь иде. //Азатлык радиосы//

Әлфия Авзалова 1933 елның 15 гыйнварында Татарстанның Актаныш районы Актаныш авылында колхозчылар гаиләсендә дөньяга килгән. Биш яшендә әнисе үлә. Әтисе Икенче дөнья сугышыннан кайтмый. Әнисенең сеңлесе тәрбиясендә үсә.

Җырчы буларак 1952 елда Татар дәүләт җыр һәм бию ансамбленә эшкә чакырыла. Кабатланмас матур тавышка ия җырчы тиз арада ансамбльнең күренекле башкаручыларның берсе булып таныла. 1957 елда Мәскәүдә Татар сәнгате һәм әдәбияты декадасында ясаган чыгышы Әлфия Авзаловага беренче зур уңыш китерә.

Солтан Габәши, Александр Ключарев, Мансур Мозаффаров, Заһит Хәбибуллин һәм башка композиторларның катлаулы әсәрләрен, халык көйләрен һәм заманча җырларны башкара.

Җырчының таланты һәм мөмкинлекләренең тар кысаларга гына сыймавын аңлаган филармония җитәкчелеге Әлфия Афзаловага үз иҗат труппасын оештырырга рөхсәт бирә. Легендар җырчы Урта Азия, Балтыйк буе республикаларында күп тапкырлар концертлар куя, Русия шәһәрләрендә чыгыш ясый.

Дөнья халыклары җырларын таныткан өчен 1960 елда җырчы “Дөнья халыклары арасында тынычлыкны ныгытудагы өлеше өчен” дигән Мактау кәгазе белән бүләкләнә. Ул шулай ук ике тапкыр Хезмәт Кызыл Байрагы орденына ия була.

Әлфия Афзалова – Татарстанның халык, РСФСР атказанган артисты, Тукай бүләге иясе.

Запись Әлфия Авзалова вафат [видео] впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

КФУ деканы вафат: суицидмы, суицидка җиткерүме

Редактор1 editor1 — Thu, 27 Oct 2016 09:54:01 +0000

Татарстанда КФУ институтының Чаллы филиалының 57 яшьлек деканының үз-үзенә кул салу факты буенча җинаять эше кузгатылган. Бу хакта Россия тикшеру комитетының Татарстан буенча идарәсе җитәкчесе өлкән ярдәмчесе хәбәр итә.

Фаҗига булган урында үлем алды язуы табылган, анда 57 яшендә үлгән кеше хатыны белән саубуллашкан.

Башлангыч тикшерү нәтиҗәләре буенча җинаять эше «үз-үзенә кул салуга җиткерү» маддәсе буенча кузгатылган.

Татар-информ

Запись КФУ деканы вафат: суицидмы, суицидка җиткерүме впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Чуйков урамындагы янгында 40 яшьлек хатын вафат, бала да була [фото]

Редактор1 editor1 — Sun, 09 Oct 2016 19:54:56 +0000

Үткән атна азагында 40 яшьлек хатын янгын эчендә калып вафат була, бу хәл турында Татарстанның гадәттән тыш хәлләр министрлыгы хәбәр итә.

8 октябрь төнендә Чуйков урамында тугыз катлы йортның, бишенче катында урнашкан фатирда янгын чыга. Ут эченнән 1976 елгы хатынның үле гәүдәсе табыла.

Янгын сүндерүчеләр белән, тын кысылудан коткару әсбаплары ярдәмендә 4 кеше коткарыла, алар арасында бер бала да була. Йорттан 15ләп кеше эвакуацияләнә.

Янгынн 15 кв. метрга тарала.

фото Лилия Галашёва

Запись Чуйков урамындагы янгында 40 яшьлек хатын вафат, бала да була [фото] впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

ММЧ: Үзбәкстан президенты Ислам Кәримов вафат

Редактор1 editor1 — Mon, 29 Aug 2016 21:07:16 +0000

“Фергана.ru” агентлыгы Үзбәкстан президенты Ислам Кәримовның ике көн элек башына кан саву нәтиҗәсендә 29 августта вафат булуын хәбәр итә. Рәсми чыганаклар бу хәбәрне әлегә расламый.//Азатлык радиосы//

Шимбә иртәсендә Кәримов башына кан савып хастаханәгә эләккән иде. Бу хакта Instagram һәм Facebook битләрендә аның кызы Лола Кәримова-Тилляева хәбәр итте.

Кичә кич Кәримовның хастахәнәдә ятуы турында милли телевидениедән хәбәр иттеләр. Президентның нинди чир белән авырганы әйтелмәде. Дүшәмбе Үзбәкстан хакимияте Кәримовка тулы медицина тикшерүе кирәк, дип белдерде.

Бәйсез Үзбәкстанның 25 еллык тарихында Кәримовның сәламәтлеге турында беренче тапкыр мәгълүмат бирелде.

Ислам Кәримов 1938 елның 30 гыйнварында Үзбәкстанның Сәмәрканд шәһәрендә туган. Ул 1990 елдан бирле Үзбәкстан президенты булып торды.

1 сентябрьдә Кәримов Үзбәкстан бәйсезлегенең 25 еллыгы уңаеннан оештырылучы тантаналы чараларда катнашырга тиеш иде.

Запись ММЧ: Үзбәкстан президенты Ислам Кәримов вафат впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..