Юмор остасы һәм җырчы Әбри Хәбриев Инстаграм битенә видео салган. Анда ул ферма ачып җибәрүе турында сөйли. 

“Дуслар, ферма ачтык бит, котлагыз. Әлеге ферма безгә пандемиядән соң зур акчалар китерәчәк. Бәлки, ресторан да ачып җибәрербез. Безнең фермага кушыласыгыз килсә, рәхим итегез. Менә әкәм-төкәмнәр фермасы. Нинди матурлар, нинди симезләр. Йодрык хәтле зур булып үсә ала диләр. Әкәм-төкәм кирәк булса, килегез, бушка биреп җибәрәбез”, – дип шаярта ул.

Инстачылар арасында кайберләре Әбри Хәбриевлар гаиләсе бәби көтә дип белгән: “Мин, видеоны караганчы, Хәбриевлар бәби көтә дип уйлаган идем”

Икенчеләре әкәм-төкәмне бушка таратмаска кушалар, чөнки ул бит тиресе өчен бик файдалы икән. Берсен 250 сумга сатарга киңәш иткәннәр.

View this post on Instagram

A post shared by Әбри Хәбриев (@abri_xabrieff)

Фото: Әбри Хәбриев инстаграмыннан

Чыганак: Әбри Хәбриев инстаграмыннан 

Запись Юмор остасы Әбри Хәбриев: “Нәселебез арта!” впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

БАШТА БАЛЫКЛАР ҮЛГӘН…

Кече Елгада яшәүче Айнур Галиуллин редакциябезгә видео җибәрде. Анда күргәннәр шаккаттыра. Кар көртен ерып барганда уң якта да, сул якта да терлек үләксәсе кала. Эчке органнары да юк күбесенең – кабырга калган да, тиресенә ябышып әзрәк итләре тора, баш өлеше исән. Бу үләксәләрне йә хуҗасыз этләр, йә төлкеләр ашаганы аңлашылып тора. Бер әкияттә: «Яңгыр урынына күк йөзеннән бакалар ява башлаган», – дип сөйлиләр бит? Кече Елгада бозау үләксәләре «яуган» диярсең…

«Просто Молоко Агро»ның хуҗалары кем булу белән кызыксындым. Авыл халкы сер ачкан кебек кенә җавап бирә: 80 процентына – Казан Кремлендә утырган бер зур түрә, ә 20 процентына Гомәр Закиров исемле яшь кенә егет хуҗа ди, имеш, дөрес булса инде. Кремльдәге абзый килеп, тизәктә казынмас, билгеле, шуңа күрә Кече Елга фермалары белән шушы Закиров дигән кеше идарә итә дә инде. Тик менә аның идарәсеннән авыл халкы канәгать түгел! Сәбәпләре санап бетергесез. Хезмәт хакы түләми дип тә зарланалар, эшчеләр белән дә тавыш күтәреп кенә сөйләшә, диләр. Инде менә авылны да пычракка батырган.

– Закировның бу кыланышлары күптәннән инде. Өч кенә ел әле аның монда килеп эш башлавына, ә халык инде гарык булды үзеннән. Без аны главага әйтеп, тавыш чыгарырга да уйлыйбыз – терлекләрен алсын да, китсен моннан. Кешечә эшли белми икән, хәзер шулай итеп кенә сөйләшәчәкбез, – ди безгә мөрәҗәгать иткән Айнур Галиуллин.

Авыл халкының болай ачуы килү юктан гына түгел. «Бу инвестор килгәннән соң, ферма тирәсе тирескә, тизәккә батып бетте, ул шунда якынга гына өелә, соңыннан туп-туры елгага, чишмәгә агып төшә. Сыер саву аппаратларын юган кислоталы сулар да туры елгага ага», – дип сөйли кечеелгалылар. Шуның аркасында хәзер бу сулыкта күпләп балыклар да үлә башлаган. Тагын бер авылдашы – Мөдәррис Кашапов белән бергәләп әнә шул балыкларны фотога төшереп, экологларга мөрәҗәгать итмәкче булганнар. Ә анда икенче «сюрприз» көткән: елга буе үләксә белән дә тулган булыр дип, бөтенләй уйламаганнар.

– Ферманың артында, авыл ягыннан күренми торган җирендә коточкыч күп алар. Күрәсең, үлгән берен үләт базына илтмәгәннәр, ферма артына гына чыгарып атканнар. Безнең карашка бик куркыныч әйбер булды бу. Анда каргалар күзләрен чукыган бозаулар да бар, колаклары, борыннары ашалганнары да. Таланган аяклары, сөякләре кар астыннан чыгып тора – ужастик киносына эләккән кебек булдык. Шок хәлендә калдык. Бездә бит бозаулар да бик күп үлә. Чөнки фермада бозау карарлык кеше юк. Башта авыл халкы шушында эшли иде. Гомәр Закиров эшләгән кешегә түләмәде, түләгәннәренә теләсә нәрсә кычкырып йөрде, шуннан соң кеше берәм-берәм башка җиргә китә башлады. Хезмәт хакын әле дә алмый эшчеләре. Кеше китеп беткәч, үзбәкләр җыйды. Алар да озак тормый китеп бара. Ферма территориясендә хәзер 15ләп кеше эшли. Элек кимендә 60 кеше эшләгән җир ул. Бер кеше 4 кешелек эшне эшләргә тиеш булып чыга. Каян җитешсен ул мескен сыер савучы бөтенесенә дә? Шуңа үлә ул терлек. Аның үлгән бозавын да кем алып барып үләт базына ташларга тиеш? Ветеринарлары – ялланган гына, елга ике-өч килеп китәләр. Зоотехник, завферма – юк, агроном – юк. Хисаплаучы – юк, аппаратлар караучы, сөтнең чисталыгын тикшереп тора торган оператор да юк, – дип сөйли Айнур Галиуллин.

ИНВЕСТОР ГАЕБЕН ТАНЫМЫЙ

Билгесез бер җанварлар ашап-тешләп киткән бу үләксәләрнең теләсә ничек чәчелеп ятуы Кече Елга халкын бик куркыта. Белмәссең – бәлки урманнан котыру чире белән авырган бер төлке килеп иснәнгәндер анда. Шул ук урынга авылда бәйсез йөргән эт тә килсә, бу авыру соңыннан хуҗалыкка гына түгел, бөтен салага таралырга мөмкин, дигән сүз. Үләксәнең ятуы куркыныч тудырмаса, бөтен кеше капка төбенә генә чыгарып атар иде үлгән терлеген!

– Безнең авыл – ялтырап тора, Лаеш районындагы иң дини, иң чиста авылларның берсе. Җәй көне дә беркемнең капка төбендә чүп күреп булмый. Ә авылдан 500 метр да ераклыкта юктыр – шушы бозаулар ята, аларның хәзер кояш җылыта башлауга, исе дә киләчәк. Авыл халкы белән җыелышып, тавыш чыгардык. Клубка җыелдык. Җирлек башлыгы да килгән иде, халыкка барысын сөйләп, фотоларны күрсәттек. «Менә, җәй көне ял итеп утыра торган, чишмәсеннән су алып эчә торган урынны нинди хәлгә китергән Закиров», – дидек. Әбиләрнең күзләренә яшь килде хәтта. Җирлек башлыгыбыз Лилия Кыямова бу хакта икенче көнне үк район җитәкчелегенә хәбәр итте. Шуннан соң районнан ветеринарлар килеп, кар көртеннән күренеп торган үләксәләрне җыеп алдылар – ә инвестор Закировка бер нәрсә дә булмады. Казаннан килгән бер малайның авыл елгасына нәҗес агызуына да, хезмәт хаклары түләмәвенә дә сүз әйтмиләр, инде хәзер чир чыгарырга маташуы да җәзасыз калачак, дип уйлыйм. Чөнки аның Кремльдә кешесе бар, диләр. Ул үзе дә атлаган саен шулай дип әйтә. «Теләсә кая зарланыгыз, миңа берни дә булмый», – ди, – дип сөйли әңгәмәдәшләрем.

…Районда нинди хезмәтләр бар – барысы да Закировның кем булуыннан хәбәрдар. Шуңа күрә прокуратурадан сорыйсыңмы, башлык урынбасарларыннанмы, аның белән бәйле проблемалар турында бөтенесе дә белгәнлеге ачыклана. Бу җитәкчеләр инвестор малайны: «Эшчеләреңә ник хезмәт хакы бирмисең?» – дип чакырткан вакытта, «Мин аларга түгел, алар миңа тиеш әле. Берсе – ягулык урлады, икенчесе эш киеме урлады, өченчесе фәлән итте, тагын берсе төгән итте», – дип, бөтен гаепне гади халыкка сылтап калдыра икән. Ләкин без бит бу хакта район җитәкчелеге белән дә сөйләштек. Закировның кешеләргә акча түләмәвен администрациядә дә расладылар! Инде менә авыл территориясенә хайван үләксәләре чәчеп тутырган. «Монысын кемгә сылтар икән?» – дип «куркып» кына үзенә дә шалтыраттым әле яшь инвесторның. Монысында беләсезме кемне гаепле итеп калдырды инвестор? Этләрне! Инвестор фикеренчә, имеш, үлгән терлек үләт базына ташланган, әмма, этләр, төлкеләр килеп, аларны тартып чыгарганнар да, елга буена кадәр өстерәп килгәннәр ди… Әле ярый, «Үзләре тәпиләп чыккан бит алар!» – дип әйтмәде… Ә алай булгач, икенче сорау – ник ул үләт базының капкасы, өсте ачык соң? Шулай эт килеп үләксә өстерәп китәрлек хәлдә микәнни бу баз?!

– Мин нигә сезнең алда акланырга тиеш соң әле? – дип башлады сүзен инвестор Гомәр Закиров. Мин нәрсә, үләт базына да сак хезмәте куярга тиешме әллә? Мин бу фактлар турында белмим. Кем сезгә зарлана? Ник миңа бәйләнәсез, аңлый алмыйм. Хезмәт хаклары түлим, салымнарны түлим, миңа нинди сорау булырга мөмкин? Мин иң күп баш терлек китердем, иң яхшы техникалар миндә. Кем миндә нинди бук табарга тели? Миңа интервью өләшеп йөрергә түгел, эшләргә кирәк!

Инвестор Закиров бер уңайдан минем исем-фамилиямне, кайда эшләвемне дә язып алды. Әле, сүз уңаеннан турысын бәреп: «Татмедиага буйсынасызмы сез?» – дип тә сорады. Аның ни сәбәпле болай соравы язмасам да аңлашыладыр. «Татмедиа»ныкы булсак, бу язма чыкмый калыр иде, мәсәлән. Гомумән, бик кызык кеше булып чыкты инвестор. Бөтен сорауга да җавап әзер аның. Ләкин ул җавапларның дөреслеккә туры килүе генә бик шикле…

– Гомәр Фәритович, сез минем сорауларга җавап бирмисез. Ни өчен сезнең фермадагы сыер тизәкләре елгага ага?

– Анда бернәрсә дә беркая да акмый.

– Ник, акканын үз күзләрем белән күрдем бит. Видеога да төшердем.

– Әгәр сез күргән булсагыз – анда хәзерге вакытта тизәкне чистарту эшләре бара, экскаваторлар эшли, сизмәгән булсагыз!

– Әйе, чистартканнары бер дә сизелмәгән иде шул…

– Сизелми инде, сез бит начар әйбер генә күрәсез. Сез онытмагыз, минем юридик белемем дә бар! Мин сезнең газетаны яздырачакмын, укыячакмын, һәм «не дай бог» анда дөреслеккә туры килмәгән мәгълүмат була! Хезмәт хакларым түләнгән, үләксәләр ятуы турында мин белми идем, һәм бөтенләй – халык миннән зарланганчы, шуны онытмасын – мин монда 2,5 миллион сум салым түлим һәм объектлар төзелеше вакытында да, иганәчелек ярдәме күрсәттем!

Инвесторның үзен бик иркен тотып сөйләшүе гаҗәпләндерде. Берәү булса, авыл халкыннан гафу үтенер, бөтен әйберне тәртипкә салырмын, дип, башын аска ияр, оялыр иде. Ә Закировның бу әйбер уенда да юк. «Мин бит шәхси эшмәкәр!» – дип кенә җиффәрә… Кем булсагыз да, сез бу авылга килгән кеше генә. Шуны онытмагыз. Һәм авыл халкы сезнең белән бу рәвешле күрше булырга теләми! «Ахырга кадәр барачакбыз, безгә карата фикерен үзгәртми икән, терлеге, техникасы белән бергә моннан еракка озатылуына ирешәчәкбез», – дип сөйләделәр. Авыл халкы дәррәү кубып баш күтәрәчәк икән, соңыннан җитәкчелек сезгә карата бер чара күрми калмаячак. Шулай булгач, киңәш итеп әйтәм – сез үзегезне болай тотарга тиеш түгел. Халыкта чыккан сүз – «өстә» утырган яклаучыгызга аркаланып кала алмассыздыр, дип уйлыйбыз. «Өстә» дә мондый җәнҗаллар кирәк микән, җитмәсә, сасы исле, тизәкле… Кунак икәнсез – тыйнак булыгыз!

«АҢА ЫШАНЫЧ БЕТТЕ»

Закиров Гомәр Фәрит улының нинди инвестор булуы турында гади халык кына түгел, шушы җирлекнең башлыгы Лилия Альберт кызы Кыямова да сөйләп күрсәтте:

– Ферма артында чәчелеп яткан үләксәләрне күргәч, бу хакта мин иң беренче районның ветеринар хезмәтенә хәбәр иттем. 30нчы мартта алар җыелды, Закировка кисәтү ясадылар, авыл хуҗалыгы идарәсенә дә хәбәр бирелде. Хайваннар нәрсәдән үлгән – шуның буенча анализлар алынды. «Тәрбия булмаганлыктандыр», – дип, фараз ясадылар. Мондый хәлнең булганы, үләксәләрнең болай иттереп – бөтен территория буйлап таралганы юк иде. Елгабызга да тирес агып төшкән… Бөтен җир пычрак. Элек, колхозлар чорында фермаларда техника да юк иде, ат белән генә эшлиләр иде, әмма чип-чиста тоталар иде территорияне. Белмим, ник болай итәдер бу Закиров. – ди Лилия ханым.

Ферма территориясен тәртиптә тоту буенча инвестор белән көз көне дә сөйләшкән булганнар. Тиреснең, сыер тизәкләренең елгага агуын да туктатырга кушкан Лилия ханым. Барысын да эшләргә вәгъдә биргән инвестор. Тик эшләмәгән. Моны авыл халкын мыскыл итү дип аңларгамы, әллә Гомәр Закиров үзенең әйткән сүзендә тора белмиме – билгесез.

– Бездә халык, бик тырыш һәм эшчән. – дип сөйләвен дәвам итте җирлек башлыгы Лилия ханым Кыямова. – Гомер буе колхозда эшләгән кешеләр. Механизаторларыбыз да, үзебезнең мал табибларыбыз да җитәрлек. Ә шушы Гомәр Закиров аларны эштән куа. Сыер савучыларны гына алсак та, алар күрше авылга барып эшлиләр – анда ярыйлар. Ә бу егеткә генә никтер ошамыйлар. Үзе белән дә сөйләшкәнем булды. «Нишләп эштән китә бу кадәр халык синнән?» – дип. «Менә, алар җиренә җиткереп эшләми», – дип бара. Ә фактта – ул аларга хезмәт хаклары түләми. Кеше тик торганда эштән китми ул!

Авыл халкы да, җирлек башлыгы да бер үк сүз сөйли: Гомәр Закировка булган ышанычыбызны югалттык, диләр. Шәһәрдән килгән егет булгач, инвестор Закиров, бәлки, белеп бетермидер. Авыл халкының шундый гадәте бар – син аңа бер яхшылык эшлә, ул сиңа меңе белән кайтарыр. Шул ук вакытта, бер мәртәбә күңеле кайта икән, кабат ышанычын яулап алу мөмкин түгел диярлек. Ничә миллион салым түләвегез белән мактанмагыз – шәхси эшмәкәрнең бөтенесе дә түли ул салымны. Аның кереме авыл халкына түгел – сезнең кесәгә. Ә шулай да эшләгән урыныгыздагы халыкны хөрмәт итәргә һәм чисталык сакларга – сез бурычлы гына түгел, закон нигезендә тиеш тә!!!

Айгөл ЗАКИРОВА

Казан – Лаеш – Казан, Безнең гәҗит

Фото: Пиксабай

Запись “Ужастик кебек, шок хәлендә калдык: Инвестор Лаештагы авылны бозау үләксәләренә күмә” впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

“Яңа эш башлаган фермерлар түбәндәге грантларга дәгъва итә ала: кече хуҗалыклар 3 млн сумга кадәр, гаилә фермаларын үстерү өчен грант 30 млн сумга кадәр, фермер кооперативын төзүгә 70 млн сумга кадәр дәүләт ярдәме каралган, – диде ул.

Авыл хуҗалыгы министрлыгының махсус программасы буенча республикада әлеге ярдәмне 180 кеше ала, дип билгеләп узды Наил Хәмидуллин.

Запись Татарстанда фермерларга 70 млн сумга кадәр биреләчәк. Бер шарт белән впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Авылның инвесторы булган «Агрофирма-Әгерҗе» ҖЧҖсе эшчеләре кая барырга да белми. Һәр көнне ашыйсы да, кешечә тормыш алып барасы да килә. Тик акча юк. Оешма җитәкчелеге дә хезмәт хакы сорап килгәнне бик яратмый: сезгә акча нәрсәгә – болай да оста урлашасыз бит, дип кенә җавап бирә, ди.

«БАЛАЛАР МӘКТӘПКӘ БАРГАНДА ДА АКЧА БУЛМАДЫ»

Шалтыратучы газетада үз исемен күрсәтмәүне сорады. Белсәләр, хезмәт хакларыбызны бөтенләй бирми калдырырлар, дип борчыла ул. Берничә ел элек, моңа охшаш хәл булган иде инде, дип сөйли.

– Бездән ерак түгел генә Наратлы дигән авыл бар. Анда да эшчеләр акчасызлыктан зарланып, журналистларга шалтыраткан иде. Бу хәлне телевидениедән күрсәттеләр, зур тавыш булды. Сюжет чыккач, икенче көнне үк Наратлы фермасыннан терлекне алып китеп бетерделәр дә, хуҗалыкларын ябып, «Булды, кайтыгыз, башка эш юк монда сезгә», – дип куып кайтардылар. Хезмәт хакын ала алганнары алды, ала алмаганнары – юк. Шуңа үзебез дә куркып кына мөрәҗәгать итәргә булдык, – ди Нурия апа (исеме үзгәртелде – А. З.).

…Тирсә авылы җирләре һәм фермалары колхоздан инвестор кулына күчкәнгә байтак еллар узган инде. Җитәкчеләре алмашынып торса да, эшчеләре шул килеш калган. Авылда башка эш юк, ярап тора, дигәннәр. Хезмәт хакы белән тоткарлыклар башка вакытларда да булган, әмма биш ай буе бер тиенсез утыру кебек хәлне моңарчы күрмәгәннәр. «Агрофирма – Әгерҗе» ширкәте күрсәткән. Акча ала алмавың бер хәл – терлек тә бирмиләр, дип сөйли Нурия ханым.

– Җәй көне безнең авылдан сыерларны алып китеп бетерделәр, фермасыз калдык. Мин шунда сыер сава идем, хәзерге вакытта эшсез өйдә утырам. Алынмый калган хезмәт хакларыбызны бирмәделәр. Фермасы бетсә дә, авылда гараж бар әле – анда авыл хуҗалыгы техникалары тора, комбайнчысы, тракторчысы, шоферы – шул тирәдә эшли. Ләкин аларның да инде июнь аеннан бирле хезмәт хакы күргәннәре юк. Үзеңә тиешле акчаны сорап барсаң, хуҗалык җитәкчесе Радик Мәвлиев: «Әйбәт урлашасыз, акчасыз да яши алырсың», – дип кенә җавап бирә. Мәсәлән ДЦП белән авырткан бер эшче кергәч, аңа җавап шундый булган. «Ичмасам бозау булса да бир», – дип тә сорап барабыз, бозау да юк. Анысын үстереп, сатсаң, акчасы булыр иде хет. Җиңел түгел бушлай эшләп яшәүләре. Өеңдә пенсионерың булса, ярый да ул, утка-газга түләрлек, кәнфит алырлык булса да акча күрерсең. Ә кемнеңдер гаиләсендә андый кеше дә юк. Сентябрьдә: «Әллә бирерме икән», – дип, нык көткән идек, балаларны мәктәпкә әзерлисе бар бит. Хет балалары мәктәптә укыган кешеләргә түләмәсме, дип өметләндек. Бер тиен бирмәде сентябрь аенда да. Башка елларны ашлык бирә иде, быел анысы да юк, – дип сөйли укучыбыз.

Хуҗалыкның бирергә ашлыгы да булмагандыр шул. Эш шунда – Әгерҗе районының 90 процент җирләре, басу-кырлары «Агрофирма Әгерҗе» ширкәте кулында. Быел уракка төшкәч, урып-җыю эшләрен башка районнарны артта калдырып, иң беренче булып тәмамлады алар. Ләкин бу беренчелекнең сәбәбе – җитезлек һәм уңганлык дип нәтиҗә ясап булмый. Җыеп алырлык уңышлары булмаганга шулай тиз беткәндер. Республикада иң начар күрсәткеч Әгерҗенеке – гектарыннан нибары 16,2 центнер ашлык алганнар. Моны җирле халык үзе дә белә икән:

– Әйе, иң алама район безнеке бит инде. Телевизордан да чагыштырып күрсәттеләр: безнең райондагы җирләрнең составы белән Актаныш районы басуларыныкы бер үк икән. Анда мәсәлән, гектарыннан 34 центнер җыелган. «Моны ничек аңларга?» – дип сөйләделәр. Иген уңышы гына түгел, һәрьяклап хәле начар бу оешманың. Без моны җитәкчедән күрәбез. Ул безгә узган елның декабрь аенда килде. Хезмәт хакын «минималка» түләүдән башлады. 9-10 мең сумнар чыгып бара иде. Озак еллар сыер сауганнарның да акчаларын кисеп бетерде. Безгә кадәр ул эшләгән ике хуҗалык та шушылай беткән иде, безнең хуҗалыкны да бетерү өчен килгәнме? Ул җитәкчелек итә башлаганнан бирле хайван башы кимеп бетте, шуңа күрә ул безгә бозау бирә алмый дип әйттеләр инде аны. «Нинди бозау сорыйсыз, аның болай да терлек баш саны тулмый бит», – диделәр. Тирсәдәге ферманы бетергәч, эшчеләр, мескеннәр, кайсы кайда каңгырып, эш эзләп йөри. Бездән 4 чакрым ераклыктагы Наҗар дигән авылда эшләүчеләр бар, әмма ул да бәләкәй генә ферма, бөтен кешегә урын җитмәячәк. Әгерҗе янында бер мегаферма ачты, анда китеп карадылар – эшләргә бик рәт юк диделәр, чөнки терлек үлеп бетеп бара, үлгәннәренең хакын боларның акчаларыннан тотып кала икән. Ярый әле безгә Удмуртия якын. 60 чакрым ераклыктагы Ижау шәһәренә барып эшлиләр, – дип сөйли Нурия ханым.

Шалтыратучыбыз: «Акча түләнми, ашлыклата, бозаулата да алып булмый», дип зарланса да, бөтен кеше дә бу хәлдә түгел икән. Усалраклар берничә айлык хезмәт хакын ала алган. Суд аша. Әмма бөтен хуҗалык эшчесе дә мәхкәмә юлында йөри алмас шул, диләр.

– Судлашу өчен дә акчасы кирәк бит аның. Бу кешедән мыскыл итү инде. Элек эшләгән җитәкчеләр мондый акчасыз вакытларда хет нәрсә дә булса бирә иде. Ә мондый хәлдә алга таба ничек яшәргә – гел белмибез, – дип, чарасызлык белән сөйләде әңгәмәдәшем.

ХАЛЫК ҮЗЕ ГАЕПЛЕ ИКӘН

Мондый хәлләр булгалап тора. Һәр хуҗалыкның да ел саен нәрсә аркасында да булса, акчасы белән проблема килеп тумый калмыйдыр. Йә корылык ел була, йә киресенчә, мул уңыш җыеп алалар да, шуның аркасында ашлык бәясе түбән тәгәри… Быел менә сөт бәяләре төшкәч, болай да көчкә тәгәрәп барган хуҗалыкларның тәгәрмәчләренә бөтенләй таяк тыккан кебек булды. Хәлгә керү дигән әйбер бар. Шуңа күрә, мондый очракта авыл хуҗалыгы оешмасы җитәкчесенә каты бәреләсе дә килми.

Ләкин бу очрак – башка. «Агрофирма-Әгерҗе» ширкәте җитәкчесе Радик Рәшит улы Мәүлиев 5 ай буе тилмергән терлекче-шоферларга сабыр иткәннәре өчен рәхмәт әйтәсе урында, үзләрен үк гаепле итеп калдырды.

– Зарплата алдылар, зарланмасыннар. Сентябрь аена кадәр булганнарын бүген тарата башладык, иртәгә алып бетерәләр. 50 миллион сум зарплата таратам, – дип сүз башлады ул.

«Ә тоткарлык нәрсә белән бәйле иде?» – дигән соравым җитәкченең ачуын китерде кебек:

– Сез әзрәк анализ ясый беләсезме ул? 10 ел элек тә ипи бәясе шушы ук иде, хәзер дә шул ук. Ә бәяләр ничә мәртәбә артты шушы ара эчендә? Аннан соң безнең миллиардлаган сум кредит бурычыбыз бар!

Ә эшчеләрнең гаебе нәрсәдә? Эшче алмаган бит ул кредитны. Түли алмаслык булгач, алмаска кирәк… Эшчеләргә хезмәт хакын акчалата түләргә мөмкинлек булмаса, терлек белән бирергә дә мөмкин…

– Бирәбез, алар бит алмый, алар бит «җылап» кына йөри белә. Әгерҗе бит болар, ул бит шуңа да «А-Грыз-з», б… Бүгенге көндә зарплата урынына бирергә дип 928 баш терлек әзерләп куйдым. Таналар, бозаулар, сыерлар… Берсенә бер нәрсә кирәк түгел. Беркем алмый. Эшләгән кеше өстеннән зарлана гына беләләр. Алар урында елап утырырга гына өйрәнгәннәр. Үзем Әгерҗе кешесе түгел, ләкин монда эшкә килгәч, шаккаттым «бездельник»ларга. Фураж урлыйлар көне-төне, печән, салам – авызларына кертмиләр сыерларның… Биш ай буе хезмәт хакы алмадылар дигән сүз дөрес түгел! Сезгә зарланган кеше һәр айныкын алгандыр әле, мин аны белеп торам. Ул бит бөтенесе дә түгел, кемдер августны ала алмаган, кемдер башка бер айныкын. Йөриләр елап… Аларның берсенең дә эшлисе килми, әнә бер дояркага утын алып бирдем бушка, хезмәт хакы бирдем, эшкә чыкмады. Халык бит монда «кошмар просто»! Эштән куа башлыйм икән: «Мин нишлим инде, кая барыйм инде, минем бит ике балам бар», – дип, елый беләләр. Халык шундый монда, шаккатарлык, әйтәм бит. Зарлана беләләр инде, анысы, «жалоба»ны оста язалар.

СӨТ БӘЯЛӘРЕ АРКАСЫНДА

Хезмәт хакы бирелмәү мәсьәләсен, халык үзе кычкырып, таләп итеп йөрмәсә дә, район хакимиятендә дә яхшы беләләр икән. Район башлыгы урынбасары Ришат Тимер улы Нурисламов әйтик, бу мәсьәләне хәл итү буенча эшләр баруын, Президент Рөстәм Миңнехановның да агрофирмадагы проблемалардан хәбәрдар булуын сөйләде.

Әгерҗе районының авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек идарәсе башлыгы Гатауллин Дилүс Гаскәр улы да башлык урынбасары сүзләрен җөпләде. Проблема бар, һәм аны республика күләмендә хәл итү юлларын эзлиләр. Заманында яхшы керем чыганагы булыр дип, агрофирма җитәкчелеге күп кредитлар алган булган, хәзерге вакытта аена 50 миллион сум керем алса, шуның 20 миллионы бурыч каплауга китеп бара, ди.

– 2600 сыерга сөт комплексы, 13 мең дуңгызга торак комплекс, Европа стандартлары белән бәрәңге базлары төзеделәр, 30 комбайн сатып алдылар. Дөрестән дә бу яхшы керем бирергә тиеш иде, ләкин быел сөт бәяләре төште. Литрына 6-7 сум минус белән акча алдык, мондый шартларда хезмәт хакларын вакытында биреп бару кыен була башлады. Без моны эшчеләргә дә аңлаттык. Ләкин вакытында акча алып бара алмагач, барыбер дә бик борчылдылар инде, – дип сөйли җитәкче.

Ә менә болай да яхшы урлашасыз, сезгә хезмәт хакы юк дип әйтүе чын хәл түгелдер, дип бәяләде.

Әгерҗедә оешма эшчеләренә чынлап та хезмәт хакы бирелгәндер дип ышанасы килә. Юк икән, мондый очракта прокуратурага мөрәҗәгать итә аласыз. Әле кредит түләгәннән соң да, 30 миллион сум акчасы калган оешманың, һәр ай саен 50 процент кына булса да хезмәт хакы бирерлек мөмкинлеге табылырга тиеш. Елап утыра һәм зарлана гына беләләр, дип фикер йөртә кайберәүләр. Ә биш ай буе акчасыз утырса, үзләре нишләр иде икән соң?

Айгөл ЗАКИРОВА, Безнең гәҗит

Фото: https://pixabay.com

Запись «Әгерҗе бит болар, А-Грыз-з, б…» – агрофирма җитәкчесе эшчеләргә 5 ай буе хезмәт хакы түләмәүне үзенчә аңлата впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Элекке колхоздан калган ферма биналарын сатып алып, фермерлык эшенә керешкән. Һәм егет тормышын авыл хуҗалыгы белән бәйләвенә үкенми.

— Мин дә башкалар кебек шәһәргә китеп, бәхет эзләп кайттым инде, — дип, фермерлык эшенә керешүе турында сөйли башлады Динар. — Анда көтеп торучы юк икән! Төпчек малай бит мин, шәһәрдә озак яши алмадым, әти-әни янына кайттым. Авылда калган очракта нишләргә, ничек тормыш итәргә, дип уйлангач, терлек асрарга булдым. Без — кечкенәдән мал арасында кайнашкан егетләр, ә белмәгән эшкә алынганчы, белгәне яхшырак. Иң элек ат үрчетүгә тотынмакчы идем.

2014 елда 7 тай алдым да әнә шуннан башланды. Күпмедер вакыттан баш санын арттырсам, үгезләр дә алсам, ничек булыр икән, дип уйланырга тотындым. 2015 елда ферма биналары сатып алып, анда ремонт эшләре башкарылды. Тора-бара маллар саны артты. Бүгенгә 25 атым, 100 үгезем һәм 75 сарыгым бар. Районыбызда яшь фермерларга игътибар зур, ярдәм итәләр, Аллага шөкер. Район башлыгына, авыл хуҗалыгы бүлеге җитәкчесенә бик рәхмәтлемен. Чөнки башлап җибәргәндә кыен, читтән ярдәм булмаса, кул селтәвең дә бар…

Бүген Миннебаев крестьян-фермерлык хуҗалыгында 3 кешегә эш урыны булдырылган. Алар фермада хезмәт куя, көтү көтә. Мал асрау гына түгел, бу хуҗалыкның кырда да эше күп әле. 600 гектар җир алып, шуны эшкәртәләр икән…

Рәзилә РӘСИМ.
Фотолар авторы — Гөлсирә ШӘРИФУЛЛИНА.

Ирек мәйданы

Запись 25 ат, 100 үгез, 75 сарык – Динар Миннебаев авылга бәхет эзләп кайта впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Видеода ферма кырыена килеп туктаган  КАМАЗ” машинасыннан хайваннарны чүп бушаткан кебек китереп аударалар. Сыерлар, мөгрәп,  берсе өстенә берсе килеп төшәләр. Күпләре  торып та китә алмый.

«Реальное время » газетасы язуынча, әлеге хәл “Лениногорская” агрофермасының Иске Кувак авылы бүлекчәсендә була. 

“Бу чын вәхшилек. Әлеге хәл безнең агрофермада килеп чыкса да, сыерларны китерүчеләрнең безгә бернинди катнашы юк.  Сыерларның хуҗасы бу турыда белмәскә дә мөмкин. Бәлки хайваннар банкротлыкка төшкән авыл хуҗалыгыннан китерелгәннәрдер. Бу очракта барлык сорауларны вакытлыча идарәчегә бирергә кирәк”-, ди Татарстанның фермерлар һәм крестьян хуҗалыклары ассоциациясе рәисе Камияр Байтимиров

Татарстан авыл хуҗалыгы министрлыгында да әлеге хәлне тикшерергә һәм вәхшиләрчә кыланучыларга карата тиешле чаралар күрергә кушылган.

Запись “Лениногорскийда хайваннар белән болай кылану – чын вәхшилек!”[видео] впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Әгерҗе районының Тирсә авылында сыр җитештерү предприятиесе ачылырга мөмкин. Шәхси ярдәмче хуҗалык тотучы Илнур һәм Нәзирә Фәсхетдиновларның шундый планнары бар, дип хәбәр итә республиканың Авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министрлыгы.

Шәхси ярдәмче хуҗалык башлыгы шулай ук кәҗәләр санын да арттырырга ниятли. Хәзер хуҗалыкта 8 кәҗә, сарыклар, тавыклар, казлар һәм индоуткалар бар.

“Без инде берничә ел романовская токымлы сарык үрчетәбез, алар күп бәрән китерә. Бәтиләргә сөт җитми иде, шуңа без кәҗә сатып алып, аларга кәҗә сөте эчертә башладык. Беренче кәҗәбез – Миля шулай барлыкка килде”, – ди сөйләгән фермер.

Фәсхетдиновлар гаиләсе Әгерҗедә, Чаллыда, Ижауда авыл хуҗалыгы продукциясен сату ярминкәләрендә актив катнаша. Фермерлар кәҗә сөте, каймак, эремчек, кефир сата.

Мәглүмат Татар Информ сайтыннан алынды

Запись Кәҗә артканнан-арта, аларның сөтеннән Әгерҗедә сыр цехы ачылырга мөмкин впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..