Ике ел эчендә нәрсә үзгәргән, кертемчеләргә акчаларын түләгәннәрме, гаепле кешеләр тиешле җәзасын алганмы – бу язмада шуларны барларга булдык.

«НИЧӘ СУМ БУЛУЫ МӨҺИМ ТҮГЕЛ, БАРЫСЫ ДА – БЕЗНЕҢ АКЧА»

Бу язманы әзерләүнең тагын бер сәбәбе – 15нче декабрьдә «Татфондбанк» һәм башка банкларның кертемчеләре – һаман да акчаларын ала алмый тилмерүчеләр урамга чыкты. Казанның Петров паркында митинг уздырдылар. Оештыручылар әйтүенчә, чарага 100ләп кеше килгән иде. Чынлыкта, ябылган банкларда калган акчаларын ала алмый тилмерүчеләр тагын да күбрәк. Ләкин проблеманың масштабын аз булса да чамалау өчен, шушы 100 кеше дә бик җитә инде.

Моннан бер атна элек – 9нчы декабрьдә зур митинг булуы, анда бик күп иҗтимагый оешмаларның катнашуы турында язган идек («Кечкенә кешеләр» җыены яки Аккош, Чуртан һәм Кысла Кремль янында митингта», №50, 12 декабрь, 2018). Ул митингта алданган кертемчеләр вәкиленә сүз бирелде бирелүен, ләкин алар килмешәк хәлендә иде. Реваль Зәйнуллинга сөйләп бетерергә дә ирек бирмәделәр. Сезнең проблемагыз «иске» инде, дип, сөйләп торган җиреннән йолкып диярлек төшерделәр. Менә бу юлы кертемчеләр үзләренең «законный» митингына җыелды. Һәм сөйлисе килгәннәрен рәхәтләнеп сөйләделәр. Ләкин чыгыш ясаучылар әллә ни күп булмады. Ике ел эчендә кемдер басылган, кемдер акчаларын югалтуы белән килешкән һәм моңа кул селтәгән. Шулай да һаман да көрәшүчеләр дә бар әле.

Чараны бөлгенлеккә төшкән банклар кредиторлары берлеге җитәкчесе Елена Косоурова оештырган. Елена Косоурова – «Ак Барс» хоккей командасының элеккеге уенчысы Александр Косоуровның хатыны. Митингка җыелучылар сүзләренә караганда, Косоуровларның «Татфондбанк»та бик зур суммада акчасы калган. Күпме икәнен төгәл белүче булмады. 20-30 млн сум булуы ихтимал, дигән фаразлар гына әйттеләр. Елена ханым үзе дә «күпме акчагыз югалды?» дигән темага сөйләшергә яратмый. «Очень много», – дип кенә җаваплый. Аның өчен башкасы мөһимрәк: «Ничә сум калуы мөһим түгел. Кемнекедер – бер миллион, кемнекедер 10 миллион сум булырга мөмкин. Нинди генә сумма булса да, ул – безнең акчалар. Ул акчаларны һаман да ала алмыйбыз – төп мәсьәлә менә шунда», – дип аңлатты ул.

Моңа кадәр алданган кертемчеләр төркемен Александра Юманова җитәкли иде. Җитәкчеләр белән очрашуларга да ул йөрде. Ә бу митингта ул күренмәде. Митингта катнашучы Реваль Зәйнуллин, Юманова телефонын алмый, диде. «Өстәгеләр барысын да уйлап эшләде: иң күп кычкырып йөрүчеләргә, янган акчалары әллә ни күп булмаган кешеләргә акча биреп, авызларын яптылар. Александра белән дә нәкъ шундый хәл булды», – дип сөйләде Зәйнуллин. Александра Юманованың телефонын табып, без дә шалтыратып карадык. Митинг көнне телефоны «недоступен» иде.

«Акчаларыбызны кайтарыгыз!» дигән таләптән тыш, митингта катнашучылар тагын бер мәсьәләне күтәрде: гаепле кешеләрнең барысы да җәзасын алсын. Әлегә, белүебезчә, төп гаепле кеше булып «Татфондбанк» идарәсе рәисе Роберт Мусин гына бара. Аны мошенниклыкта гаеплиләр (Мусин гаебен таныды. Хәзер судны көтә – Авт.). 50 млрд сумнан артык акчаны үзләштергән, дип баралар. Гомумән алганда, ике банктан («Интехбанк»ны да санап) 132,5 млрд сум акча «югалган». Кесәдәге акча янчыгыннан түгел бит ул, банктан! «Бер кеше генә аның хәтле акчаны урлый алмый. Гаеплеләр тагын бар, аларны барыбыз да беләбез», – диештеләр чыгыш ясаучылар. Төркем эченнән берәүнең пышылдап кына: «Урлый ала, урлый белеп урласаң…» – дигәне ишетелде.

БЕРӘҮ ГЕНӘ ГАЕПЛЕ ТҮГЕЛ…

Инде хәзер шушы ике ел эчендә нәрсәләр эшләнгәнен барлыйк. Банкта кертем (вклад) ачканда, акчаның 1 млн 400 мең сумы иминиятләштерелә. Ягъни бу банк белән берәр нәрсә була калса, кертемеңнең 1 млн 400 мең сумын бер проблемасыз кайтарып ала аласың, ә аннан артып киткән сумманы кайтару өчен шактый тир түгәргә туры киләчәк, дигән сүз. Ул 1 млн 400 мең сумны Кертемнәрне иминиятләштерү агентлыгы (АСВ) кайтарып бирә. Ләкин Татарстан банклары белән булган очракта кертемнәрнең иминиятләштерелгән өлешен кайтарып алу да шактый проблемалы булып чыкты. Банкта 1 млн 400 мең сум һәм аннан азрак акча саклаучылар хәйран булган икән, шунлыктан аларга акчаларын кайтару тоткарланды. Быелның сентябрендә Кертемнәрне иминиятләштерү агентлыгы хисап тотты: «Татфондбанк» һәм «Интехбанк» кертемчеләренең 99 процентына иминиятләштерелгән акчалары кайтарылган икән. Кертемчеләрнең 1 процентына һаман да кайтарылмаган дигән сүз. Ә 1 млн 400 мең сумнан күбрәк акчасын югалтканнар турында әйткән дә юк. Алар акчаларын кайчан кайтара алыр (һәм, гомумән, алып бетерә алырмы?) – анысы билгеле түгел.

Банклардан «юкка чыккан» акчаларның бер өлешен түләнмәгән кредитлар тәшкил итә. Кредит алучылар арасында Дәүләт торак фонды, Республиканың Сәүдә-сәнәгать палатасы, ПСО «Казан» кебек эре фигуралар җитәкли торган эре оешмалар да бар. Фатир алырга дип тиенләп акча җыеп барган пенсионерларның акчасы шул оешмаларга кредит бирүгә тотылган. Ә кредитлар түләнмәгән. Миллионнар гына түгел, миллиардлар белән исәпләнә ул түләнмәгән кредитларның гомуми суммасы. Менә шуннан «тишек» хасил була да инде. Алданган кертемчеләр Тәлгать Абдуллинны (Дәүләт торак фондының элеккеге җитәкчесе), Шамил Агеевны (республиканың Сәүдә-сәнәгать палатасы җитәкчесе), Равил Җиһаншинны (ПСО «Казан» җитәкчесе) һәм башка оешма җитәкчеләрен җинаять җаваплылыгына тартуны сорап, Тикшерү Комитетына хатлар да язганнар. Тик әлегә аларның сүзенә колак салучы юк. Булмас та, мөгаен. Бу йомгакны сүтә башласаң, бөтенләй сүтелеп китәргә, әллә нинди эре фигураларга килеп төртелергә мөмкин бит.

Татарстан хакимияте, банкларны коткару өчен, эре оешмалардан ярдәм сорап караган иде. КАМАЗ, ТАИФ, «Татнефть», «Красный Восток Агро», «Нәфис Косметикс», «Ак Барс» хоккей клубы, «Газпром трансгаз Казан», «Бәхетле», «Татспиртпром», «Татэнерго», «Казаньоргсинтез», «Эдельвейс Корпорейшен», «Нижнекамскнефтехим»… Баштарак «берничә оешма ярдәм итәргә әзер» дигән хәбәр таралса да, чынлыкта, ярдәм итүче булмады.

Бөтенләй бернәрсә дә эшләмәгән булып калмас өчен, хөкүмәт Республика ярдәм күрсәтү фонды булдырды. Банкларда акчасы калган барлык кешеләрдән дә документларын шушы фондка китерүләрен сорадылар. Фонд хисабыннан күренгәнчә, бүгенгә барлыгы 325 млн сум акча түләнгән. Ләкин бер тиен дә ярдәм алмаучылар да бар.

Роберт Мусинга килгәндә, аның милкен алданган кертемчеләргә акчаларын кайтарып бирүгә тоту буенча суд эше бу елның 25нче декабрендә каралырга тиеш. Шушы көннәрдә Татарстанның Арбитраж суды Мусинның кызларына бүләк итеп биргән 520 квадрат метрлы фатирын тартып алу һәм фатир бәясен конкурс массасына кушу турында карар чыгарды. Мусин бу фатирын узган елның 22нче февралендә (ягъни сак астында утырганда) кызларына бүләк итеп яздырган булган. Кертемнәрне иминиятләштерү агентлыгы вәкилләре сүзләренә карасаң, Мусиннарның тартып алып була торган әйберләре җитәрлек әле, бер фатирдан гына бөлерлек түгел. Ә бу фатир хисабына ичмасам берничә кешегә булса да акчаларын кайтарып бирергә була…

ВАКЫЙГА – САННАРДА
– Үзәк банк мәгълүматы буенча, Татарстан банкларын үлемнән коткару өчен кимендә 220 млрд сум акча кирәк булган. Ләкин Татарстан бу акчаны тапмады.

– Берьюлы берничә банк ябылудан республика предприятиеләре 87 млрд сум акчасын югалтты.

– Кертемнәрне иминиятләштерү агентлыгы (АСВ) мәгълүматына караганда, 2017нче елның 11нче апреленә «Татфондбанк»ның 88 аерым бүлекчәсе, шул исәптән 5 филиалы, 32 операция офисы булган.

– 2017нче елның 1нче июненә булган мәгълүматка караганда, «Татфондбанк»ның кредит портфелендә барлыгы 78449 кредит булган. Бу – банк шуның кадәр затка кредит биргән булган дигән сүз. Кредитларның гомуми суммасы – 113 млрд 387 млн 602 мең сум. 1539 кредит юридик затларга, калганнары физик затларга бирелгән булган.

– Белешмәләр буенча, лицензиясе алынган вакытка «Татфондбанк»та гына да 3500 хезмәткәр саналган, тагын 1,5 мең кеше «тугандаш» банкларда хезмәт куйган.

– Бу елның 18нче декабрендә Кертемнәрне иминиятләштерү агентлыгы ачык электрон аукционда «Татфондбанк»ның 13 банкоматын сатарга җыена. Банкоматларның гомуми суммасы 7,7 млн сум, дип яза TatCenter.

СТАТИСТИКА
Русия Үзәк банкы ел саен 40-100 банкның лицензиясен ала. Статистикадан күренгәнчә, соңгы 10 елда Русиядә 400ләп банк ябылган.

2018нче елның 1нче гыйнварына илдә 561 коммерцияле банк һәм банк булмаган оешма исәптә торган. Шуларның 230ы эре банк исәпләнә. Ә 2017нче елның 1нче гыйнварында 623 банк һәм банк булмаган оешма саналган. Димәк, бер ел эчендә 62 банк ябылган дигән сүз. Шулай да Үзәк банк әйтүенчә, 2017нче елда банклар әзрәк ябылган икән әле. Мисал өчен, 2015тә – 101, ә 2016да 110 банк ябылган булган.

Фәнзилә МОСТАФИНА

Безнең гәҗит

Фото: Казаньферст

Запись «Татфондбанк» беткәнгә ике ел: югалган акчалар кире кайтамы? впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Россия Банкы бүген Татфондбанк һәм ИнтехБанк оешмаларының лицензияләрен алган. Әлеге хәбәр Үзәк банкның рәсми сайтында басылган.//Tatar.inform//

Запись Татфондбанкны Мәскәү юк иттеме, Татарстан җитәкчеләреме? впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Татфондбанк белән бәйле сорауларга җавапларны 15 марттан соң гына бирәчәкләр. Бу хакта 1 февральдә узган матбугат очрашуында Татарстанның икътисад министры Артем Здунов хәбәр итте.

“Без фаразлау белән шөгыльләнмибез. Банкның мораторий вакыты бетмәде әле. Бары тик 15 марттан соң гына Татфондны нинди киләчәк көтүе хакында әйтеп булачак. Республика күләмендә банкны тернәкләндерү буенча эш алып барыла. Ләкин без бу хакта рәсми рәвештә хәбәр итә алмыйбыз. Әлеге мәсьәлә федераль органнар белән хәл ителергә тиеш”, ди министр.

Халыкның төп сорауларга җавапны президентның үзеннән ишетәсе килә. Очрашу сорап язган хатлар гына, ниндидер сәбәпләр аркасында икътисад министрлыгына килеп эләгә икән.

“Бүгенге көндә халык өчен нәрсә мөһимрәк? Президент белән очрашумы, әллә банкны тернәкләндерүме?” дип сорауга каршы сорау белән җавап бирде Артем әфәнде. Аның әйтүенчә, хатларны эшче төркем карарга тиеш.

21 гыйнварда Казанда узган митингта рәсми затлар булмауны да министр эшләре тыгыз булуга бәйләде.

“Безнең эшче төркем митингларны оештыручылар белән конструктив эш алып бара. Гадәттә, митингчылар нинди дә булса бер сорау буенча берләшә. Без шуларны аерым-аерым хәл итәбез. Эшмәкәрләр белән даими очрашулар үткәреп торабыз”, диде министр.

Журналистлар, нигә Татфондбанк белән бәйле сорауларга премьер-министр Илдар Халиков аңлатма бирми дип тә кызыксынды. “Президент әмере белән Татфондбанкның буенча эшче төркемнең җитәкчесе итеп мин билгеләндем” дип җавап юллады Здунов.

“Банкротлыкка калу куркынычы Татарстанның тагын кайсы  банкларына яный соң?” дигән сорауга ул.

“Татфондбанк  аерым эпизод. Алга таба ул кабатланмасын өчен кулдан килгәнне эшлибез. Иң беренче чиратта халыкның финанс яктан грамотолылыгын арттырырга кирәк. Эшмәкәрләр барлык документларны игътибар белән укырга һәм банкның аңа нинди продукт тәкъдим итүе хакында яхшылап анализ ясарга тиешләр. Татфондбанк ябылу белән Ак барс банк һәм Энергобанк  льготалы кредитлар бирә башладылар.  Әлбәттә, мондый моментлар банкларның  бүгенге көне хакында нәтиҗә ясарга мөмкинлек бирә”, диде Артем Здунов.

Татфондбанк  һәм Интехбанкның счетларында гражданнар тарафыннан торак – коммуналь хужалык хезмәтләре өчен түләнгән 2,8 млн. сум акча “туктатылып” калган. Бу хакта бүген узган матбугат конференциясендә республиканың  төзелеш, архитектура министрының беренче урынбасары Алексей Фролов хәбәр итте.

Төзелеш министрлыгы китергән мәгълүматларга караганда, акчалар 608 счет аша үтмәгән.

“Гауга чыкмасын өчен халыктан әлеге акчаларны яңадан түләүләрен сорыйбыз” – ди Алексей  Фролов. Министр урынбасары әйтүенчә, түләмәгән очракта да идарәче компанияләр фатирларга ут-су бирүне өзә алмыйлар. Моңа канун мөмкинлек бирми.     

Запись Татфондбанк кебек банкротлык тагын кайсы банкларга яный? [видео] впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Яңа ел корпоративлары быел Татарстанда кими, икътисадый кыенлык, банк кризисы моңа тәэсир итә. Әмма “Просто молоко” ширкәте республиканың массмедиа башлыкларын, Би-2 төркемен чакырып купшы корпоратив үткәрә. Азатлык республика башкаласындагы дәүләт идарәләре һәм хосусый оешма-ширкәтләрнең Яңа елны ничек бәйрәм итүен күзәтте. //Azatliq.org//

Запись “Просто молоко”ның байлыгы шулкадәр күп ахры, Мәскәү йолдызларын чакырып корпоратив үткәрәләр впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Запись Татарстанның икътисад министры Булгар банк, Татфондбанкта проблемалар нидән чыгуын сөйләде впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Министр билгеләп үткәнчә, Татфондбанк мәсьәләсен хәл итү өчен, Татарстан Президенты фәрманы нигезендә эшче төркем булдырылган иде. Әлеге эшче төркемгә өч банк кертелгән, алар эшмәкәрләргә бу проблеманы чишәргә ярдәм итәчәк. Чәршәмбе көнне исә Казан эшмәкәрләре белән очрашу күздә тотыла. Анда башкаланың Башкарма комитеты әгъзалары да катнашуы көтелә.

“Үзәк банкның бик оператив рәвештә эш итүен билгеләп үтәргә кирәк. Бүгеннән кертемнәрне иминиятләштерү агентлыгы түләүләре бирелә башлады”, – диде Артем Здунов.

Министр шулай ук эшмәкәрләрнең салымнар һәм хезмәт күрсәтүләр өчен түли алмау белән бәйле кыенлыкларга калуын әйтте. Аның сүзләренчә, зыян күргән оешмалар хезмәт хакларын, салымнарны түли алсын өчен, эшмәкәрләргә ярдәм итү фонды бюджетын 1 млрд сумга арттырачаклар. Зыян күрүчеләр гадиләштерелгән система буенча микрозаймнар ала алачак. Кичектереп булмый торган чыгымнар белән бәйле мәьәлә Яңа елга кадәр хәл ителәчәк. дип вәгъдә бирде икътисад министры.

Запись Татфондбанкта 2 миллион кертемең булса, алмыйча да калырга мөмкинсең впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Ул  “Татарстанлыларга Яңа елга яхшы бүләк ясадылар”, ди. Моннан тыш Петр: “Татарстан хөкүмәте башлыгы, шулай ук Татфондбанкның директорлар шурасы рәисе Халиков Илдар Шәфкәтович банкның акча салучыларына карата үз бурычларын намуслы рәвештә башкармавы сәбәпле отставкага китәрме? Банкның җитәкчеләре клиентларның акчаларын узләштерү һәм вакытында бирмәү өчен җавап тотарлармы?”, дигән сораулар бирә.

Ә Рөстәм Мостафин киләчәк өчен дә борчыла. “Татфондбанкка вакытлы идарә органнары килде. Татарстанның бөтен банкларын да шундый язмыш  көтәме? Интехбанкны коткарыгыз!”, ди ул.  “Интехбанктан үз акчабызны ала алмыйбыз. Ә бүген банкның бөтен офислары бикле иде, банкның сайтында: “Банкның офислары техник сәбәпләргә бәйле бикле”, дип язганнар иде”, диде Мостафин.

Запись Татфондбанктан зыян күрүчеләр Татарстан хөкүмәте башлыгын җавапка тартырга телиләр впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Татфондбанктан видео:

Запись Татфондбанк 19ы көчкә ачылды, халык шаулый впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

“Хөрмәтле клиентлар, техник сәбәпләр аркасында 2016 елның 19 декабрендә клиентларга хезмәт күрсәтү вакытлыча туктатыла. Якын арада барлык техник проблемалар да бетереләчәк”, дип аңлата банкның матбугат хезмәте.

Искәртеп үтәбез: узган атнада Татарстанда кайбер банкларга мәгълүмати һөҗүм ясалган иде. Банкка акча салучыларга исәп-хисап счётларыннан акчаларын кичекмәстән кире алырга өндәгән хәбәрләр таратылган. Экспертлар билгеләп үткәнчә, кешеләргә бары тик паникага бирелмәскә кирәк, чөнки төбәкнең банк системасы каршылыкларга тотрыклы, ә банкларның ышанычлылык дәрәҗәсе югары.

Запись Татфондбанк артыннан икенче банклар да ябыла башлады впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Әлеге кредит оешмасы Кертемнәрне иминиятләштерү буенча агентлыкның банк-агентлар сайлап алу буенча конкурсында катнашырга ниятли, диелә “Ак Барс” банкы матбугат хезмәте хәбәрендә.

Сүз уңаеннан әйтеп үтәргә кирәк, “Ак Барс” банк иң ышанычлы банклар рейтингына керде. Рейтинг төзегәндә “Сравни.ру” аналитиклары банкларның финанс хисапларын, шулай ук Россия һәм чит ил рейтинг агентлыкларының күрсәткечләрен, банк операцияләрен уздыруга лицензиянең кире алынуына китерерлек проблемаларның булу-булмавы исәпкә алган. Барлыгы 200 эре банк тикшерелгән, күрсәткечләр буенча алар берничә төркемгә бүленгән – нык ышанычлыдан башлап, ышаныч дәрәҗәсе түбән булганга кадәр.

Беренче төркемгә дәүләт мәшгульлекле банклар һәм аларның бүлендекләре кергән. Икенче төркемдә – ышанычлы финанс күрсәткечләре булган региональ хакимияткә буйсынган банклар. Өченче төркемдә – яхшы финанс күрсәткечле шәхси банклар. Рейтингның түбәнрәк баскычларында аналитиклар тарафыннан бик үк ышанычлы дип табылмаган банклар урнашкан. «АК БАРС» Банк рейтингның икенче төркеменә кергән.

Запись “Татфондбанк”тан акчаны алу эшендә башка банкның булышуы ихтимал впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..