Архивы түбәтәй - Tatar Today - татар яңалыклары.

“Түбәтәй” ресторанының чын хуҗалары кемнәр? Алар арасында Рөстәм Миңнеханов бармы? [видеоинтервью]

Габдулла Тукай — Fri, 15 Mar 2019 01:31:23 +0000

//Tatar today//

“Түбәтәй” – татар милли тиз туклану рестораны ныклы адымнар белән эшчәнлеген алга алып бара. Хәзерге вакытта 7 кечкенә нокта, 2 ресторан, Русиянең башка шәһәрләрен дә исәпкә алганда, 10 объектлары эшли. Tatar Today порталы хуҗасы Рөстәм Исхакый “Түбәтәй”гә кагылышлы актуаль сорауларга җаваплар алырга дип әлеге рестораннарның җитәкчесе Солтан Сафин белән очрашып әңгәмә корды. Интервью барышында Солтан Сафин әти-әнисе, эшмәкәрлеккә осталыгы кемнән күчүе, кайдан эш башлаулары, нинди авырлыклар белән очрашулары, ничек акча табулары турында сөйләде.

Самара өлкәсе, Камышлы авылы егете Солтан Сафин кечкенәдән өйдәгечә пешерелгән тәмле өчпочмакларда үскәч, Казанда хәләл туклану урыннары булмаганлыкны күреп, борчуга кала.

– Студент булгач, бик пешермисең бит инде, аеруча егетләр. Мин шул ашау мәсьәләсе буенча элек җәфаланып беттем. Мөселман буларак, хәләл урыннарны эзләдем. Бар иде үзбәк, таҗик, төрек кафелары, ләкин татарныкы юк иде. Баумандагы татар рестораны һәм кафесы хәләл түгел иде. 3-4 курста укыганда туклану челтәре ачу идеясе килде. Сөйләшә-сөйләшә бу фикерне үстерә башладык, диде Солтан Сафин.

Аңа “Түбәтәй” дип кушу уе 2010 елда ук бар иде. Минемчә, түбәтәй – татарларның милли визит карточкасы, безне төрле халык арасында, төрле җирләрдә таныта торган баш киеме ул. Шушы идея килгәч, түбәтәй формасында киосклар да булыр, ул туристларга да, Казанда яшәүчеләргә дә кызык була дип уйладык” , дип уртаклашты Солтан Сафин.

Соңырак Солтан Сафин чит илдә эшли, акча җыя. Фикер туып, челтәр оеша башлауга 4-5 ел вакыт китә.

Иң баштан ук ресторан ачабыз, дип уйлаган егетләр, башта җитештерү ноктасы ачарга мәҗбүр була, шунлыктан, үзләренең керткән 6 миллион акчалары җитми һәм эшләрен кечкенә нокталардан башлый. Аннан инвесторлар җәлеп итеп, тагын 10 миллионга якын акча кертә.

– Мин монда кайткач, минем бернәрсә юк иде. Мин бөтен эшләремне калдырып, акчаларны җыеп, шул “Түбәтәй”гә кертеп, шулай башладым. Кешеләр безне акчалы егетләр, дип уйлыйлар. Без эшмәкәрләр, тырышабыз. Акча мәсьәләсе минем өчен мөһим булса, без моны башламас идек тә. Согуд Гарәбстанында калып, анда гына эшләп йөрер идем. Ләкин татар ашлары, үзебезнең милләтебез өчен күңелем тыныч түгел иде, шуңа күрә кайттым, ди Солтан Сафин.

Шулай итеп, беренче татар хәләл тиз туклану челтәрен ачу фикере туа. Өч егет: Солтан Сафин, Айнур Камалиев һәм Руслан Гыйльметдинов гаиләләренең уртак көче белән “Түбәтәй”не оештыра. Татарстан президенты Рөстәм Миңнехановның да әлеге ресторанга кагылышы бар дигән имешләр расланмады.

//Язманы Tatar today иҗат төркеме әзерләде. Видео – Рөстәм Исхакый, текст Гүзәл Гыйбадуллина//

Запись “Түбәтәй” ресторанының чын хуҗалары кемнәр? Алар арасында Рөстәм Миңнеханов бармы? [видеоинтервью] впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

“Түбәтәй”не татар телен санга сукмауда, милли ашларда акча эшләүдә гаепләүчеләргә ресторан хуҗасы җавап бирә

Гузель — Mon, 04 Mar 2019 17:06:03 +0000

Казандагы “Түбәтәй” милли ризыклар рестораны хуҗасы Солтан Сафин тәнкыйть белдерүчеләргә Азатлык аша җавап бирәгән. Башкаланың Бауман урамында яңа ресторан ачылуга аларны татар телен санга сукмауда, татар мәдәниятендә, милли ашларда акча гына эшләүдә гаепләгән иделәр.

Февраль башындарак Казан үзәгендә икенче милли тиз туклану рестораны ачылган иде. Күп тә үтмәде, “Неайсин” телеграм каналыннан башлап, Вконтактедагы “Татары и татарочки” төркеменә кадәр “Түбәтәй” хезмәткәрләре татарча белми, алтакталар, аш-су менюлары татар телендә язылмаган, бу эшмәкәр татар исеме белән акча гына эшли дип тәнкыйтьләделәр.

Азатлык әлеге мәсьәләгә ачыклык кертергә тырышып “Түбәтәй” милли рестораны хуҗасы Солтан Сафинга мөрәҗәгать иткән. Ул да бу тәнкыйть фикерләрен күргән икән.

“Без башлаганчы нигәдер беркем дә татар исемле бренд оештырып дөньяга чыгармады. “Бәхетле” бар, аларга рәхмәт. “Түбәтәй” бургерлар, сушилар сатмый бит. Үзебезнең татар ашларын үстерәбез”, дигән ул.

Сафин хезмәткәрләрне татар теленә өйрәтү бара дип ышандырган. “Кеше татар телендә әйбәт сөйләшергә, әмма пешерә белмәскә мөмкин”, дигән “Түбәтәй” җитәкчесе. Шуңа күрә, эшен дә яхшы белгән, татарча да сөйләшкән кешене табарга, бөтен хезмәткәрләрен дә татарча сөйләштертергә тырышалар икән.

“Менюга килгәндә, аларны әлегә урысча һәм инглизчә яздык. Ләкин милли ризыкларыбызның исемнәрен татар телендә калдырдык. Мәсәлән, өчпочмакны без “треугольник” дип атамыйбыз, өчпочмак булып бара. Киләчәктә менюга өч телне дә сыйдыруны уйларга кирәк. Чит ил туристлары өчен меню инглиз телендә булырга тиеш. Узган елда Казанда Футбол FIFA беренчелеге уеннары үткәнлектән, туристлар бик күп килде. Шул сәбәпле кызларыбыз һәм егетләребезне инглиз теленә өйрәттек һәм менюларны да инглиз телендә ясадык. Туристларга һәр көнне өчпочмаклар пешереп мастер-класслар күрсәттек”, дигән Сафин.

Сафин фикеренчә, бер урында гына таптанмыйча, тарихны өйрәнеп, югалып барган милли ризыкларыбызны барлап халыкка чыгарырга кирәк. “Түбәтәй” киләчәктә бу юнәлешкә дә игътибар бирергә җыена.

Чит ил агентлыгы Azatliq Radiosi

Запись “Түбәтәй”не татар телен санга сукмауда, милли ашларда акча эшләүдә гаепләүчеләргә ресторан хуҗасы җавап бирә впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

“Түбәтәй”не башлаганда кайбер якыннарым “Ачма!” диде, әмма әбием…”

Алина — Tue, 26 Feb 2019 00:30:14 +0000

Күптән түгел Казанның Бауман урамында “Түбәтәй”нең икенче милли тиз туклану рестораны ачылды. Ул үзенең гореф-гадәтләргә һәм замана таләпләренә туры килүе белән җәлеп итә. Шуңа күрә дә монда кунаклар өзелми.

“Түбәтәй” – тиз туклану милли ризыклар челтәрен өч егет: Солтан Сафин, Айнур Камалиев һәм Руслан Гыйльметдинов гаиләләренең уртак көче белән оештырган. Алар студент чакларыннан ук бу проектны уйлап, тормышка ашыру юлларын эзләгән. Проектка инвесторлар да җәлеп итә алалар.

“Түбәтәй” татар милли рестораны җитәкчесе Солтан Сафин әйтүенчә, беренче татар хәләл тиз туклану челтәрен ачу фикере 2010-2011 нче елда барлыкка килә.

“Бәләкәй чагымда әбием Фәния гел миңа татар ризыклары ашата иде, гомере буе диярлек, 45 ел, ашханәдә аш остасы булып эшләде. Менә аның пешергәннәреннән мин татар ашларының, тәмле ризыкның нинди булырга тиешлеген аңлап калдым. 2007 нче елда мин Казанда геологка укырга кердем. Студент булгач, бик пешермисең бит инде, аеруча егетләр. Мин шул ашау мәсьәләсе буенча элек җәфаланып беттем. Мөселман буларак, хәләл урыннарны эзләдем. Бар иде үзбәк, таҗик, төрек кафелары, ләкин татарныкы юк иде. Баумандагы татар рестораны һәм кафесы хәләл түгел иде. 3-4 курста укыганда туклану челтәре ачу идеясе килде. Хәзерге партнерым Айнур Камалиев белән шул фикер турында сөйләшә башладык. Мин аңа әйттем: “Айнур, менә уйлап карале, үзебезнең шундый Макдональдс кебек матур, идеяле, шул ук вакытта милли, татар ризыклы, заманча, кызыклы урыннарыбыз булса, шәп булыр иде бит,” – дидем. Ул минем идеяне бик ошатты. Менә шулай сөйләшә-сөйләшә бу фикерне үстерә башладык. Аңа “Түбәтәй” дип кушу уе 2010 елда ук бар иде. Минемчә, түбәтәй –татарларның милли визит карточкасы, безне төрле халык арасында, төрле җирләрдә таныта торган баш киеме ул. Шушы идея килгәч, түбәтәй формасында киосклар да булыр, ул туристларга да, Казанда яшәүчеләргә дә кызык була дип уйладык” , ди Солтан Сафин.

“Әбием булмаса, “Түбәтәй” дә булмас иде”

Тик 2012 елда Солтан Сафинны чит илгә геология буенча укырга һәм эшләргә дәшәләр. Шул вакытта татар милли рестораны ачу идеясе тукталып тора. 2015 елда исә Солтан туган ягына кайтып, туклану челтәре идеясен ныгыта башлый. “Читтә яшәгәндә илебезне бик сагына башладым, Татарстанны, әбием һәм әнием ризыкларын. Сагынуым милли туклану челтәре идеясен ныгыта барды. Анда мин геологка гына түгел, төрле бизнес мәктәпләрдә дә укыдым, һәм бөтен алынган белемнәремне шул идеягә яткырдым инде. Аннары ул уемны мин Айнурга гына түгел, тагын бер-ике кешегә сөйләгән идем, алар белән шулай ук ничегрәк, кайчанрак ачарга дип фикерли башладык. Һәм 2015 нче елда илебезне, өемне, гаиләмне сагынуга түзә алмыйча, Аллага тапшырып, шундый карарга килдем. Анда минем эшем дә, акчам да яхшы иде, әйбәт хәлдә идем, Аллага шөкер. Татарларга, мөселманнарга, үзебезнең милли, гади дә, шул ук вакытта горурлык белән ашый торган, горурлык белән күрсәтеп булырдай шундый челтәрне ачып җибәрү идеясе белән кайтып киттем. Акча җыйдым, инвестицияләр таптым, 2015 нче елда кайттым. Шулай итеп, фикер туып челтәр оеша башлауга кадәр 4-5 ел вакыт китте. Балабыз кебек ул безнең. Әбиемә рәхмәт инде,иң беренчедән, татар ризыкларына мәхәббәтне нәкъ менә ул уятты. Әбием булмаса, “Түбәтәй” дә булмас иде, дип уйлыйм. Һәм миңа шундый фикер иңдергәне өчен Аллаһы Тәгаләгә рәхмәт.”

“Тәнкыйтьне күп ишеттек, әмма ачып җибәргәч, кешеләр аны бик ошатып кабул итте”

Түбәтәй” татар милли рестораны ачу идеясы күпләргә кызык тоела. Ләкин Солтанның чит илне, яхшы эшен ташлап Татарстанга кайтуын күпләр хупламый.. “Ул вакытта чит илдә бик әйбәт яши идем мин, эшем дә, эш хакым да яхшы иде, туганнарыма да, якыннарыма да ярдәм итә ала идем. Һәм монда, дөресен генә әйткәндә, буш урынга кайттым. “7 ел геологиягә укып, күпме эшләп, күпме көч түгеп, шундый дәрәҗәләргә күтәрелгәннән соң, калдырып кайтырсыңмы икән?” – дигән сорау бөтен якын кешемдә дә туды. Якыннар арасында күбрәк “Ачма” дигән фикер булган иде. Башка кешеләрдән дә күп критика ишетергә туры килде бу турыда. Рестораторлар: “Ничек инде, андый әйбер булмый, татар ашлары тиз тукландыра торган ашлар була алмый, андый булса, әллә кайчан ачылган булыр иде инде,”– диде. Ләкин мин фикеремә бик ышандым, тәнкыйтьләүчеләргә карамадым. Карарым каты иде, килеп чыгасын белдем һәм бетте. Аллаһы Тәгаләгә ышандым. Тәнкыйтьне күп ишеттек, әмма ачып җибәргәч, кешеләр аны бик ошатып кабул итте” ди ул.

“Бизнес – ул җиңел әйбер түгел”

“Студент чагымнан ук идеология буенча миңа бик якын 6-7 якын дустым бар, алар белән гел элемтәдә тордык. Алар үзләренең фикерләре белән ярдәм итәргә тырышты”, ди Солтан Сафин. “Ләкин төп, чишмә башында торган егетләр: Айнур, мин, Руслан иде. Без әле дә бергә, Аллага шөкер. “Түбәтәй” проекты гына түгел, динебез дә бергә тота безне. Аллаһы Тәгаләдән курку һәм изге максат: кешеләргә хәләл ризыкны тапшыру, татар ризыгының алга баруын тәэмин итү – шул безне тотып тора. Без төрле кыенлыклар аша үттек. Бизнес- ул җиңел әйбер түгел.”

“Проектны башлаганда, өстәмә чыганагыгыз булса әйбәт”

Солтан Сафин әйтүенчә әлеге зур эшне башлап җибәрү авыр булган. “Барысы да шунда ук килә дип уйлау дөрес түгел, алай булмый инде ул. Түземлек кирәк бераз. Әле күп кеше 3 -5 ел бизнесларыннан акча күрмичә, бертуктамый эшли. Шуңа күрә проектны башлаганда, өстәмә чыганагыгыз булса әйбәт инде. Ләкин булмаса да, проектларны оештырып була, дип уйлыйм мин”

“Түбәтәй”- мин тудырган фикер түгел, Аллаһы тәгалә җибәргән дип уйлыйм”

Солтан Сафин үзен перфекционист ди. Аның фикеренчә ул Аллаһы Тәгалә җибәргән идеяне күтәреп, “Түбәтәй”нең миссиясен мин үзенә алган. “Ул мин тудырган фикер түгел, Аллаһы Тәгалә җибәргән дип уйлыйм. Татар ашларын хәләл итеп саклап калдырырыга кирәк. Ул безнең динебезне дә, безнең тәртип-әдәпләрне дә, менә дигән тәмле ашларыбызны да кешеләргә күрсәтәчәк. Без җиткерсәк, бөтендөнья күләмендә дә каршы килүчеләр булмастыр, бөтен кеше яратып кабул итәр дип уйлыйм. Шуңа күрә мин перфекционист, идеолог Һәм миссия үтәүче дип уйлыйм үземне.”, ди ул.

“Түбәтәй” бүтән регионнарда да булачак

“Түбәтәй” – милли тиз туклану челтәре генә түгел. “Түбәтәй” – зур команданың уртак хезмәте дә. Монда хәтта иң вакчыл эшне башкаручылар артында да аерым кешеләр тора, әмма аланы “Түбәтәй”гә мәхәббәт берләштерә.

“Түбәтәй” рестораны хәйрия эшләрен дә оештырган. “Булыш” ярдәм фонды белән берлектә, авыру балаларга ярдәм итү максатыннан, акча җыю эшләре дә алып бара. Һәр заказның 5% әлеге фондка кучеп бара. Шул рәвешле, һәркем әлеге изге эшкә үз өлешен кертә ала.

Һәр ял көннәрендә “Түбәтәй” өчпочмак, кыстыбургер, традицион кыстыбый һәм төсле пилмән әзерләү буенча мастер-класслар үткәрә. Алар 3 телдә: татар, рус һәм инглиз телләрендә бара. Мастер-класс тәмамлангач, балаларга грамота тапшырыла.

Биредә көн саен кассада промокод атап, билгеле ризыкларны һәм “Көн кыстыбургерын” ташлама белән алырга була. “Түбәтәйдә” бәяләр төрлечә: 150-160 сумнан башлап 250-300 сумга кадәр бәягә җиңел генә сыешып була. Студентларга 160 сумга төшке ашлар бар.

Бүгенге көндә “Түбәтәй ресторанын Казанда, Сургутта, Ульяновскта табып була. Казанда ике ресторан һәм биш кечкенә нокта бар. Һәр җәй Болгарда да эшләп килә икән. “Тагын Алла теләсә быелны Казанда берничә ресторан ачу планыбызда тора. Бүтән регионнарда шулай ук ресторан ачарга телибез.” , ди Солтан Сафин.
“Түбәтәй” һәр көнне эшли һәм ризыкларын татып, чәйләп алырга чакыра.

Казан. Бауман урамы, 47 йорт

Дүшәмбедән чәршәмбегә кадәр 9.00-21.00

Җомга 9.00-22.00

Шимбә 10.00-22.00

Якшәмбе 10.00-21.00

Запись “Түбәтәй”не башлаганда кайбер якыннарым “Ачма!” диде, әмма әбием…” впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Казанда “Түбәтәй” рестораннары арта, Салават та килде, чәйләрен мактый [видео]

Гузель — Mon, 11 Feb 2019 01:43:55 +0000

//Татар тудей//

Алдан хәбәр иткәнебезчә, 9 февральдә Казанның Бауман урамы 47 йортта икенче “Түбәтәй” татар милли тиз туклану ресторанының рәсми ачылышы узды. Биредә җыелган кунакларны тәмле ризыклар, күңелле бәйрәм рухы, җанлы аралашу берләштерде. Җырчы, продюсер Салават Миңнеханов та “Түбәтәй” ачылышында катнашып, Tatar Today’га аларның креатив, милли булуларын, тәмле татар чәйләрен эчеп туймавын сөйләде.

Бу көнне Түбәтәй рестораны

?771 заказ кабул иткән

?805 кыстыбургер әзерләгән

?350 кешене торт белән сыйлаган

?30 бала өчен бушлай кулинария мастер-классы үткәргән

?кунакларга 20дән артык бүләк биргән

Ачылыш көнендә форель балыгыннан кыстыбургер иң популяр ризык булган. Кичкә таба хәтта бу балык калмаган.

Түбәтәй һәр көнне эшли һәм үзенә кунакка чакыра
Дүшәмбедән чәршәмбегә кадәр 9.00-21.00
Җомга 9.00-22.00
Шимбә 10.00-22.00
Якшәмбе 10.00-21.00

Запись Казанда “Түбәтәй” рестораннары арта, Салават та килде, чәйләрен мактый [видео] впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

“Түбәтәй” дә сыйланып кына түгел, рәхәтләнеп күңел ачарга да була

Лэйсирэ — Fri, 08 Feb 2019 08:18:46 +0000

//Татар тудей// Кристина Абросимова//

“Түбәтәй”дә без үзебезнең сыйфат эталонын тудырдык”, – ди, “Тубәтәй” рестораны директоры Солтан Сафин. Бу сүзләр белән килешми мөмкин түгел. Казанлылар арасында “Түбәтәй” ризыкларын ашап карап, тәменә, әзерләнүенә, бизәлешенә гаҗәпкә калучылар аз түгелдер.

Татар орнаменты белән чигелгән матур яулык, киемнәр кигән татар кызлары һәрбер ризыкка нәрсә салынганын аңлатып, сайлауда ярдәмгә килә.

Ресторан гореф-гадәтләргә һәм замана таләпләренә туры китереп яраклаштырылган. Биредә төрле халыкларның ризыклары белән беррәттән, кызыклы шоу-программа да тәкъдим ителә. Ресторанның 3 залы бар, беренчесе 250 кеше сыйдыра торган, үзенчәлекле интерьер, милли стильдә ясалган рәсемнәр һәм чын түбәтәйләр белән бизәлгән зал. Калган ике зал, исә, кечкенәрәк. Көндезге ашны ашау, эшлекле очрашулар, романтик кичләр өчен тыныч, уңайлы заллар. Шулай ук биредә, 15 әр кеше сыярлык уңайлы бүлмәләр дә булдырылган.

Аларның һәрберсе төрле стильдә, уңайлы өстәл-урындыклар, телевизорлар белән җиһазландырылган. Мисал өчен, топчан кабинасы аерым колориты белән аерылып тора, бүлмәдә телевизордан кала, караоке өчен аппаратура да куелган. Шулай ук, күпләр өчен мөһим фактор булып саналган, намаз уку һәм тәхәрәт алу бүлмәләре дә бар.
Һәр шимбә иртәнге 11дә биредә балалар өчен, артистлар һәм клоуннар катнашында театральләштерелгән тамаша күрсәтелә.

“Түбәтәй” ресторанының тагын бер үзенчәлеге булып, һәрбер ризыкның уникаль рецепт белән әзерләнүе тора. Мисал өчен, кабак һәм тавык итеннән пешерелгән өчпочмак, Татарстанның беренче президенты рецепты буенча пешерелә. Бавырсак рецепты исә, Самара өлкәсенең Камышлы авылыннан килгән. Шулай ук, татар ашларына, туристик базарның таләпләрен үтәү һәм яңалык кертү максатыннан, кыстыбургер, татлыбый, өчпочмак-фри һәм тагын бик күп кенә башка төрле ризыклар уйлап табалар.

“Түбәтәй” рестораны сату эшләре белән беррәттән, хәйрия эшләрендә дә катнаша. “Живи душой” марафонын булдырып, “Булыш” ярдәм фонды белән берлектә, авыру балаларга коляска һәм башка кирәк яраклар алу максатыннан, акча җыю эшләре дә алып бара. Һәр заказның 5% әлеге фондка кучерелеп бара. Шул рәвешле, һәркем әлеге изге эшкә үз өлешен кертә ала.

Белгәнебезчә, сорау – ихтыяҗ тудыра. Колоритлы ашау ризыкларын әзерләп сату, башка җирләрдә дә ачылу кирәклеген искәртә. Шунлыктан, 9 февраль көнне кичке сәгать 5 тә Бауман урамы, 47 нче йорт адресы буенча урнашкан яңа ресторан ачылачак. Биредә кунаклар тәмле ризыклар гына ашап калмыйча, үз куллары белән картина ясый алу мөмкинлегенә дә ия булачак. Ә инде картина матур һәм сыйфатлы булсын өчен, рәссам Анна Белозерова сезгә ярдәмгә килер. Бәясе: 1500 сум.

Шулай ук, бу көнне, балалар өчен, сочниклар пешерү буенча махсус мастер класс та уздырылачак. Рәхим итегез!

Запись “Түбәтәй” дә сыйланып кына түгел, рәхәтләнеп күңел ачарга да була впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

«Мондый түбәтәйләрнең модасы чыкты»

Лэйсирэ — Sat, 06 Oct 2018 04:59:37 +0000

Матурлык тудыручы кешеләргә күпләр сокланадыр. Мәсәлән, Арча районында яшәүче Гөлхәбирә апа Нәҗмиеваны гына алыйк. Аның кулыннан үткән матурлыкка сокланмыйча мөмкин түгел!

Гөлхәбирә апа – үз гомерен чигүгә багышлаган хатын-кыз. Чигү аның өчен хобби гына түгел, төп һөнәр булган. Алай гына да түгел, шул һөнәре өчен «Халык һөнәре остасы» таныклыгы һәм күкрәк тамгасы белән дә бүләкләнгән ул. Без бәйрәмнәрдә яисә аш уздырган вакытларда гына кия торган бизәкле түбәтәйләрне нәкъ менә Гөлхәбирә апаның куллары чиккән. Танылган чигүче белән авыр һәм шул ук вакытта кызыклы да хезмәте турында сөйләштек.

– Гөлхәбирә апа, сез кайчан чигү белән кызыксына башладыгыз?

– Һөнәрем тегүче бит минем, сеңлем. Базарларда йөргәндә гел түбәтәйләргә күзем төшә иде. Шуларны караштырып йөрдем дә өйрәнергә булдым. Хәзерге тел белән әйткәндә, «самоучка» инде мин. Ничәнче ел булгандыр, хәтерләмим дә: Арча районы, Гөберчәк авылына барып, түбәтәй чигүче кыздан өлгеләрен алып, өйрәнеп кайттым.

– Бәлки, нәселегездә дә чигүчеләр бардыр?

– Әнием Гөлчирә гел мулинә белән чигә иде. Әтием Фәрхетдин ягыннан әби дә гел сөлгеләр тукыган. Үзебезнең туганнар ягыннан да оста чигүчеләр булган анысы.

– Чигү процессы турында сөйләгез әле.

– Бөтен кирәкле әйберләрең булса, чигү эше алай авыр димәс идем. Башта барлык материалларны әзерләп кисеп куярга кирәк. Шәхсән үзем эшемне бәрхеткә трафарет белән чәчәк төшерүдән башлый. Ә аннары беткәнче чигү, беткәнче кул эше: сырып чыгу, бау кертү, желатин белән калыпка утырту… Мин үзем сәйлән белән бизәүне кулай күрә идем, ә хәзер алай эшләмиләр инде. Эшләсәләр дә бик сирәк кенә. Тесьма дигән юка бизәк белән машина ярдәмендә җайлы гына сырып куялар. Минем өйрәнү чорында андый җайланмалар булмагач, мин бу төр чигүне өйрәнмәдем дә.

– Авыр кул хезмәте икән… Сез ул түбәтәйләрне сатасызмы?

– Авыр эш ул, сеңлем. Сәйлән чүпли-чүпли күзләр бетте. Көн дип, төн дип тормадым – эшләдем. 13 ел Казанда надомниклар комбинатында эшләргә туры килде. Шул вакыт аралыгында бертуктаусыз чиктем. Базарда сату өчен дә чигә идем. Ни кызганыч, хәзер сәйлән белән эшләнгән түбәтәйләрнең модасы чыкты, сатылмый, шуңа да бик тотынасы килми бу эшкә. Мәсәлән, быел җәй буена ник бер дүрт түбәтәй сатылсын?! Әлбәттә, күңелне төшерә торган күренеш.

– Ә сатылган чагында, түбәтәй керем китерә идеме?

– Бер дә керми түгел, тамгалый иде. Ләкин кыйммәт түгел, аз инде үз бәһасе. Шулай да чыгымнарны капларга, вак-төяккә җитеп тора. Тик утырганчы, бераз булса да кул эше белән шөгыльләнү ярый. Миннән алып, кыйбатка сатучылар гына акчаны күп эшләде.

– Ә менә бер тапкыр да кулына чигү җайланмалары тотып карамаган кеше түбәтәй чигә аламы икән?

– Ник булдырмасын ди, булдыра! Теләк кенә кирәк. Ләкин теләк белән бергә түземлек һәм бөтен җаның-тәнеңне биреп эшләү дә кирәк. Чигүгә тотынганчы, бераз тегү осталыгына өйрәнсәң, чиккәндә җиңелрәк булыр. Бер дә энә тотмаганнар өчен түбәтәй чигү барыбер дә бик төерле булыр ул.

– Гөлхәбирә апа, түбәтәй үз формасын югалтмасын өчен аны ничек сакларга? Һәм аны юарга ярыймы?

– Без түбәтәйне желатин белән калыплый идек – үз формасын озаграк сакласын өчен. Тик аңа карамый, гел киеп йөри торган түбәтәй барыбер тир белән йомшый ул. Бу үземнең дә күңелне кайтара. Сатучы буларак бөтенләй дә кәефем төшә: бер ай элек кенә үзең саткан түбәтәй бүген ямьшәйгән, формасын югалткан. Су тидерсәң яки юсаң, ул бөтенләй дә ямьсезләнә, формасын югалта шул.

– Кызыклы шөгыль сезнең, Гөлхәбирә апа. Берәр кешенең «безне дә өйрәтегез» дигәне булмадымы соң?

– Юк шул, алай диючеләр юк. Ләкин чигү – кызыклы шөгыль. Хәзер сәйләннән нәрсә генә чикмиләр бит: картиналар, шамаилләр дисеңме! Эзләнгән һәм кызыксынган кеше өчен менә дигән кул эше инде. Үземнең хәзер чигүгә бик тотынасым килми, шулай да кыш көннәрендә калган бәрхет, сәйләннәремне эшләп бетерәсе булыр дип торам әле.

Күпләр түбәтәй тегүне катлаулы хезмәткә саный. Ләкин әзер бизәксез түбәтәйләр дә сатыла бит, шуларны алып, бизәген үзеңә төшерергә мөмкин. Буш түбәтәйгә орнамент төшерү өчен, берничә кагыйдәне истә тотарга кирәк: чигәр өчен уңайлы үрнәк булырга һәм ул орнамент түбәтәйнең түбәсенә өчәү сыярлык булырга тиеш. Трафарет өчен үтә күренмәле каты элпә кирәк. Сайланган бизәкне башта кәгазьгә ясыйсы, аннары өстенә шул элпәне куеп, рәсем кырыйлатып энә белән тишкәлисе. Аннан шул трафаретны бәрхеткә куеп, теш пастасы белән рәсемен төшерәсең. Орнаментны төшергәннән соң, мулинә яки сәйлән белән чигәргә була.

Рәйдә НИГЪМӘТҖАНОВА,

КФУ студенты

Безнең гәҗит

Запись «Мондый түбәтәйләрнең модасы чыкты» впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Казанда түбәтәйне нишләтмиләр генә, инде киеп йөгермәкчеләр

Алина — Fri, 07 Sep 2018 11:39:29 +0000

7 октябрьдә Татарстанның башкаласында милли ярыммарафон 2018 үтәчәк. Ул быелгы сезонда Timermanның йомгаклау чарасы булачак. Марафонда катнашучыларны һәм карарга килгән кунакларны татарның милли йолалары, һәм өчпочмак пешерү серләре белән таныштырачаклар. Марафонда катнашучыларга түбәтәйләр бүләк итәчәкләр.

1, 10, 21,1 чакрымнарга гади йөгерүдән кала, 3 чакрымга түбәтәй киеп йөгерү дә оештырылыр дип көтелә. Мондый төрдәге йөгерү марафоны 2015 елда Мадридта оештырылган. Тик анда түбәтәй түгел, ә Санта Клаус киемен киеп 8 413 кеше йөгергән .

Олылардан кала, марафонда 2008-2014 елгы балалар да 600 метр ераклыкны йөгереп үтәчәк. Алай гына да түгел, әле йөрергә өйрәнмәгән нәни балалар өчен дә үзенчәлекле ярышлар булуы көтелә.

Запись Казанда түбәтәйне нишләтмиләр генә, инде киеп йөгермәкчеләр впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

4 яшьлек Арслан Сибгатуллин катнашкан Андрей Малаховның “Пусть говорят” тапшыруында нәрсәләр күрсәтелми? [фото-видео]

Гульназ — Tue, 06 Jun 2017 05:57:51 +0000

1 июнь көнне “Беренче канал”дан барган “Пусть говорят” тапшыруын карамыйча калган кеше сирәктер. Чөнки бу көнне 4 яшьлек Арслан Сибгатуллин Татарстаныбызны тагын бер кат бөтен дөньяга танытты. Хәтерләсәгез, 9 май алдыннан социаль челтәрләрдә аның “Священная война” исемле җырына төшерелгән видеосы пәйда булды. Шунда ук телефоннар аша да таралып өлгерде. Шунысы кызык, әлеге язма “Беренче канал”да эшләүчеләргә кадәр барып җитә.//Сабантуй//

– 11 май, туган көнемдә «Беренче канал»дан шалтыраттылар, – дип сөйләде безгә Арсланның әнисе Гүзәл Сибгатуллина. – “Бу видео телефонга килгәч, без аны күреп шаккаттык. Шунда ук сезне эзли башладык”, – диделәр. Мине Г.Камал театры аша тапканнар. “Зинһар, беркемгә интервью бирмәгез, без беренче булырга тиеш”, – дип, Андрей Малаховның “Пусть говорят” тапшыруына чакырдылар.

– Әлеге тапшырудан нинди хисләр белән кайттыгыз?

– Оештырулары бик югары дәрәҗә иде! Самолетка билет бәяләрен, кунакханәләргә үзләре түләде, аэропорттан ук каршы алдылар. “Мәскәүдә каласыгыз килсә, тагын берничә көнгә тоткарлана аласыз, үзебез түлибез”, – дип тәкъдим дә ясадылар. Гаилә белән күптән инде беркая да чыккан юк иде. Ике көн бергәләп ял иттек. Әниебез дә безнең белән барды. Тапшыру төшерелгәндә кечкенә улыбыз Әскәрне ул карап торды. Андрей бик ачык кеше. Беренче тапкыр коридорда күрешкәндә үк: “Здраствуйте!” дип ягымлы итеп исәнләште.

– Арсланны тапшыру вакытында югалып калмас өчен озак әзерләдегезме?

– Ул безнең беркайчан, беркайда югалып калмый. Киресенчә, “күп сөйләшмә” дип тордык. Безнең сценарий буенча, Арслан Андрейга түбәтәй кидергән вакытта: “Менә бу түбәтәй. Татарстаннан алып килдем”, – дип әйтергә тиеш иде. “Ник әйтмәдең, улым?” дигәч, “оныттым” диде. Тапшыруның бик күп мизгелләрен кискәннәр иде. Арслан залдагы хатын-кызларга чәчәк алып чыга бит. Ә беренче чәчәген: “А где моя әника?” дип миңа бүләк иткән иде. Анысын кертмәгәннәр.

– Арслан – Татарстаныбызның горурлыгы. Тапшырудан соң мактау һәм рәхмәт сүзләрен күп ишеткәнсездер?

– Тапшырудан соң, Андрей Малахов белән фотога төштек. Шунда ул: “У вас удивительный мальчик! Такой артист! Талант!” – дип әйтте. Тапшыруга килгән кунаклар арасында да соклану хисләрен белдерүчеләр күп булды. Бер актриса: “Сезнең “Священная война” видеосын карагач, улым “Үлемсез полк»ка чыгарга телим”, дип белдерде”, – диде. Әлегә кадәр күп рәхмәт сүзләре ишетәбез. “Арслан җырлаганда бөтен Татарстан торып басты”, – диләр.

Запись 4 яшьлек Арслан Сибгатуллин катнашкан Андрей Малаховның “Пусть говорят” тапшыруында нәрсәләр күрсәтелми? [фото-видео] впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Хатын-кызлар өчен түбәтәйләр тегүче Алсу Җиһаншина: «Киләчәктә борынгы калфаклар тегәргә ният бар»

Чулпан — Thu, 04 May 2017 08:03:21 +0000

Тимер атны иярли алган, ир-атлар һөнәренә дә кулы барган хатын-кызларның башларында хәзер кечкенә түбәтәйләр күрергә мөмкин. Халык милли әйберләргә сусаган дип әйтергә сәбәптер бу. //Tatar today//

Шуны гына көтеп торгандай, бер-бер артлы татар дизайнерлары, тегүчеләр хатын-кызларның гардеробын тагын да киңәйтергә теләп, түбәтәйләр чигүгә кереште. Интернет заманында яшибез бит, шуңа күрә аларны табасы бер дә кыен түгел. Тукай әйтмешли, чын безнеңчә, матур итеп тегүче Казан кызы Алсу Җиһаншина түбәтәйләренә Инстаграмда юлыктым. Ул әнисе, апасы һәм үзе хатын-кызлар өчен бизәкле, энҗе-мәрҗәнле матур түбәтәйләр тегү белән шөгыльләнә.

КФУның Идарә, икътисад һәм финанслар институтын тәмамлаган Алсу, кияүгә чыгып, бала тапкач кул эшләренә тартыла.

-Ләйсән исемле апам белән бер үк вакытта декрет ялына чыктык без, – дип сөйләп китте Алсу иҗат чишмәсенең башы хакында сүз кузгаткач. – Икебезнең дә сабыйларыбыз – кызлар, күңелебез йомшарды, матурлыкка омтылды. Бервакыт безгә әниебезнең апасы Фәния бик борынгы, чигүле калфак күрсәтте. Кызыксынып киттек. Фәния апа чигү ысулларына төшендерде. Түбәтәйләр ясауга шул рәвешле керештек. Гаилә белән әлеге шөгыльгә чумдык.

Түбәтәйләргә ихтыяҗ барлыгын яшерми Алсу:

– Заказлар җитәрлек, Аллаһка шөкер! Бәйрәмгә дә, бүләккә дә чиктерәләр. Илһам килсә, без көнгә 10 түбәтәй дә тегеп куябыз!

Бәрхет тукымалар кулланып чигә Җиһаншиналар, хәзер исә башка төр тукымаларны да сынап карарга булганнар. “Башкарган эшебез бүтәннәргә дә ошасын!” дигән шигарь астында кул эшләре белән шөгыльләнә туганнар.

– Миллилекне саклап калуга өлеш кертәбезме, юкмы, чигү белән шөгыльләнә башлаганда бу хакта уйламадык та кебек. Күңелебез түбәтәйләр тегүгә ятты, яраткан шөгылебезгә әйләнде. Һәр чиккән түбәтәебез безгә якын, кадерле, һәрберсе белән горурланабыз, – ди Алсу.

Киләчәккә планнары да зурдан икән әниле-кызлы Җиһаншиналарның: “Алга таба күбрәк эшлисе, үсәсе, остарасы килә безнең! Хәзерге вакытта заманча, бүгенге көнгә туры килгән, бүген популяр булган түбәтәйләр чигәбез, ә киләчәктә борынгы калфаклар тегәргә дә ниятебез юк түгел”.

Чулпан ГАРИФУЛЛИНА

Запись Хатын-кызлар өчен түбәтәйләр тегүче Алсу Җиһаншина: «Киләчәктә борынгы калфаклар тегәргә ният бар» впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Скрипкачы Динә Закирова түбәтәйләр чигә башлаган [фото]

Редактор1 editor1 — Tue, 21 Feb 2017 11:01:37 +0000

Иҗат кешесенең сәләтләре күп була. Скрипкачы Динә Закирова музыкадан кала, чигү эшләрен дә оста башкара икән//Tatar today//.

Динә Закирова инстаграм челтәренең актив кулланучысы. Чыгышларга ничек әзерләнгәнен, концертларның ничек үтүен дә фото-видеоларга төшереп урнаштырып бара.

Танылган скрипкачының тагын бер сәләте бар икән. Ул матур итеп түбәтәйләр чигә белә. Иң беренче эшен инстаграм челтәрендә дә урнаштырган.

Запись Скрипкачы Динә Закирова түбәтәйләр чигә башлаган [фото] впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..