View this post on Instagram

A post shared by ТАТАР ТУДЕЙ / ТАТАР БҮГЕН (@tatar_today_116)

Аларга алган пенсия акчалары яшәргә җитми, көне-көне белән дарулар, хәтта ашарга ризык алырга да акчалары булмый. Еш кына бу ялгыз кешеләр, аларны бер кеше дә карамый, якыннарына алар, гомумән, кирәк түгел!

Мондый кешеләнең күбесе өчен, Мохтаҗларга ярдәм итү үзәге – ул итле сыйлы төшке аш ашау, тәмле чәй эчү һәм үз гардеробың өчен яңа әйберләр сайлап алу өчен бердәнбер мөмкинлек. Картлар моңа эчкерсез сөенәләр. Яшәү мөмкинлеге булганына шатланалар.

⁃ Безгә монда бик ошый. Өйдә дә моның хәтле түгел. Әлеге җирдә чәйнең тәмлелеген әйтеп бетереп булмый. Суны махсус җирдән китерәләр, ул чип-чиста була, – дип яшь аралаш сөйли үзәккә килеп йөрүче бер әби.

⁃ Минем пенсиям 10мең. Монда килгәч, бик рәхәтләнеп ярдәм итәләр. Тәмле ашаталар. Әле бүген гречка бирделәр, олы кисәкле тавык итләре дә бар. Чәйне лимонлы итеп ясап бирәләр, төрле тәм-томнар да тараталар.

Әле бит 1 бүлмәле фатир өчен 5мең түләп торабыз. Чирләп торам, даруы-фәләне кирәк. Мондый үзәк булмаса, нишләргә дә юк, – ди 69 яшьлек Евгения Гурьянова.

Запись Пенсия җитми… Шуңа монда килергә мәҗбүрләр [видео] впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Безнең малай да аракы эчеп интектерде. Эчеп җәзалады, ни генә кычмырмый иде. Кырыктан узып, ни гомер эчеп җафалады бит! Бик каты нужалы кеше мин. Ничә кат өшкерергә алып бардык, аннары докторга алып бардык. Шуннан соң малай терелде, уңайланды. Әй, Аллам, гел икенче малай булды! Тфү-тфү, әйтмәгәнем булсын! Былтырдан бирле инде эчми. Хан заманында укылган правасы бар иде, шуны алмыйча йөри иде, аны барып алды! Акча биргәләп торабыз, без бит пенсиядә. Малай безне карый хәзер, әтисе инсультлы. Зур малай йортыбызга машина китереп куйган иде, монысы аны да уңайлады хәзер, утыра да чыгып китә. Кирәк урынга бара, илтә, акчаны биреп торам. Койма-капкалар беткән иде, быел җәй көне берүзе эшләп, шуларны рәтләде. Аллага шөкер генә дим!

«Язмыш сынавы»

Запись «Малай аракы эчеп интектерде…» впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Хәтта Европадан да киләләр

Мин халык дәвалаучыларына, күрәзә итүчеләргә һәм экстрасенсларга әллә ни ышанып җитмим, монда мөгаен, кызыксынудан бардым. «Вконтакте» социаль челтәренең бер төркемендә дәвалаучы хатынны таптым, анда Түбән Тәкәнеш авылына – Зөлфирә апа янына кайчан килергә мөмкин булуын ачыклаган язма калдырдым. Миңа шул ук көнне SMS-хәбәр килде, анда сеансларның даталары һәм сәгатьләре күрсәтелгән иде. 

Сүз уңаеннан, “Вконтакте”дагы бу төркем бик популяр – анда 13,5 мең язылучы бар. Шул язылучыларның кайдан булуын да карап чыктым, аларның бөтен Россиядән икәне ачыкланды: Мәскәү, Санкт-Петербург, Казан, Екатеринбург, Самара, Яр Чаллы һәм башка шәһәрләрдән булуын белдем. Моннан тыш бу хатын янына Себер, Ерак Көнчыгыш, Кавказ, Урта Азия, хәтта Европа якларыннан да киләләр икән.

Машина куярга бер буш урын юк

Яр Чаллыдан Түбән Тәкәнешкә кадәр – 128 чакрым, ә бу кайдадыр сәгать ярым юл дигән сүз. Барганда, төркемдә язылган мәҗбүри саналган кайбер эшләр турында укып бардым. Сеанс барышында шуларны үтәү мөһим икән! Менә шуларның кайберләре генә: проблемалар турында түгел, ә аларның нәтиҗәләре турында уйларга, түземле булырга – чиратта төртелергә ярамый, авырлы хатыннарны, балалы гаиләләрне, өлкәннәрне, сәламәтлекләре чикле кешеләрне уздырырга кирәк…

Авылга килеп кердек. Иң гаҗәпләндергәне – машина куярга якын-тирәдә урын юк! Кыйммәтле чит ил машиналарыннан алып үзебезнең ил машиналарына кадәр утызлап автомобиль санадым. Капка төбендә халык күп, алар алты сәгатьлек сеанс беткәнне көтеп басып торалар иде.

Зөлфирә апаның йорты – иң гади бер катлы, кызыл кирпечтән салынган өй. Ишегалдында килгән бөтен кешене хуҗаларның эте каршы ала, ул өрми, күп кешегә инде ияләшкәне күренеп тора. Аяк астында ягымлы песи ятканына да игътибар иттем.

Халык дәвалаучысы янына гади кешеләр дә, түрәләр дә килә

Иртәнге вакыт. Сәгать 7.30. Билгеләнгән вакытка безне керттеләр, ләкин сеанс 8:00дә түгел, ә 9:30да башланды, чөнки Зөлфирә апа белән беренче төркемнән булганнар шәхсән аралашырга теләп, янына ук барганнар иде. Көткән арада сеанслар өчен бинаны карадым – ул шактый иркен, керү ишеге өстендә шамаил урнаштырылган, мәчет төшерелгән картина бар, тәрәзә төпләрендә орхидеяләр күп. Кондиционер бар. Килүчеләр эскәмияләргә утырыша, сигез сәгатьлек сеанс барышына утыздан артык кеше җыелды. Кием-салымга килсәк, һәммә кеше дә үз кошелегына карап киенгән: менә бу гаилә пары кыйммәтле фирма киеме кигән, икенчесе – иске әйберләрдә. Монда син ярлы, ә син бай дип, аерып тору юк. Бөтен кеше бертигез!

Беренче төркемнән соңгы кеше чыккач, дәвалаучы ханым күрше бүлмәгә чыгып китте, бераз ял итәргә булса кирәк – безгә кадәр утызлап кеше кабул итте бит. Ул кире әйләнеп кергәч, өске киемнәрен салмаган кешеләрдән гади генә итеп, шаяртып алды, ни өчен дигәндә, ул киемнәрне салырга шкаф бар бит. Аннары кулларыбызны тез өстенә куеп, күзләрне йомуны сорады. Һәм дога укый башлады – татар сүзләрен дә, гарәп сүзләрен дә ишеттем мин. Дөресен әйтим, нәрсә барганын күрү өчен, күзләремне ачтым, бераз гына булса да күзәтү үткәрдем (һәм мин генә түгел!). 

Укыган вакытта Зөлфирә апа һәр кеше янына килеп, ике кулы белән баштан, иңбашлардан, умыртка сөяген сыйпап йөрде. Кайвакыт ул тирән сулыш алырга һәм тирән итеп сулыш чыгарырга кушты. 

Шуннан соң ул кешеләр үзләре белән алып килгән әйберләрне карады. Монда нәрсә генә юк: машина ачкычлары, кәрәзле телефоннар, тоз, варенье, шампуньгә хәтле бар иде. Зөлфирә апа алар өстендә дога укыды, озак итеп күзен йомып торды.

Зөлфирә апа бөтен кеше белән дә татар телендә генә аралаша

Зөлфирә апа, намазын укып бетергәч, ашыкмый гына үз урынына – кулына каләм һәм бер төргәк стикерлар тоткан иске эш өстәле янына барып утырды. Үпкәләр булдырмас өчен, чиратны берничә өлешкә бүлә: беренчеләрдән булып аның янына балалар белән гаиләләр килә, икенчеләр – кем беренче тапкыр килми шулар (әйе, кайберләренә ул эффект булсын өчен берничә тапкыр килергә киңәш итә), өченчеләре – ир-атлар, дүртенчеләре – хатын-кызлар. Башта мине чит-ят кешеләр күп булган җирдә шәхси кабул итү алып барылуы аптырашта калдырды. Ләкин соңыннан аңладым: күпчелек кеше, нигездә, чит проблемаларга колак салмый, аларга үзләренеке дә җитә.

Мин исә берничә вакыйганы тыңладым һәм башка тыңларга да, ишетергә дә теләмәс идем, чөнки бик авыр… Боларның барысын да дәвалаучы ханым ничек күтәреп бетерә ала икән – шул сорау борчыды… Карап торышка, Зөлфирә апага алтмыштан артык яшь. Бераз аның артыннан күзәтеп, шуны әйтә алам: ул медицина белән яхшы таныш, бәлки, элеккеге медицина хезмәткәре, яхшы психолог, аның тормыш зирәклеге, тормыш тәҗрибәсе бар.

Зөлфирә апа төрле сорауларга җавап бирә. Сеанска килүче ир-атларның берсе бизнес буенча сорау белән мөрәҗәгать итте. Аның кибетләр челтәре бар, аларның бер өлеше акча китерми, әмма ир-ат шул ук вакытта аларны ябарга кыймый. Зөлфирә апа аңа эшләрен, гомумән, туктатырга киңәш итте. 

Сүз уңаеннан, дәвалаучы барлык килүчеләр белән татар телендә генә аралаша. Күпләр, рус теллелеләр, аның алдына диктофон куялар, аннары шуны күчерәләр һәм нәрсә әйткәнен белә алалар.

Минем чират

Безгә дә чират җитте, мин машина йөртүче белән кергән идем. Мин аның машина йөртүчегә нәрсә әйтәчәген тыңламаска булдым. Әңгәмәнең ахырына якынлашканда алар янына барырмын дип уйладым. Зөлфирә апа шуны көткән булса кирәк. Машина йөртүчегә шундук: “Син монда килергә теләмәдең бит, – дип кырт кисте. – Син монда эш буенча. Син монда кеше алып килдең бит. Кемне?” – дип әйтте. 

Күпмедер вакыттан соң миңа хәтта кызыксынып та аның янына барып утырасым килмәде! Минем тормышымда казынуларын теләмәдем. Ләкин башланган эшне ахырына кадәр җиткерергә кирәк иде. “Син минем өчен сораулар әзерләдең бит, әйдә, бир шуларны”, – дип шаккаттырды тагын мине Зөлфирә апа.

Әйе, сорауларны, чыннан да, әзерләгән идем. Алар бу бинада утыручы күпчелек кешеләрнеке кебек үк – сәламәтлек, гаилә, балалар, еш күченүләр һәм эшне үзгәртергә теләк турында иде. Һәм менә үзем турында нәрсә ишеттем: “Синең характерың начар, тиз кызып китәсең, аннары сукранасың. Синең тормыш юлың шулай язылган: син дөньяны карарга тиеш, син барыбер барысын да ташлап китәчәксең. Минем сиңа киңәшем шул: калырга тырыш, шулай яхшырак булыр, юкса, кире кайту мөмкинлеге булмас. Үкенәчәксең. Уйларга ярты ел вакытың бар. Сине бер урынга бәйләүчеләр булачак – бу ике бала. Синең яныңда ир кеше булыр. Ә сәламәтлегең әйбәт. Бернәрсә дә эшләмә. Эшләгәнеңне кат-кат уйла! Кызма!”.

Чыгып киткәндә ни әйтергә дә белмәдем. Мине рентген аша карадылар кебек тоелды…

Киткәндә иганә тартмасына акча салалар. Бу акча изге эшкә китә, – Зөлфирә апа туган авылы Югары Козгынчыда мәчет төзегән, аны әнисе Вәсигабикә хөрмәтенә атаганнар.

Ольга Степанова.

Запись “Дәвалаучы Зөлфирә апа яныннан чыкканда үземне рентген аша караганнар кебек хис иттем” впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Беренче тапкыр кияүгә чыканда да “аерылышырбыз” дип чыкмадым. Егетемне бик яратып, матур гаилә булып яшәрбез дип хыялланып тормышка чыктым. Әмма безнең хыяллар һәрвакытта да чынга ашмый икән ул. Без аның белән бер ел да яшәмичә аерылыштык. Әле ярый балабыз юк иде. Мин аның хыянәтен гафу итә алмадым. Гафу итәргә тырышмадым да. Чөнки алай ир белән хатын арасында хыянәт булырга тиеш түгел. Аның хыянәтен белүгә үк киттем дә, аерылыштым. Бетте.

Бер ел дигәндә, икенче бер егет белән таныштым да, өйләнешеп куйдык. Бер-бер артлы өч бала алып кайттым, рәхәт тормышта яшим. Ирем күп эшли, мин ике бала белән өйдә. Зурысы бакчага йөри. Балаларны карарга бертуган сеңлем дә булыша. Иртән килеп, бакчага алып китә, кайсыбер көннәрдә алып та кайта. Үзе кияүдә түгел әле ул. Чыгасым да, синең кебек интегеп яшисем дә килми, ди. “Интегеп яшәмим лә мин, каян уйлап чыгарасың аны?” – дим. “Ой, кирәк түгел, әйтмә дә, сөйләмә дә”, – дип, кул гына селти сеңлем. Безгә килгәч, кич белән бераз утыра да, тизрәк кайтып китә. “Үземнең тынычлыкка кайтып киттем”, – дип көлә. Үзенең ялгызлыгыннан бик риза ул, без генә борчылабыз. Аның бөтен яшьтәшләре кияүдә инде хәзер, балалар үстерәләр. Ә аңа нишләптер андый хатыннар интегеп яши сыман тоела.
Алинә, Кама Тамагы.

"Язмыш кочагы"

Запись “Кияүдә булсаң, интегеп яшисең!” впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Бер тапкыр – үзебезнең авылдан, бер тапкыр – күрше авылдан килеп караганнар иде, бармадым. Икесен дә борып чыгарып җибәрдем. Үзебезнең авылныкы булгач, бөтен тормышын беләм. Күз алдында бит инде. Начар кеше дип тә әйтә алмыйм. Әмма хатын-кызга карата ихтирамы юк аның. Хатыны да гомер буе шушы иренә бил бөгеп, үлеп китте. Тормышлары начар булмады. Ул ир урындырак җирдә эшләде. Шуның аркасында хатынын да хатын итеп түгел, колы сыман итеп кенә күрде.
Абзарга аяк та атлаганы булмады, берәр кайчан көрәк тотканын да белмим мин аның. Бер авылда яшәгәч, кайчак кергәләргә дә туры килә бит. Без алар белән икебез ике очта яшәдек, алай бер-беребезгә эшебез төшкәне булмады. Шулай да, берзаман нишләптер керергә туры килгән иде. Шактый еллар элек инде, хатыны авырмый иде әле ул чагында. Күп булса, биш минут торганмындыр, нәрсәдер алырга кердемме, сорыйсы бар идеме – хәзер хәтерләмим инде. Кеше кергән шул кыска гына арада да ире, үзенең кемлеген күрсәтеп: “Идән салкын, җылы носки кигерт әле миңа”, – дип, хатынына дәште.
Хатыны, йөгереп барып, батарейда торган носкины иренә кигертте. Урын өстендә яткан авыру ир түгел бит ул, сузылып носки гына кимәслекме? Күз каршымда булган шушы хәлдән соң бик озак аптырап йөрдем. Кеше булганда алай кыйланмыйсың бит инде ул. Нык кызганып чыгып киткән идем ул хатынны. Орчык кебек йөгереп кенә торды ул. Гомер буе шулай яшәделәр. Өйдә ул хатынның сүзе сүз булгандыр дип уйламыйм. Урыны җәннәттәдер инде аның.

Менә шушы ир берзаман миңа шалтыратты. “Син дә ялгыз, мин дә ялгыз. Әллә кайларга күченәсе юк. Киемнәреңне ал да, миңа мен”, – ди. Мине дә үзенең хатынын биеткән сыман биетерегә иде бугай исәбе. “Төшеп алам” дип әйтми бит ул. Күңел булыр иде, ичмасам.

Күрше авылдан килгән ирне дә яратмадым. Ул вакытта кияүгә чыгу уемда да юк иде. Катлы-катлы иргә бармыйм, үзем генә яшәргә язгандыр инде дип чыгарып җибәрдем анысын.

Техникумнан соң кыз да, малай да үзебезгә кайттылар. Кыз шушында кияүгә чыкты, алар аерым яшиләр. Улым да өйләнде, бергә яшибез. Ике баламда икешәр онык үсеп килә. Өйдә һәрвакыт кеше безнең. Кызның балалары да көн саен диярлек безгә киләләр. Барысының да яшьләре бер чама булгач, рәхәтләнеп уйныйлар. Өйдә кеше күплеккә мин дә ияләштем. Күп итеп ашарга пешерәм, камыр куеп, пәрәмәчләр дә пешерәм. Яшерен-батырын түгел, кайчак тынычлап кына ял да итәсе килгән чаклар булды инде.

Икенче ирем Казанда яши дигән идем бит. Хәзер Казанда яшәсә дә, үзебезнең авыл кешесе ул. Алар белән дә гомер буе исәнләшеп яшәдек. Хатыны белән гел кайткалап тордылар. Хатынының елы узгач, шушы ир миңа килеп сөйләште. Сабан туенда күрешеп сөйләшеп киткән идек. Шуннан берничә тапкыр шалтыратты, бер тапкыр өйгә килде дә, мин ризалыгымны бирдем. Дөресен генә әйткәндә, тынычлык эзләп бардым инде мин аңа. Өйдәге бала-чага тавышы башка каба бит. Малайның хатыны да яңгыравык тавышлы безнең. Юк әйберне дә кычкырып сөйләшүчән холыклы.

Икенче иремә никахлар укытып кияүгә чыктым. Ике ел инде, шәһәр хатыны сыман яшәп ятам менә. Колакка тыныч инде, әмма күңелдә тынычлык юк. Сыерны да сагынып куям, үземнең ишегалларын да сагынам. Көн саен киленем белән сөйләшеп торабыз, мин сораштырам, базга су төшмәдеме, бик пычракмы, дим. Ул көлә инде, тынычлап кына яшә, бар да тәртип ди. Мин гомер буе кеше белән яшәгәч, күп итеп пешереп тә ияләшкән бит.
Монда икебез генә. Камыр куйсам да, бишәр таба чыга, шулпа да ике–өч көнгә җитәрлек була. Мулдан ияләшкән кеше мин. Ә ирем шуны яратмый, әз генә пешер, бер утыруда бетәрлек булсын, ди. Бер утыруда бетәрлек булгач, миңа гел плитә каршында торырга кирәк бит ул. Бер пешкән шулпаны ике–өч мәртәбә җылытып ашасаң да, ни булган, берни булмаган бит инде. Менә шул якларына һич ияләшә алмыйм тормышның. Ир дә шуңа гел төрттереп кенә тора.

Фирүзә, Казан.

"Язмыш кочагы" 

Запись “Ирем яратмый, әз генә пешер, бер утыруда бетәрлек булсын, дип акыра”… впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Тырыша торгач, бөтен акчаларын эшкә җигеп, Фәнисне армиядән дә алып калдылар. Укыттылар, аннан мин эшләгән оешмага эшкә урнаштырдылар. Тырыштым инде мин дә, сөйләштем, туганымның улы яхшы урында эшләсен дидем. Фәниснең үзенә дә эше ошады: авыр түгел, акчасы да яхшы. Яшьлек үзенекен итә инде, бераздан Фәнис матур гына, тыйнак кына бер кыз белән очраша башлады. Рамиләгә тәкъдим ясарга җыенуын миңа да шатлана-шатлана сөйләде, алган йөзеген дә күрсәтте. Мин дә шатландым инде энем өчен. Менә дигән тормыш иптәше булачак Рамилә! Кызын таныштырырга әнисе янына алып кайтты. Мине дә кунакка чакырдылар ул көнне.

Табын артында апам өчен мин оялып утырдым: канәгатьсез чырай ясап, булачак киленнән бертуктаусыз сорау алды ул. Кыз кызарып чыкты, чак кына еламый, шундый кызгандым үзен. “Бу хәерче кызының башка монда эзе дә булмасын! – диде апам кызны озатып кайтып кергән улына. – Авылдан булуы гына җитмәгән, әтисе дә юк. Өс-башын гына кара син аның, чүп-чар сата торган кибеттән алганы күренеп тора. Юк, улым, сиңа тиң түгел бу кыз!”

Апама карап шаккаттым. Үзләре байлар булса иде, ичмасам! Кара көнгә дип банкка салып куйган ике йөз мең сум акчаларыннан, үзләре яшәгән гади генә фатирларыннан кала берниләре дә юк. Гап-гади кешеләр. Алай дип әйтмәдем инде Фәния апама, үпкәләтермен дип курыктым. Шулай да, яшьләр бер-берсен ярата икән, каршы килмәскә үгетләдем. Тик кая ул, тыңларга да теләмәде мине, үз сүзе сүз. Фәнис әнисенең сүзеннән чыга алмады инде, Рамиләне бераздан ташлады. Аннан соң да күпме кыз белән очрашты әле. Барысы да яхшы гына, чибәр генә кызлар иде. Тик Фәния апама берсе дә ошамады. Бердәнбер улын берсенә дә өйләндерәсе килмәде. Җитешсез якларын да табып кына тора бит!

Шулай итеп, Фәнис тәки өйләнмичә калды. Үзе дә инде артык йомшак булды. Катырак торса, бер әнисен генә җиңә алган булыр иде. Тик ул бөтен тормышын әнисе хәл иткәнгә өйрәнгән шул инде. Үзенә күрә шулай рәхәт бугай аңа, җаваплылык юк. Эштән кайта да, кичләрен телевизор каршында әнисе белән хөкүмәтне, ил башлыкларын сүгеп үткәрә. Әйтерсең, аның тормышы барып чыкмаганга алар гаепле! Яше дә бар инде хәзер, кырыкка җитеп килә. Башы да пеләшләнеп бара, шактый тазарып та киткән.
Элеккеге матур кыяфәте юк инде хәзер яшь кызлар каратырлык. “Балалы хатын алып кайтма тагын, кирәкләре юк! Син әле яшь кызлар каратырлык!” – дип кабатлый улына апам әледән-әле. Үзе миңа гел шуны сөйли, улының һаман өйләнмәвенә зарлана, оныклар тели. Сукыр мәхәббәт шул буладыр инде. Артык яратуы белән улының тормышын бозды. Тегесе дә бит әнисенең һәр сүзенә ышана. Шулай итеп, гомере ялгыз үтә, яшьтәшләренә ул карамый, яшь кызлар Фәнискә карамыйлар. Әниләр балаларына яхшылык кына тели, әлбәттә, тик кайвакыт арттырып җибәрәләр!

Ләйсән Закирова.
“Язмыш кочагы”

Запись “Алар сиңа тиң түгел!” впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Икенче хатыннан малае да туды, башка хатыннары да булды. Ул хатыннар берзаман өйгә үк килә башладылар. Без утыз яшебездән үк аерым бүлмәләрдә, күршеләр булып кына яшәдек. Аның миңа кагылганы да булмады. Ә мин шулай яшәп тә, аерылмадым. Әйбәтләнер дигән өмет тә булды дип әйтә алмыйм. Мине нык мыскыл итеп, үзенең хатыннары белән чагыштырып яшәде. Кайта иде дә, хатыннарын сөйли иде. Мин гомерем буе шуны тыңлап яшәгән хатыны булдым. Бер генә хатынын да яманлап сөйләмәде ул миңа.

Ә шулай да, өйне ташлап китмәде. Керләрен дә гомер буе мин юдым, мин үтүкләп әзерләп куя идем. Ахырда, ул авырып, урын өстенә калды. Анда да телләшеп ятты минем белән. Мин әйтә идем инде, кая шул чибәр хатыннарың, ник берсе дә килеп карамый, ник малай табып биргән хатының үзенә алып китми, дидем. Шулай дип әйткәч тә, гаебен танып гафу үтенмәде. Ул вакытта безнең ике кызыбыз да кияүгә чыгып, аерым яшиләр иде инде. Бер җылы сүз әйтмәде шунда ирем. Югыйсә, миңа аның бер “рәхмәт”е дә җитә иде ул вакытта. Ул рәхмәт әйтмәде дип, ташламадым инде, билгеле. Ап-ак урын-җирдә ятты, кирәкле дарулары, ашау-эчү – бар да янында булды.

Менә шушылай итеп яшәгән кешене хәзер дә бер генә сүз белән дә яманлап сөйләмим мин. Яманлап уйлаганым да юк. Чөнки үлгән кеше һәрвакыт әйбәт була ул. Нишләтәсең инде, ул шундый булган. Яшьлектән шул кешегә тап булып, минем тормыш шундый булган. Кабат кияүгә чыгу турында уйлаганым да юк минем. Кызыкмыйм да, хәзер яшь тә узды инде. Икенчегә чыгармын да, бәхеткә күмелермен дип уйламыйм. Кабат чыгып, кемнең бәхетле булганы бар микән ул? Юктыр, минемчә, андый кешеләр. Бәхетең булса, яшьлектә кавышкан үз иреңнән уңасың инде. Аннан соң буш талпыну гына.

Энҗе, Чаллы.

https://vk.com/beznen_avil

Запись “Гомере буе мыскыл итеп яшәде” впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

View this post on Instagram

A post shared by ТАТАР ТУДЕЙ / ТАТАР БҮГЕН (@tatar_today_116)

Роза апаның кайчан карама күзләре һәрвакыт моңсу. Аңа иң якын кешеләре – үз балалары хыянәт итә, сата, юкка чыгара! Әниләренең артык йомшак, тыныч булуыннан файдаланып, аны фатирдан куып чыгаралар, өйдәге барлык йозакларны алыштырып куялар. Үзе Роза апа йортсыз түгел, хәзерге вакытта ул 81 яшьлек бер әбидә гомер кичерә, аны карый һәм хуҗалыкта булыша. Бихисап кайгы кичергән апаның шактый яхшы пенсиясе булуга карамастан, ул көчкә-көчкә генә тормышның очын очка ялгап бара. Үзе белдергәнчә, «даруларга бик күп акча китә икән».

Роза апаның аяклары бик авырта, көн дә сызланып яши, җитмәсә авырлык белән генә йөри, берничә операция дә кичерергә өлгергән. Шуңа күрә ул мохтаҗларга ярдәм үзәгенә килеп йөри, чөнки вакыты белән үзенә ризык сатып алырга да акчасы җитми…

Запись Казаннан Роза апаны алдалап, балалары урамга куып чыгаралар [видео] впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Бу палатада тагын өч хатын ята. Аларның сынган аякларын, гер асып, тарттырып куйганнар, ыңгырашалар. Берсен исерек ире күтәрмәдән төртеп төшергән. Табибларга таеп егылдым дисә дә, алар юкта күзләрендәге яшьләрен тыя алмый, юньсез холыклы тормыш иптәшенә үпкәләп елый иде ул. Икенчесе хирургия бүлегендә караватына беркетелгән килеш бер айдан артык ята икән, йокы аралаш онытылып китеп, аягының сөягенә үтәдән-үтә кертелгән тимерне тартып алырга тели, аннан авыртудан кычкырып уяна. Өченчесе – чуаш әбие. Кызы көн дә килеп, юындырып, ашатып китә. Әмма әбиебез бертуктаусыз зарлана.

Картәнием, сызлануларын эчкә яшереп: “Балам, ят, ял итеп ал”, – дип, мине кайгырта. Икебезгә бер карават. Яралы аягына ялгыш та кагылмаска тырышып, тездән өстә киселгән аягының очына ана карынындагы нарасый бала кебек бөгәрләнәм. Күз йомыла, әмма йоклап булмый. Бүлмәдәге ис, тынчу һава, янымдагыларның сызланулары, авыртынулары йөрәк аша үтә, күңел болгана…

Таң алдыннан авыртуны баса торган укол кадагач, картәнием оеп китте, аның аяк очында утырган килеш мин дә бер мизгелгә онытылып алдым. Тәрәзә аша үткән кояш нурларының җылылыгын тоеп, күзләремне ачтым. Картәниемнең кулын тоттым, салкын… Тын алышын тыңлыйм, йоклый.

Шулвакыт дәваханә ишегалдындагы асфальт юлда таш арасыннан баш төрткән чәчәкләрне җыеп йөргән Оляга күзем төште. Картәниемне дәваханәгә алып килгән көнне мин аны беренче тапкыр күрдем. Ул әнисе белән табибка керергә чират көтеп утыра иде. Стена буена култык таяклары сөяп куелган. Чәче пеләшкә алынган, күзләре эчкә баткан, җил өрсә дә егылып китәргә торган бер аяксыз сабый баладан карашымны тиз генә читкә алып: “Бу малайда да шикәр чиреме икән?” – дип уйладым. Йөзендә нуры качкан анадан сорарга кыймадым.

Соңыннан гына мин аның малай түгел, ә Оля исемле кыз икәнен белдем. Аңа – нибары ун яшь. Яман шеш авыруы кечкенә кызның язмышын аямаган… Бандана сыман артка бәйләп, башына яулык бөркәнгәч, малайларча йөзендә кызларга гына хас сөйкемлелек, мөлаемлылык сизелә иде. Оля култык таякларына таянган килеш бер аягында чүгәләп утыра да, бер таягын җиргә куеп, чәчәккә сузыла. Аннан тагын култык таякларына таянып баса һәм таш арасыннан кояшка үрелгән икенче чәчәккә юл ала. Шулай чәчәкләрдән гөлләмә ясады ул. Бу мизгелдә аның йөзендә соклану, дөньяны, яшәүне ярату нуры балкый иде. Соңрак Оляның гөлләмәсе посттагы шәфкать туташының өстәлендә пәйда булды.

Кызчык тузганак чәчәкләрен анализ банкасына утыртып куйган иде. Тик төнгелеккә эшкә килгән санитарка: “Монысы тагын нинди чүп?!” – дигәндәй, аларны атып бәргән. Бу хәлләрдән соң Оляның үзе белән якыннан танышасым килде. Мин аның палатасына юл тоттым. Ачык күңелле, тормышны бар күңеле белән яраткан сабый белән бик җиңел аралашып киттек. “Миңа тиздән аяк ясыйлар һәм мин мәктәпкә укырга йөри алачакмын, – диде ул. – Биергә яратам… Ә үскәч табиб булам. Берсе дә, берсе дә чирләмәсен өчен, кешеләрне дәвалаячакмын”, – дип, балалар өчен чагу рәсемнәр белән эшләнгән, аңлаешлы телдә язылган зур медицина энциклопедиясен күрсәтте. Әнисе бүләк иткән икән. Нечкә генә бармаклары белән калын китапның әле бер битен, әле икенче битен ачып күрсәтте. Аннан: “Ә синең картәниеңә яңа аяк ясыйлармы?” – дип сорап куйды. Мин ни дип җавап бирергә дә белмәдем.

Чиренең никадәр куркыныч булуын төшенеп бетмәсә дә, өлкәннәр күтәрә алмаслык сызлануларга бирешмәгән кечкенә кызның яшәүгә булган өмете аклансын инде, дигән теләктә Оля белән саубуллаштым. Иртәгәсен картәниемне икенче дәваханәгә күчерделәр. Кызганычка каршы, бу кызчыкның бүгенге язмышы турында хәбәрдар түгелмен. Әмма язын чәчкә аткан тузганак күрсәм, аны исемә төшерәм. 2010 елны тузганаклар чәчәк аткан гүзәл мизгелдә без сөекле нәнәебезне соңгы юлга озаттык. Сары чәчкәләр сары сагыш булып күңелдә уелды…

Казан утлары 
Дилә МӨХӘРРӘМ-ХӘЙРЕТДИНОВА

Запись “Тездән өстә киселгән аягының очында ана карынындагы нарасый бала кебек бөгәрләндем…” [язмыш сынавы] впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Университетта укыганда бик әйбәт гаиләдә үскән егет белән таныштым. Бер-беребезгә мәхәббәт сүзләре сөйләп, мәңгегә бергә булырга сүзләр куешып, дүрт елдан артык йөрдек. Тимерханны (исемен үзгәрттем) әти-әнием дә бик ошатканнар, үз иткәннәр иде. Без өйләнешергә уйлагач, ике як та шатланып ризалашты. Туйга әзерләнә башладылар. Таныш-белешләр, туганнар: “Ничек пар килгәнсез, икегез дә бөтен яктан да камил!” – дип, безгә карап сокландылар.

Туй алдыннан нишләптер табибларга күренәсе иттем. Берсенең кабинетыннан чыкканда мин ни үле, ни тере идем. Агарынып, өйгә кайтып егылдым. Бәргәләнә-бәргәләнә туйганчы еладым. Әти белән әниемә мине караган табибның сүзләрен җиткергәч, ышанмадылар, үзләренең таныш профессорларына алып бардылар. Ә алар бер авыздан дигәндәй: “Кызыгызның баласы булмаячак!” – дигән хөкем чыгардылар. Туй көне билгеләнгән, кунаклар чакырылган. Бер табиб: “Матур итеп туйларыгызны үткәрегез, бәйрәм итегез, иреңә сереңне аннан соң, бераз яшәгәч ачарсың”, – дип киңәш тә биргән булды.

Әти белән әни ни уйларга да, нишләргә дә белмәделәр. “Бәлки дөреслеккә дә туры килмәс әле, барысы да Ходай кулында. Кызым, туйны өзмик”, – дип, мине тынычландырырга тырыштылар, бәгырьләрем. “Юк, тормышны ялганнан башлыйсым килми. Әгәр ярата икән, ничек бар, шулай кабул итә инде”, – дидем. Тимерханны очрашырга чакырдым да, бөтенесен сөйләп бирдем. Егетем дә өнсез калды. Ул көнне бер сүз дә әйтмәде. Икенче көнне: “Бәгырем, мин сине бик яратам, ләкин баласыз тормышны күз алдыма да китерә алмыйм. Гафу ит!” – дип, мәхәббәтебезгә нокта куйды…Шулай итеп, балага уза алмаганымны белгәч , булачак ирем ташлап китте.

Бу хәлләр әле кичә генә күргән ямьсез төш кебек. Әти-әниемнең өметләрен аклый алмадым. Матур оныкларын сөю хыялларында гына калды. Инде утыз яшькә җитеп киләм. Таныш-белешләр: “Кияүгә чыкмасаң да, үзеңә бер бала алып кайт инде”, – дип, ярама тоз сала торгач, туган шәһәремнән чит җиргә чыгып качтым. Үземнең дә бәби сөюләрем төшләремә керә. Имеш, Тимерханым да янымда икән. Иртән уянып китәм дә бәхетсезлегемнән туйганчы елыйм. Чит җирләрдә сагынып-саргаеп гомерем уза. Ялгыз һәм өметсез яшәүдән дә авыр нәрсә юк икән…

"Язмышмы? Ялгышмы?"

Запись “Балага уза алмаганымны белгәч , булачак ирем ташлап китте” [язмыш] впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..