Узган елның җәендә бер туганы инкубаторда ун чеби чыгарып биргән булган Зәйтүнә апага. Шул чебиләрнең берсе менә шушылай «сәер» булып чыккан.

– Инкубатор өчен йомыркаларны авылдашыбыз Нурсәлим Исхаков алып кайткан иде. Арасына токымлы тавыкның йомыркасы да эләккән булгандыр, күрәсең. Карап торышка гади генә булып күренгән ап-ак тавык менә шушындый яшел йомыркалар сала торган булып чыкты. Беренче мәртәбә күргәч, берәр нәрсәгә буялгандыр дип уйлаган идем. Алай булып чыкмады.

– Бу йомыркаларны ашыйсызмы соң?

– Ашыйбыз, әлбәттә! Тәме буенча гадәти йомыркадан берни белән дә аерылмый. Агы да, сарысы да үз урынында аның. Ләкин менә кабыгы гына – яшел. Шулай да, 22 яшьлек кызым шикләнә, ашамый.

Зәйтүнә ханым нинди токымнан булуын белмәсә дә, бу тавыкны үрчетергә уйлап тора. Яшел йомыркаларны җыеп барып, шулардан язга чеби чыгарттырырга җыена. Ак тавыкның яшел йомырка салуы белән күрше-күлән дә кызыксына башлаган, ди. Татар Сарланы авылында берничә елдан халык гомумән, яшел йомырка гына ашауга күчмәгәе әле.

Табигатьтә яшелсу йомырканы күп кошлар сала. Әйтик, чыпчыклар, үрдәкләрнекенә игътибар итегез. Ә менә гадәти тавыкның зәңгәрсу-яшел йомыркалары барлыкка килү – сирәк очрый торган күренеш. Мондый кабыклыны салган икән инде, димәк тавыкның генетикасы бозылган булырга мөмкин, дип саный белгечләр.

Төсле йомырка салучы бердәнбер махсус токымлы тавыклар бар. Алар Көньяк Америкада яшәүче арауканнар. Күрәсең, Зәйтүнә ханымның тавыгының әби-бабалары бәлки, шушы токымлы тавык булгандыр. Бу тавыклар үзләре зәңгәр йомырка сала, ләкин башка бер токымнан булган әтәч аталандырганда – нәкъ Зәйтүнә ханымнарныкы кебек – зәйтүн төсендәге яшелне. Яшел кабыклы йомыркалар – иң файдалылары булып санала. Чөнки аларда холестерин юк.

Айгөл ЗАКИРОВА, Безнең гәҗит

Фото: Пиксабай

Запись Лаешта Зәйтүнә апаның тавыгы иң файдалы йомырка сала. Чөнки ул… яшел! впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

«Татарстан Республикасында биологик калдыкларны законсыз күмү турындагы мәгълүмат буенча тикшерү башланды. Массакүләм мәгълүмат чаралары мониторингы барышында Яшел Үзәннең “Даль-Кама” ит комбинаты хезмәткәрләренең 80 тонна биологик калдыкларны законсыз утильләштерүе ачыкланган”, – дип ачыклык кертте Андрей Шептицкий.

Башлангыч мәгълүматлар буенча, узган елның җәендә ит комбинатында суыткыч җиһазлары ватылган, шуның нәтиҗәсендә 80 тоннага якын тавык ите бозылган. Оешма хезмәткәрләре сасыган итне Идел ярыннан йөз метр ераклыкта предприятие ишегалдында гына күмәләр.

Тикшерүчеләргә бу вакыйганың барлык шартларын да билгеләргә кирәк булачак. Якын арада махсус техника ярдәмендә биокалдыклар күмелгән урын тикшереләчәк.

Фото: https://pixabay.com/

Запись Идел буенда 80 тонна сасыган тавык күмү нинди афәткә китерергә мөмкин? впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

“Быел бертуганымның улы инкубаторда ун чеби бастырып биргән иде, шулар үсеп җитте дә берсе яшел йомырка сала башлады. Башта мин аны берәр нәрсәгә буялгандыр дип кенә уйладым. Көн дә күренә башлагач, тавыкның физиологиясе белән килештек”, – ди Зәйтүнә апа.

Гатауллиннар хуҗалыгында төсле йомырка сала торган тавык – бердәнбер күренеш түгел. Моңа кадәр аларның ачык зәңгәр төсле йомырка белән куандырган тавыклары да булган.

Фото: Наилә Җиһаншина

Төп фото: https://pixabay.com

Запись Лаеш районында бер тавык серле йомырка сала. Фотосы бар впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

Моңа кадәр авылларда су өчен түләү дигән нәрсә юк иде. Заманалар үзгәрү белән анда да суны бушка кулланмый башладылар. Күп кенә шәхси хуҗалыклар исәпләү приборлары куйдырды, андый мөмкинлеге булмаучы кеше, терлек башыннан, бакчага сибелгән су күләменнән чыгып нормативлар нигезендә түләргә мәҗбүр ителде. Дөресен әйтергә кирәк, моңа кадәр суны бушка кулланган авыл кешесенә бу хәл бик сәер кебек тоелды, араларында түләргә теләмәүчеләр дә бар.

– Тавыкка акча җыялар дигән хәбәр бөтенләй дөрес түгел. Авылларда су өчен түгел, электр энергиясе чыгымнарын кап­лар өчен акча җыела, – дип ачыклык кертте әлеге хәлгә Азнакай муниципаль сове­тының аппарат җитәкчесе Айдар Хә­лиул­лин. – Тымытык авыл җирлегендә узган җыелышта шәхсән үзем катнаштым. Авыл кешеләре белән бу хакта сөйләштек. РФ Министрлар Кабинеты карары белән расланган нормативлар бар. Әгәр дә хуҗа­лыкта исәпләү приборлары юк икән, бу вакытта гаилә су өчен нормативлар буенча түләргә тиеш. Әлеге карарда кеше, сыер, хәтта каз башына язылган нормативлар бар. Бу – без уйлап тапкан әйбер түгел. Җыелышта болар хакында халыкка бәйнә-бәйнә аңлаттык, сөйләдек.

Әмма азнакайлылар бу юлдан кит­мәс­кә карар кыла. Җирле халык элек ничек түләгән, шул рәвешле эш алып барырга килешәләр. Ягъни мәсәлән, су кудыртканда насос күпме электр энергиясе “ашый”, халык шуны гына каплый. Һәм һәр кешедән элеккечә 100 сум җыярга булалар. Әмма бөтен кеше дә бу сумманы түләргә тиеш, дигән фикер дә яңгырый (түләргә телә­мәүчеләр әлеге җирлектә дә очрый икән). Сүз уңаеннан, җәй айларында электр энер­гиясенә тоткан чыгымнар айга 70 мең сум тирәсенә җитә, чөнки су куллану күләме арта.

Шунысын әйтергә кирәк: район авыл­ларының барысында да су кудыртканда тотылган электр энергиясе чыгымнарын гына халык үзе каплый. Насосның егәр­легенә, электрның кулланылуына карап, бәя төрлечә булырга мөмкин. “Әгәр дә су өчен дип җыя башласак, халыкка күп түләргә туры килер иде, без ул юлны сайламадык”, – диде Айдар Фәндәс улы.

Лилия Нурмөхәммәтова, Ватаным Татарстан

Запись Азнакайда тавык башыннан акча җыялар дигән хәбәрнең дәвамы билгеле булды впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

250г тавык ите, 3-4 йомырка, 125г корейча ясалган кишер, 100г сыр, майонез, тоз, петрушка-укроп.

Ясау тәртибе: 

Тавык итен тозлы суда пешерәбез, вак итеп турыйбыз – бу салатның беренче катламы.

Икенче катлам итеп кишер салына. Майонез белән сыларга.

Сырны вак угыч аша үткәреп, шулай ук бер катлам итеп салабыз.

Пешкән йомыркаларның сарысын агыннан аерабыз. 

Дүртенче катлам итеп угычтан чыгартылган йомырканың агы салына. Майонез сылыйбыз.

Ахырдан йомырканың сарысын сибәбез.

Теләсәгез, салатны укроп, петрушка белән бизәргә була.

Запись “Бунито” салаты рецепты впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

300 г пешкән тавык ите, 2 аш кашыгы он, 2 йомырка, 0,5 бал кашыгы сода, 150мл сөт, 50г сыр, тәмләткечләр, тоз.

Пешерү тәртибе:

Йомырка белән сөтне кушып, яхшылап болгатабыз.

Тоз, сода, он салып камыр ясыйбыз.

Камырга төрле тәмләткечләр дә кушсагыз була. Аеруча да әлеге ризыкка кориандр, зира, корица, тимьян, куркума туры килә.

Тавык итен турап, сырны угычтан чыгарып шулай ук камырга кушабыз.

Әзер итле камырны майлы табага бушатабыз да духовкада 35 минут пешерәбез.

Әлеге ризык кайнар, салкын килеш тә бик тәмле була.

Ашларыгыз тәмле булсын!

Запись Тавык итеннән җиңел запеканка рецепты впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

500 г пешкән тавык ите, 400 г кәбестә, 0,5 стакан уылган сыр, киптерелгән ипи, тоз, майонез яки каймак.

Ясау тәртибе: 

Кәбестәне вак итеп турарга, тоз сибәргә һәм берничә минутка калдырып торырга. Кәбестәне яхшылап уарга.

Пешкән тавыкны суытырга, турарга.

Кәбестә, сыр, тавык итен майонез яки каймак салып бутарга.

Салатны шакмаклап туралган кипкән ипи белән бизәргә.

Ашларыгыз тәмле булсын!!!

Запись Кәбестәле һәм тавыклы салат рецепты впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

1 кг тавык ите, 3 пачка эретелгән сыр (плавленый), яшел суган, укроп, петрушка, 1 йомырка, сарымсак, 2 кашык каймак яки майонез, тәмләткечләр.

Пешерү тәртибе:

Ит, сыр, суган, сарымсак, укроп-петрушканы иттарткыч аша чыгартабыз. Фаршка йомырка, тоз, тәмләткечләр салып, яхшылап болгатабыз. Фарштан кечкенә котлетлар ясыйбыз да, кызган майлы табада пешереп алабыз. Теләгән кеше парда да пешерә ала.

Ашларыгыз тәмле булсын!

Запись Тавык итеннән йомшак һәм бик тәмле котлетлар рецепты впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

500 г тавык ите, 7 йомырка, консерваланган кукуруз, тоз, борыч, майонез.

Ясау тәртибе:

Тавык итен пешереп суытырга һәм вак итеп турарга.

Коймак пешерәбез: һәр йомыркага  тоз сибеп, яхшылап болгатып, аерым-аерым кызган табада коймакларны пешереп алабыз, суытабыз. Коймакларны озынча итеп турыйбыз.

Тавык,кукуруз, коймакларны бергә кушып, майонез салып болгатабыз.

Ашларыгыз тәмле булсын.

Запись Коймак белән тавык салаты рецепты впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..

300 г тавык ите, 300 г помидор, 150 г сыр, 400 г пекин кәбестәсе, тоз, борыч, лимон суы, каймак

Ясау тәртибе:

Тавык итен пешереп суытырга. Бик вак булмаган кисәкләргә турарга.

Помидорны ярымтүгәрәк итеп турарга.

Кәбестәне турап, лимон суы белән сиптертеп алырга.

Сырны вак угычтан чыгартырга.

Салатны катлам-катлам ясыйбыз: кәбестә, помидор, тавык. Тоз,борыч сибеп каймак белән майларга. Өстенә сыр сибәргә. Шул-ук тәртиптә тагын берничә катлам ясарга мөмкин.

Запись Тавык һәм пекин кәбестәсеннән салат рецепты впервые появилась Tatar Today - татар яңалыклары..